Esentepe Kültür Sanat Sağlık Sayfası

İSRAFA SON VERİN!!!

2009-03-03T03:08:00.000-08:00

İSRAFA SON VERİN!!!
* KARAMAN VALİLİĞİNİN BAŞLATMIŞ OLDUĞU “İSRAFA SON VERİN” KAMPANYASINA ESENTEPE İLKÖĞRETİM OKULU OLARAK
BİZDE VARIZ DEDİK…

BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ!!!!

* DOGAL ENERJİ KAYNAKLARININ SORUMSUZCA TÜKETİLMESİ, GELECEĞİMİZİN HIZLA TÜKETİLMESİDİR.

* YAKLAŞIK 1,5 MİLYAR KİŞİ TEMİZ İÇME SUYUNDAN YOKSUN YAŞIYOR.

*DÜNYADA YAKLAŞIK 2 MİLYAR KİŞİ AÇLIK, SUSUZLUK VE BUNLARIN GETİRDİĞİ SALGIN HASTALIKLARLA MÜCADELE EDİYOR
HER YIL 5 YAŞINDAN KÜÇÜK YAKLAŞIK 6 MİLYON ÇOCUK AÇLIK YÜZÜNDEN HAYATINI KAYBEDİYOR

* GÜNLÜK ÜRETİLEN 120 MİLYON EKMEĞİN 15 MİLYONU ÇÖPE GİDİYOR. BU İSRAF ÜLKE EKONOMİSİNİ GÜNLÜK YAKLAŞIK OLARAK 750.000 YTL.
ZARARA UĞRATIYOR

* DİŞLERİNİZİ FIRÇALARKEN VE TRAŞ OLURKEN KULLANMADIĞINIZ HALDE AÇIK BIRAKTIĞINIZ SU MİKTARI, YILDA KİŞİ BAŞINA ORTALAMA 12 TONDUR. 4 KİŞİLİK BİR AİLEDE BU RAKAM 48 TONDUR.

* KOMPAKT FLORESAN LAMBALAR NORMAL LAMBALARDAN 5 KAT DAHA AZ ENERJİ TÜKETİRLER VE 10 KAT DAHA UZUN ÖMÜRLÜDÜRLER. LAMBALARIN DAHA VERİMLİ OLMASI İÇİN KURU BEZLE TEMİZLENMESİ GEREKİR. KİRLİ VE TOZLU LAMBALAR YÜZDE 25
DAHA FAZLA ENERJİ TÜKETİR

* 100 VATLIK LAMBA YERİNE 20 VATLIK ENERJİ VERİMLİLİĞİ YÜKSEK OLAN LAMBALAR KULLANILIRSA YILDA İKİ KEBAN BARAJI KADAR TASARRUF YAPMIŞ OLURUZ

* ELEKTRİK SÜPÜRGELERİNDE, TOZ TORBALARININ SIK SIK TEMİZLENMESİ VEYA DEĞİŞTİRİLMESİ;
SÜPÜRGENİN DAHA AZ ENERJİ HARCAMASINA NEDEN OLUR.

* ÜTÜ YAPARKEN İŞİNİZ BİTMEYE YAKIN (2 DK. ÖNCE ) FİŞİNİ ÇEKİNİZ. ÜTÜNÜN MEVCUT ISI ENERJİSİ İLE İKİ, ÜÇ PARÇA ÇAMAŞIRI DAHA, RAHATLIKLA ÜTÜLEYEBİLİRSİNİZ.

*1500 WATT’LIK BİR ÜTÜ’DEN 5DK. TASARRUF ETMEK,75WATT BİR AMPULÜN 20 SAAT BEDAVA AYDINLATMASI DEMEKTİR.

*KIRTASİYE İSRAFI İLE ORMANLARIMIZI VE GELECEĞİMİZİ YOK EDİYORUZ. ÖZELLİKLE KAMU KURUMLARINDA VE OKULLARDA İSRAF ETTİĞİMİZ BAŞTA KAĞIT VE BENZERİ MALZEMELER, DOĞAYA GERİ DÖNMEKSİZİN
ÇÖPE GİDİYOR..

*ALDIĞIMIZ İLAÇLARIN %60’I ÇÖPE GİDİYOR. ÜLKEMİZDE HER YIL YAKLAŞIK 750 BİN YTL’LİK İLAÇ İSRAF EDİLMEKTEDİR.

PEKİ, VATANDAŞ OLARAK NELER YAPABİLİRİZ;
*BİNALARINIZI YALITIN
*BEYAZ EŞYA ALIRKEN AZ ENERJİ HARCAYANLARI TERCİH EDİN.
*TASARRUFLU AMPUL KULLANIN
*GEREKLİ İSE KULLANIN.
*ENERJİ VERİMLİ CİHAZLAR KULLANIN
*ELEKTRONİK CİHAZLARINIZI STAND-BY DA BIRAKMAYIN,
KAPATMA DÜĞMESİNDEN KAPATIN
*TOPLU TAŞIMA ARAÇLARINI KULLANIN KISA MESAFELERİ YÜRÜYÜN.
*EVLERİMİZDE TÜKETEBİLECEĞİMİZ KADAR YEMEK YAPILMALI.
*KULLANMADIĞIMIZ İLAÇLARI İLAÇ TOPLAMA KAMPANYALARIYLA DEĞERLENDİRMELİYİZ.

SORUMLULUKLARIMI BİLİYORUM, İSRAF ETMİYORUM.
Esentepe İlköğretim Okulu – 338 - 2210604
WEB:www.esentepeokulu.com
E Posta: esentepeokulu@hotmail.com

O MÜSLÜMAN DEĞİL Mİ?

2009-03-03T03:00:00.000-08:00

O MÜSLÜMAN DEĞİL Mİ?

Prof.Dr. Saffet Solak anlatıyor :

Amerika'da master yaptığım yıllarda, çalıştığım üniversitenin yemek salonu açık büfe şeklindeydi. Herkes dilediği yemekten istediği kadar alabiliyordu. Yemekhanenin kapısında "Take what you need. Eat what you take" (Yiyeceğin kadar al, aldığını da ye) diye yazmakta idi.Bir gün aynı masada yemek yediğimiz Çinli bir arkadaşı, tabağında kalan son pirinç tanesini almaya çalışırken görünce dayanamadım; denemek için dedim ki :"Bir pirinç tanesi için neden bu kadar uğraşıyorsun? Bırak tabakta kalsın."Çinli arkadaşın verdiği cevap çok düşündürücüydü:"Her Çinli bir pirinç tanesi israf etse, Çin nüfusu ile çarp bakalım, kaç ton pirinç yapar? Biz kalabalık bir ülkeyiz, israf etme lüksümüz yoktur." dedi.Yine denemek için dedim ki :"Şu anda Çin'de değil Amerika'dasın. Tabağında bırakacağın pirinç tanesi Çin'i değil, Amerika'yı zarara uğratacaktır".Bu sözlerim karşısında güldü ve şöyle dedi :"Yaşadığım ülke olan Amerika'yı bu şekilde zarara uğratmak onurlu bir davranış olmaz."Çinli arkadaşı bu onurlu davranışından dolayı tebrik ettim ve düşüncesini paylaştığımı söyledim. İslam dininin bu konudaki, "Yiyiniz içiniz, fakat israf etmeyiniz. Çünkü Allah israf edenleri sevmez" buyruğunu açıkladım.Çok hoşuna gitti. Tam o sırada, Ürdünlü Müslüman bir arkadaş tabağındaki yemek artıklarını çöp sepetine boşalttı. Bunu gören Çinli arkadaş Ürdünlü'yü göstererek :"O Müslüman değil mi? dedi.O kadar üzüldüm ki, ne diyeceğimi bilemedim.

Kâzım Karabekir Paşa’nın Edebî Yönü

2008-05-08T14:02:00.000-07:00

Kâzım Karabekir Paşa’nın Edebî Yönü

Ölümünün 59. yılında rahmetle andığımız İstiklâl Harbimizin Büyük Komutanı Kâzım Karabekir Paşa’nın asıl mesleği askerliktir. Zaten bugüne kadar onunla ilgili olarak yapılan çalışmalarda ve yazılan eserlerde de öncelikle onun askeri yönü ele alınmıştır. Daha sonra siyasi ve eğitimci yönlerinin de incelendiğini görüyoruz. Ancak, hemen belirtmeliyiz ki, Kâzım Karabekir’in askerî ve siyasî kişiliğinin gölgesinde kalmış gibi görünse de, araştırılması gereken, çok önemli bir yönü de edebî yönüdür. Toplam sayısı 44’ü bulan bir eser külliyatının sahibinin elbette yazarlığı ve edebiyatçılığı da araştırılmalıdır.
Ben öncelikle Kâzım Karabekir Paşa konusunda araştırma yapanların dikkatlerini bu yöne çekmek istiyorum. Bu yazımda -bir yazının sınırını aşacağı için- onun yazarlığını ve şairliğini tam olarak incelemem elbette mümkün değildir. Onun için bu hususa sadece ana hatlarıyla temas etmekle yetineceğim.
Günümüz nesillerinin bir komutan ve siyaset adamının aynı zamanda güçlü bir yazar ve şair olmasını anlatmaları oldukça zordur. Bunu anlatabilmek için, dünkü medeniyetimizin insan ve eğitim anlayışını bilmeleri gerekir. Ancak, o zaman Kâzım Karabekir ve çağdaşlarında gördüğümüz çok yönlülüğü izah edebiliriz.
Bu konuyla ilgili olarak üniversitemizin eski rektörlerinden rahmetli Prof. Dr. Erol Güngör Hoca’mızın bir hatırasını nakletmek istiyorum. Erol Hoca “Türk Kültürü ve Milliyetçilik” adlı eserinde bu hatırasını şöyle dile getiriyor: “Askerlik hizmetimi yaptığım sırada o zaman korgeneral rütbesinde bulunan bir zat benden şu sualin cevabını istemişti: “Benim babam Osmanlı Ordusunda binbaşı idi, Cumhuriyet devrinde de askerî lisede bana hocalık yaptı. İyi Fransızca bilirdi, çok güzel resim yapardı, çok iyi öğretmen idi. Arkadaşları da hep kendisi gibi meziyetli insanlardı. Ben korgeneral rütbesindeyim. Sanattan anlamam, yabancı dil bilmiyorum, Türkçeyi kusursuz bildiğimden de şüpheliyim. Bu nasıl oluyor?”
Bu soruyu soran ve kendinden şikâyet eder görünen general hakikatte kendi dengi olan pek çok asker ve sivilden daha bilgili idi.”
Bu örnekte de görüldüğü gibi bizim medeniyetimiz çöküş döneminde bile bütün vasıflı, çok yönlü ve çeşitli meziyetleri kendisinde toplamış örnek insanlar yetiştirebiliyordu.
İşte, Kâzım Karabekir Paşa bu insanların en önde gelenlerinden birisidir. Komutandır, siyasetçidir, diplomattır, devlet adamıdır, yazardır, şairdir, eğitimcidir, en az üç yabancı dili iyi seviyede bilir (Almanca, Fransızca, Rusça).
Bir insanın bu şekilde çok yönlü meziyetlerle donanmış olmasının sırrı onun yetişme şeklinde ve aldığı eğitimde gizlidir.
Paşanın edebi kimliğini iyi anlayabilmek için, eğitim çağından itibaren hayatını incelemek gerekir.
Karabekir Paşa’nın öğrencilik döneminden itibaren en çok tarih ile millî ve edebî eserleri okuduğunu görüyoruz. Daha sonra savaş sırasında “Seferî-Çadırlar” içinde bile yeni basılan kitapları dostları aracılığı ile İstanbul’dan Cephe’ye getirttiğini gösteren belgeler “Resmi Dosyası”nda yer almış bulunuyor. Bu çok okuma merakı, kendisini mükemmel yetiştirme isteğinin sonucu ortayı çıkmıştır sanıyoruz.
Kara Kuvvetleri Komutanlığı Arşivi’ndeki “Kâzım Karabekir Paşa Dosyası”nda, 1916 ve 1917 yıllarında, İstanbul’dan Cephe’ye kitap ısmarlayıp getirttiğini gösteren belgeler vardır.
XVIII. Kolordu Kumandanı iken 1 Aralık 1916 günü Irak’taki “Kût”tan, Başkumandanlık vekâleti Celîlesi İstihbarat Şube Müdürü, Seyfi Bey’e yazdığı “489 Numaralı Şifre” ile şunları istemiş:
“(İstihbarat’daki) şube’de kullanılan, Muhtıralı takvimden 250, cep için Muhtıra Defteri’nden on nüsha; “Avrupa’da Ne Gördüm, Fitnen, Şanlı Asker, Bozgun, Tesâdüf, Kuyruklu Yıldız Altında İzdivaç” adlı risalelerden, dörder nüshanın çabucak gönderilmesini, Şubedeki Nusret Efendiye emir buyurun. Ona, Telgraf poliçesi ile (altun) yirmi lira gönderdim. Yetmezse bildir ve paranın gelişini beklemeyerek, satın alınarak postaya verilmesini, son derece rica ederim.”
Kâzım Karabekir Paşa çok okuyan birisidir. Yine bu cümleden olarak; Harp Akademisinde Tolstoy’un eserlerini okuduğunu biliyoruz.
Güçlü bir edebiyatın ve iyi bir edebiyatçının yetişip gelişmesi için sağlam bir dile, büyük bir dile ihtiyaç vardır. Shakespeare, V. Hügo, Goethe, Dostoyevski, Fuzuli ve Yunus, güçlü dillere yaslandıkları için büyük sanatkâr olmuşlardır.
Afrika’nın kabile dillerinden biriyle yazan bir şair ya da yazar dünya çapında sanatçı olamaz. Çünkü şair ve yazarların kalitesi kullandıkları kelime kadrosuyla doğrudan ilgilidir. Reklâmla, propagandayla büyük sanatçı olunmaz. Bir kısım insanların Nobel’e aday gösterelim diye bar bar bağırdığı bazı yazarlarımızın eserlerinde kullandıkları kelime çeşidi maalesef dört bini geçememektedir. Bu çok vahim bir durumdur. Yukarıda ismini saydığım büyük yazar ve şairler en az yirmi bin kelimeyle yazanlar, örnek olsun diye söylüyorum: meselâ, Peyami Safa romanlarını on altı bin kelimeyle yazmıştır.
Karabekir’in eserleri üzerinde örnekleme metoduyla yaptığım küçük çaplı çalışma sonunda ulaştığım kanaat şudur ki; Karabekir Paşa en az 6-7 bin çeşit kelime kullanmıştır.
Dil ve edebiyatın birbiriyle olan bu sıkı ilişkisinden dolayı, O’nun edebî yönüne ilişkin diğer açıklamalara geçmeden, dil konusundaki görüşlerine kısaca temas etmek istiyorum: Prof. Dr. Nuri Köstüklü’nün “Kâzım Karabekir Paşa’nın Dil Konusundaki Görüşleri” adlı makalesi, bu konuda yapılmış çok ciddi bir çalışmadır. Biz de Paşa’nın dil konusundaki görüşlerine ilişkin bilgileri daha çok bu makaleden aldık.
Karabekir Paşa’nın dille ilgili görüşlerini şu maddelerde toplamak ve özetlemek mümkündür.
1- Halkın anlayacağı bir dille hitap etmek, yabancı kelimelerden ziyade Türkçe kelimeleri kullanmaya dikkat göstermek gerekir. Paşa, bu noktada konuşma dili ile yazı dilinin aynı olmasını isterken Türkçülerle aynı düşünür.
2- Dilde tasfiyecilikten uzak bir sadeleşmeye gidilmesi kanaatindedir. Bu çerçevede dilimizin, kitaplarımızın Arap ve Acem kisvesinden kurtarılmasını kaçınılmaz bir ıslahat olarak görmektedir.
Milli mücadele döneminde Erzurum ve Sarıkamış’ta yayınlanan gazeteler vasıtasıyla “dil” konusunda değerli hizmetler yapmıştır.
Karabekir’in teşvik ve himayesinde yayınını sürdüren Erzurum Albayrak gazetesinde dil konusunda olumlu adımlar atılmıştır.
Yine Sarıkamış’ta Kâzım Karabekir’in emirleriyle yayına başlayan v onun kontrolünde devam eden “Varlık” gazetesinde de dilde sadeleşmenin güzel örnekleri görülür. Gazete adının hemen altında “Dilimiz Açık Türkçe Halk Dilidir” ibâresi yer alır.
“Dilde tasfiyeciler”i Arapça ve Farsça kelimelerin temizlenmesini isterlerken, batı dillerinden gelmiş kelimeler karşısında ise tavır almayan… sadece İslâm medeniyetinden gelme kelimeleri temizlemek isteyen” kişiler olarak tarif etmiştir. Kendisi batı dillerinden gelme kelimeler karşısında da tavır almıştır. Mesela; Yunancadan gelme “tiyatro” yerine “ibret” sözünü kullanmış ve yazmış olduğu eğitici oyunlara “Şarkılı İbret” adını koymuştur. “Şarkılı İbret” ibaresini batıdan gelme “operet” kelimesiyle karşılayanlar da vardır.
3- Bilindiği gibi Ziya Gökalp ve Ömer Seyfettin millî dilin meydana getirilmesi için özellikle İstanbul Türkçesinden faydalanmak gerektiğini belirtmişlerdir.
Kâzım Karabekir’de açmış olduğu okullarda Ziya Gökalp ve arkadaşlarının dil anlayışları doğrultusunda uygulamalar yapmıştır. Bu okullarda dil eğitimine önem vermiş ve eğitimde İstanbul Türkçesini esas almıştır.
4- Dilde ahengin milletlerin fıtratından kaynaklanan bir hâdise olduğu görüşündedir. Bu konuda şöyle diyor:
“Ancak muayyen şekillerden başka bir yerde kullanılmayan isimler de vardır. Bunları lâtif, zarif ve anlayışlı Türkçe mukabilleri varken el’an kullanıyoruz. Her halde çocuk “tıfıl”dan sevimli, çocuklar “eftal”den anlayışlı, kız “inas” veya “binat”dan samimi, yeşil “ahzer”den hürmetlidir. Yetimler evi “daru’l eytam”dan çok daha şefkat cezbeder.
Kısacası, Karabekir, dil konusuyla yakından ilgilenmiş bir şahsiyettir. Bu hususu şu örnekle bitirelim: Atatürk 1916 yılında Dolmabahçe Sarayı’nda açılan Milletlerarası Tarih ve Dil Kongresi’nde Kâzım Karabekir Paşa’nın bulunmadığını görünce, derhal özel davetlisi olarak çağrılmasını istemiş ve “Karabekir Paşa, maârif, dil ve tarih konularıyla uğraşmış bir arkadaşımızdır” diyerek O’nun dil konusundaki hizmetlerine işaret etmiştir.
Kâzım Karabekir Paşa’nın ilk gençlik yıllarında, musikî ve resim ile uğraştığı gibi, şiir yazmaya da başladığı anlaşılıyor. Şiirlerinin konusu vatan, bayrak, din, aile, insanlık sevgisidir ve şiirleri hece vezni ile ve serbest tarzda kaleme alınmıştır. Yazmış olduğu şiirlerini “Benlik” adlı kitapta toplamıştır. Bu kitaptaki şiirlerinin ortak vasfı, içten, samimi ve ideal duyguların eseri olmalarıdır.
Karabekir Paşa’nın daha önce sayısını belirttiğimiz 44 eseri üç grupta mütalâa edilmektedir.
1- Eski yazıyla basılanlar
2- Yeni yazıyla basılanlar
3- Basılmamış olanlar
Bütün bu eserleri O’na XX. Yüzyılın en büyük yazar Türk Kumandanı vasfını kazandırmıştır.
Bu eserler içerisinde edebî yönü diğerlerine göre biraz daha ağır basanlar ise sırasıyla şunlardır:
1- Öğüdlerim
2- Şarkılı İbret (ki, çok değerli 9 çocuk oyunu ve 7 şarkı ile marş’ın notlarını içine alır. Bunlardan 5. sıradaki “sanâyi-oyunu” temsilini Ankara’da 15 Ekim 1922 gecesi seyreden Mustafa Kemal paşa çok takdir etmiştir. Ayrıca Sovyet Rusya’nın Kars Konsolosu da Paşa’dan müsâde alarak, bunu Rusça’ya çevirtip, Rusya’da temsil ettirmiştir).
3- Ülkümüz Kuvvetli Bir Türkiye’dir.
4- İstiklâl Harbimiz
5- Çocuk Davâmız
6- Türkiye’de Hürriyet Cereyanları
7- Edirne Hatırası
8- Plevne’yi Ziyaret
9- Elemli Günlerim
10- Hürriyet ve İstiklâl Mücadelemizin Ruhî Tahlili
11- Millî Terbiye ve Çocuklar Ordusu
12- Layihalarım
13- Hür Can (roman)
14- Kalp Yolu (psikolojik bir eser)
15- Medeniyet Yolcusu
16- İdeal Millet
17- Çekişmelerim
18- Çocuklar İçin: Güzel Huylar
19- Benlik (kendi şiirlerinin toplandığı kitaptır).
Kâzım Karabekir hakkında yaptığı çok değerli araştırmalar ve yayınladığı eserlerden tanıdığımız Prof. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu, O’nunla ilgili şöyle bir yargıya varıyor:
Şimdi, millî kuruluş ve başta üniversitelerimize düşen vazife, Kâzım Karabekir Paşa gibi, büyük Millî Kahramanımız ve XX. Yüzyılın En Büyük Türk Asker Yazarı’nın, kalan eserlerini vârislerindeki el yazmalarıyla düzgün biçimde yeni-yazımıza geçirip, yayınlamaktır. Bu olmadıkça, ne Millî Mücâdelemiz, ne de öncesi ve sonrası, tam aydınlığa kavuşmuş sayılır.”
Sarıkamış’ta 1921 yılında yazdığı ve “Şarkılı İbret” adlı eserinde yer alan, vaktiyle neşeyle yaygın bir şekilde söylenen “Türk Yılmaz Marşı”nda bakınız nasıl sesleniyor:
Cihan-Harbi yangınından, bağrı-yanık Vatan’a
Türk’ü boğmak maksadıyla, girdi düşman askeri,
Kan ve yangın başlamıştır; ırz ve namus kalmıyor;
Tehlikeye düştü vatan, yas içinde her yeri.
Kahraman halk! Kalk, silahlan! Ahd ü peymân Tanrı’ya
Vur! Ve haykır! Türklük ölmez, Türk de yılmaz, ileri!
Çelik gibi kollu, tunçtan ayaklı
Türk hiç yılar mı, Türk hiç yılar mı?
Türk yılmaz, Türk yılmaz!
Cihân yıkılsa, Türk yılmaz!
Göksü imanlı, temiz vicdanlı
Türk hiç yılar mı, Türk hiç yılar mı?
Türk yılmaz, Türk yılmaz!
Cihân yıkılsa, Türk yılmaz!
Düşmana salsa, tek bile kalsa
Türk hiç yılar mı, Türk hiç yılar mı?
Türk yılmaz, Türk yılmaz!
Cihân yıkılsa, Türk yılmaz!
Yazımı O’nun vecizeleşen şu sözüyle bitiriyorum: “Cisimler zerrelerin, milletler de fertlerin değeriyle paha kazanır.”
Kazımkarabekir Belediyesi.
http://www.vaanna.com/

MİLLİ MÜCADELE’DE KINALI ELLER

2008-04-26T13:25:00.000-07:00

MİLLİ MÜCADELE’DE KINALI ELLER

Nazan ÇUKUR
Sevinçlerini, umutlarını bir kenara koyup düştüler yola. Ne arkalarında bıraktıkları bebeklerini ne de geleceklerini düşündüler. Vatan vardı gözlerinde. Mücadele vardı. Yürüdüler gece gündüz, elleri cennet kokan analarımız.
Milli Mücadelede Kınalı Eller analarımızı, kadınlarımızı anlatan eşsiz bir kitap. Osman ALAGÖZ’ün Kaynak yayınlarından çıkan kitabı kadınlarımızın kan ağlayan yürekleriyle yazdıkları Milli MÜCADELE destanını anlatıyor. Aslında anlatmıyor yaşatıyor. Kitapta kadınlarımızın asaleti ve cesareti gözler önüne seriliyor.
Kitabın her bölümünde bir çift kınalı el kucaklıyor sizi. Nene Hatun, Hatice Kadın, Şerife Kadın, Gördesli Makbule Hanım ve daha binlercesi. Hepsi hoş geldin diyor, nerelerdeydin diyor. Yıllardır bekler gibi. Vasiyetlerini uzatıyorlar gururla. Bir bakıyorsunuz karnında bebeğiyle cephane taşıyan bir gelin, bir bakıyorsunuz oğlunu düğüne gönderir gibi askere uğurlayan bir ana…
Osman ALAGÖZ’ün anlatımındaki akıcılık, sadelik ve kullandığı betimlemeler okuyucuyu büyülüyor. Son bölümde yer alan fotoğraflar ve belgeler ise sizi tarihle yüzleştiriyor. Yazar hüznü, gururu, zaferi aynı anda yaşatıyor size.
Milli Mücadele’de Kınalı Eller okurken gözyaşlarınızı tutamayacağınız, haklı bir gurur yaşayacağınız muhteşem bir eser. Ruhunuzu yakalayacağınız bu eşsiz eseri mutlaka okumalı ve kınalı ellerle siz de tanışmalısınız.

İSLAM'DA ŞEHİTLİK VE ÇANAKKALE ZAFERİ

2008-04-26T13:23:00.000-07:00

İSLAM'DA ŞEHİTLİK VE ÇANAKKALE ZAFERİ

Mahmut KARA
Mensuplarına dünya ve ahiret mutluluğu vadeden dinimiz vatan, millet ve devlet gibi kutsal sayılan değerlere büyük önem vermiştir. Bu değerlerin korunmasına çalışırken şehit ve gazi olanlar, Yüce Allah ve Sevgili Peygamberimiz tarafından övülmüştür. Bu hususta Al-i İmran Suresi'nin 169. ve170.ayetlerinde:
"Allah yolunda öldürülenleri sakın ölü zannetme! Bilakis onlar hayatta olup, Rablerinin katında yaşarlar, rızıklanırlar. Allah'ın lutf-u kereminden ihsan ettiği nimetlere kavuşmaktan dolayı sevinç içindedirler. Arkalarından henüz kendilerine katılmayan müstakbel şehit dindaşlarına da kendilerine hiçbir korku olmayacağına ve üzüntü hissetmeyeceklerine dair de müjde vermek isterler."buyrulmuştur.
Sevgili Peygamberimiz de şehitlik mertebesinin yüceliğine işaret eden bir Hadis-i Şeriflerinde:"Nefsim kudret elinde olan Allah'a yemin ederim ki, Allah yolunda savaşıp öldürülmeyi, sonra diriltilip yine öldürülmeyi, sonra diriltilip yine öldürülmeyi ne kadar çok isterdim." 1 buyurmuşlardır.
Müslümanların "ölürsem şehit, kalırsam gazi" inancı, nice zorlukları aşmada onlara yardım etmiştir. Böylece kendilerinden sayıca çok üstün durumda bulunan ordulara karşı pek çok zaferler elde etmişlerdir. Ancak, hemen belirtmek gerekir ki, ecdadımızın taraf olduğu savaşların hepsinde meşru bir müdafaa vardır. Yoksa sömürgeci ve yayılmacı bir anlayış ya da sadece toprak elde etme emelleri yoktur, işte bu savaşların yakın tarihimizde en önemlilerinden biri de bu yıl 93. Yılını kutladığımız Çanakkale Zaferi'dir.
Aziz vatanımız dünyamızın çok önemli bir noktasında yer almaktadır. Bu güzel topraklara sahip olmak asırlardır, pek çok devletin ve kumandanın hayallerini süslemiştir. Zamanın her bakımdan en güçlü devletlerinin askerleri bir hayalin peşine düşerek Çanakkale Boğazına kadar geldiler. Akıllarınca boğazları geçecekler, Müslüman Türkleri tarih sayfasından sileceklerdi. Hasta adam dedikleri Osmanlı imparatorluğunu yok ederek, asırlardır süregelen haçlı zihniyetini dünyaya hâkim kılacaklardı. Ancak, askeri anlamda çok üstün saydıkları planları ve harp taktikleri, başta devletimizin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarının her şeyini ortaya koyarak yaptığı yurt savunması karşısında, Çanakkale Boğazı'nda suya düştü. Böylece dünya durdukça konuşulacak olan "Çanakkale Geçilmez Destanı" yazıldı.
Her Çanakkale Zaferinin yıl dönümünde hatırlamamız ve zaferden çıkarmamız gereken dersler vardır. Bunların bir kaçını şöylece sıralayabiliriz:
- Çanakkale geçilmez destanı yazılırken doğusundan batısına eli silah tutan vatan evlatları görev almıştır. Bunlardan 250 bine yakını şehit olmuş, geride on binlerce gazi kalmıştır. — İnanç, vatan sevgisi, dayanışma, birlik ve beraberlik duyguları, zamanın en güçlü ve donanımlı ordularına karşı koymada en önemli faktörler olmuştur.
— Bu gün bu aziz vatanda canlarından ve namuslarından emin olarak bağımsız bir hayat yaşayan bizler, tüm şehitlerimize ve gazilerimize minnet ve şükran duygularıyla dolu olmalıyız.
— Kutlamalar anında tarihimizle sadece övünmekle kalmayıp atalarımızın o an taşıdıkları ruhu kazanmaya çalışmalı ve yeni nesilleri de bu duygularla yetiştirmeliyiz.
Bu duygularla bütün şehitlerimizi rahmet, minnet ve şükranla yâd ediyor; böylesine acılı günleri tekrar yaşatmasın, bizleri tarihimizi öğrenerek geleceğimize yön verenlerden eylesin diye Rabbimize dua ediyoruz.
1.Riyazü's-Salihin, 2/535

DESTANIN SIRRI

2008-04-26T13:21:00.000-07:00

DESTANIN SIRRI
Yusuf SEZER
Çanakkale'den geçerek, İstanbul'a ulaşma dolayısı ile İslam dinini son kalesi olarak gördükleri Devlet-i Aliyye ’ye (Yüce Osmanlı Devleti) son verme düşüncesi batılların zihinlerini her zaman meşgul etmiştir. I. Dünya Savaşı'nda bu fırsatı yakaladıklarını sanan İngiliz ve Fransızların önderlik ettikleri Batılılar 3 Kasım 1914 tarihinde Çanakkale'de belirdiler. Düşman denizaltılıları ile yapılan ilk girişimler, Türk topçu bataryalarına yakalanır. İlk atışlarda Düşman donanmasına ait denizaltılar batırılır, sonrasında işin ciddiyetini anlayan düşman kuvvetleri büyük savaş gemileri ile günlerce Türk bataryalarını ve mevzilerini bomba yağmuruna tutarlar. Az imkânlara rağmen Türk topçu bataryaları destansı bir mukavemet gösterirler. Akıllı manevralarla düşman gemilerini şaşkına çevirirler. Savaşın dönüm noktalarından biri hiç kuşkusuz mukavemetimizin en zayıf olduğu anlardan birinde Nusrat Mayın Gemisinde bulunan bir avuç kahraman Türk denizcisinin sulara döşediği yerli yapımı mayınların düşman gemilerini hallaç pamuğu gibi atması olmuştur. Bir diğer mucize Seyit Onbaşı'nın 276 kilo çeken gülleyi tek başına namluya sürerek bir düşman gemisinin bacasına (kazan dairesi) isabet ettirerek, boğazı düşman filosuna dar etmesi ile Çanakkale Boğazının gemilerle geçilemeyeceğini dosta düşmana göstermesidir. Boğazı gemilerle geçemeyeceğini anlayan düşman kuvvetleri, bu defa karaya asker çıkararak şanslarını denemek isterler. Ama bu kez karşılarında yüzyılın askeri savaş dehası olan Mustafa Kemal vardır. Anafartalar Kahramanı olarak adını tarihe yazdıran Mustafa Kemal, emrindeki Mehmetçiklerle savaşın seyrini değiştiren kişilerdendir. İngilizlerin söylemi ile "Bir tümenle muharebenin gidişini değiştiren mukadderatın adamı" Batılıların aldıkları bu yenilgiyi uzun yıllar unutmayacaktır.
Çanakkale Savaşları 1916 yılının Ocak ayında sona erdi. Türk Ordusu resmi rakamlara göre 211 bin şehit vermişti. Bu 211 bin kaybın, 100 bine yakınının okumuş-yazmış bugünkü tabir ile aydın kesimden olması ileriki yıllarda Türk İstiklâl Savaşında ve sonrasında Türkiye'nin en çok ihtiyaç duyduğu etkenlerden biri olacaktır. Zira ülkede neredeyse aydın olarak vasıflandırılan insan kalmamıştır. Genç Cumhuriyet bunun sıkıntısını çok çekmiş; hatta kilit noktalara etnik azınlıktan aydınlara görev vermek zorunda kalmıştır. Düşmanın kaybı ise 300 bini geçiyordu. Savaşın can kaybı yanında siyasal ve iktisadi birçok sonucu olduğu malumunuzdur. Misal siyasal anlamda dünyanın seyrini değiştiren sonuçlar doğurmuştur. Rusya'nın yardım alamaması ve Bolşeviklerin (Komünizm) eline geçmesi; Rusların boğazları alma ve sıcak denizlere inme hayalinin suya düşmesi; Bulgarların İttifak kuvvetlerinin savaşı kazanacağını düşünüp, bu terkibe (grup) katılması; diğer Balkan devletlerinin hatta İtalya'nın bir süre daha "bekle-gör siyaseti" gütmesi; Osmanlı Devleti'nin, Balkan savaşları ile zedelenen uluslararası saygınlığını tekrar kazanması; İstanbul hükümetinin iktidarını sağlamlaştırması; İngiltere ve Fransa'nın saygınlıklarının büyük zarar görmesi; "Güneş batmayan imparatorluk" olarak kabul edilen İngiltere'nin, denizlerdeki üstünlüğünün sona ermesi; İngiltere'nin sömürgeleri olan Avusturya, Yeni Zelanda gibi ülkelerin kendi milli siyasetlerini dillendirmeye başlamaları; Dünya üzerinde yeni haritaların çizilmesi; Japonya'nın, İngiltere'ye sırt çevirmesi; Avustralya, Yeni Zelanda gibi ülkelerle savaş sonrasında dostluk ilişkilerinin gelişmesi; Batı kamuoylarında, Türklerin barbar olduklarına yönelik propagandaların hüsranla sonuçlanması; Siyonistlerin, savaşta yaptıkları yardımların ödülü olarak, İsrail devletinin kurulmasına yönelik söz almaları; Arapların, savaşın kazanılması üzerine Osmanlı'ya olan güvenlerini ve bağlılıklarını devam ettirmeleri; Başta İslam ülkeleri olmak üzere, dünya halklarının Türklere hayranlık duymaları; Devlet-i Aliyye’ nin dünya siyasetinden çekilirken tarihe son bir altın sayfa eklemesi; Mustafa Kemal' in siyasi ve askeri anlamda devlet kademelerinde ilk defa ağırlığını hissettirmesi; Osmanlı Devleti'nin içerisindeki bazı kişilerin Mustafa Kemal'i ön plana çıkarmaya başlamaları; Anadolu'da "Kemal Paşa" efsanesinin doğmaya başlaması; Osmanlı Devleti'nin asli unsuru olan Türkler arasında milli kimlik olarak, Türklük şuurunun yükselmesi; payitaht ve hilafet merkezi olan İstanbul'un düşman eline geçmesi önlenerek, hem Türklerin hem de dünya Müslümanlarının gururunun ve haysiyetinin kurtarılması; bir yerde Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerinin atılması; Sömürgeciliğe (emperyalizm) karşı, dünya halkları arasında bir başkaldırı bilincinin doğmaya başlaması (Türk İstiklâl Savaşı'nın kazanılmasıyla da birçok ülkede bu bilinç, eyleme dönüşmüş tür. Misal Cezayir'de, Ömer Muhtar, Hindistan'da, Gandi, Mısır'da, Nasır hareketi bunların belli başlılarıdır.) Savaş süresince, neredeyse tamamına yakını Batılıların olan 139 ticaret gemisinin Karadeniz'de mahsur kalması; Rusya'nın, iktisadi anlamda çökmesi; Batılı ülkelerde gıda sıkıntısı çekilmesi; Savaşın, neredeyse iki yıl daha uzama sı, bunun da taraf olan devletlere büyük külfetler yüklemesi; diye giden misallerin ana gerekçe Mehmetçiğin "Çanakkale geçilmez!" düsturudur.
Tarih boyunca büyük zaferlere imza atmış olan Türklerin savunma savaşı yaptıkları pek görülmemiştir. Gerektiğinde geri çekilip, uygun zamanda daha güçlü bir şekilde saldırmak temel felsefe olarak göze çarpar. Kısacası Türkler, genelde taarruz eden taraftır. Bunu da "Nizam-ı Âlem" adına yaparlar. Kavram değişse bile, hem Gök Tanrı inancında hem de İslam'ın kabulünden sonra bu böyledir. Plevne ve Akka savunmalarını yapan Türklerin, en güçsüz oldukları bir dönemde (Zira artık Osmanlı Devleti'nin sona yaklaştığı belli olmuştur.) tarihin en büyük savunma savaşlarından birini icra etmeleri; üstelik bunu da başarıyla sonuçlandırmaları, neredeyse 150 yıldır saldıran Batılıların birden bire afallamalarına da sebep olmuştur. Bunu istiklâl Savaşı yıllarında Türk ordusunun karşısına çıkmayarak da belli etmişlerdir. Tâbi bu durumda, olan Yunanlılara olmuş; Anadolu kaplanının öldürücü pençesiyle feleğini şaşırmış, zavallı bir tavşan durumuna düşmüşlerdir. Sonrasında Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulmuş, Türk'ün narası yedi düvelin ensesinde yankılanmıştır:
"Türk'e kefen biçmek kimin haddine!" Bu naraya eşlik edenlerden ve şehitlerimizden Allah razı olsun ruhları şad olsun.

DÜNYAMIZI VE TÜRKİYEMİZİ BEKLEYEN TEHLİKELER

2008-04-22T14:42:00.000-07:00

DÜNYAMIZI VE TÜRKİYEMİZİ BEKLEYEN TEHLİKELER
Hasan Özdinç
Dünyamızı bekleyen en büyük tehlikelerden bir tanesinin küresel ısınma olduğunu her yerde okuyor ve duyuyoruz. Bilim adamlarının bu konu üzerindeki öngörüleri tek tek ortaya çıkmakta. Hızlı bir iklim değişikliği oluyor. Bunun neticesinde habitatlar bu değişikliğe ayak uyduramayıp kırılgan bir yapıya dönüşüyor. Canlıların nesilleri tükeniyor. Bu nedenle küresel enerji politikası; “Sürdürülebilir bir enerji değil, sürdürülebilir bir yaşam” olmalı. İklim değişikliklerine neden olan fosil yakıtların yerini alternatif enerji kaynakları almalı.
Türkiye’miz bu yeni enerji kaynakları açısından zengin bir ülke. Yapılan araştırmalara göre bor ve toryum dünya için yeni bir enerji kaynağı olabilir. Zaten dünyada petrol rezervlerinin ömrü belli (80–90 yıl). Enerji için savaşların olduğu burnumuzun dibinde bizim bir an önce bu doğal kaynakları aktif hale getirmemiz gerekiyor. Çünkü bizdeki bu enerji kaynaklarını bütün dünya biliyor. Irak’ta olduğu gibi bu kaynaklarımız başkalarının ağzını sulandırabilir. Ancak beyin göçünü çok verdiğimizden bilim yönümüz eksik kalıyor ve doğal enerji kaynaklarımızı aktif hale geçirmemiz gerekirken potansiyel olarak bekliyor.
Bu yazımı hazırlarken 30 Kasım 2008 günü olan uçak kazası beni herkesten daha çok üzdü. 57 vatandaşımız bilinmeyen bir sebepten dolayı düşen uçakta hayatını kaybetmişti. Kazada yetiştirebilmek için ülkemizin büyük emekler harcadığı 6 bilim adamı da hayatını kaybetmişti. Bilim adamlarından bir tanesi Boğaziçi Üniversitesi Fizik-Matematik profesörü Prof. Dr. Engin ARIK. Engin ARIK yeni bir enerji kaynağı olabilecek toryum üzerine çalışmalar yapıyordu. Dünya üzerinde 71.000.000 ton olan toryum elementinin 800.000 tonunun Eskişehir, Beypazarı, Sivrihisar ve Kızılcaören de olduğunu ve yeni yüzyılın enerji kaynağı oyduğunu söylüyordu. Ülkemizde olan bu kaynağın değeri enerji üretimi açısından 120 trilyonluk petrol ve ABD’nin 2001 yılı milli gelirinin 12 katına eşdeğer olduğunu tespit etmişti.
Düşünün Türkiye aktif hale geçmiş bu enerji kaynağıyla ne yapardı. Ama uçak düştü. Acaba rotasından 4,5 dakika erken inmek için mi çıktı, yoksa rotasını mı kaybetti???
Bu üzüntü içinde gazete haberlerini karıştırırken bir haber daha gözüme ilişti. Aynı havayollarına ait aynı tip uçak 23 Aralık 2002 yılında İran’ın İsfahan kentine giderken düşmüş ve içinde Ukraynalı Rus 46 bilim adamının öldüğünü okudum. Bu haberden sonra İran’la Rusya arasındaki nükleer işbirliği aklıma geldi. Bu iki olayda, tesadüflerin üst üste gelmesi kafamı biraz karıştırdı.
Bilimin önemli, değerli, tehlikeli olduğunu bilen bazı güçler kendilerine göre kurdukları dengelerin bozulmasını istemedikleri için önceden önlem alıyor olamaz mı?
Tabiî ki bu komplo teorileri zamanla açıklık kazanır. Ancak beni dünyanın geleceği için korkutan bir durum daha var. Bu da dünyayı kurtarmak için alternatif enerji kaynaklarının keşfine kendini odaklamış bilim adamlarını, ne kadar büyüklükte bir enerji kaynağı tatmin edebilir. Şimdiye kadar keşfedilen en büyük enerji kaynağı ilk önce atom bombası olarak kullanılmış ve 273.000 kişinin ölmesine sebep olmuştur.Yeni alternatif enerji kaynakları bulabilmek için keşiflere gebe önümüzdeki elli yılda umarım bütün keşifler insanlığa faydalı olur. Acı çektirmez, gülümsetir. Dünyayı kurtarmak için ikinci bir şansımız olmayabilir.

Küresel Isınma:Dünyamıza Neler Oluyor?

2008-04-07T13:58:00.000-07:00

Küresel Isınma:Dünyamıza Neler Oluyor?
Her gün gazetelerde okuyoruz; buzullar eriyor, kar yağışları azalıyor, okyanuslar ısınıyor, atmosferde karbondioksit oranı artıyor, deniz seviyesi yükseliyor, orman yangınları artış gösteriyor, ırmaklar kuruyor, göller küçülüyor… Son zamanlarda herkes mevsim normalleri dışındaki hava olayları karşısında şaşırmış durumda. Bahar erken geliyor, çiçekler vaktinden önce açıyor, pek çok bölge kuraklık yaşıyor… Mercanlardaki hayat tükeniyor, hayvanların göç dönemleri değişiyor, salgın hastalıklar yayılıyor…
Yaşanan tüm bu değişiklikler, daha doğrusu tüm bu bozulmalar, adını sıkça duymaya başladığımız "küresel ısınma" ile yakından alakalı. "Dünya atmosferi ve okyanusların ortalama sıcaklıklarındaki artış" anlamına gelen küresel ısınma, son yıllarda rahatlıkla saptanabilir, hatta günlük hayatta hissedilebilir bir düzeye ulaştı. Önceleri bir komplo teorisi olarak görülebilen bu konu, bugün insanoğlunu tehdit eden ciddi bir tehlike olarak karşımızda duruyor.
Neler oldu?
Son yıllarda gazete ve televizyonlarda sürekli olarak küresel bir bozulmadan ve bu bozulmanın yol açtığı etkilerden bahsediliyor. Dünya, iklim değişikliklerinin yol açtığı felaketlerle boğuşmakta. Bunların başında da buzulların erimesi geliyor. Herkesi şaşkınlığa sürükleyen bu olay, kömür, petrol, doğal gaz, diğer bir deyişle fosil yakıtların tüketiminin yeryüzünde gözlemlenebilen etkisi. Araştırmacılara göre atmosferdeki karbondioksit oranı yüzbinlerce yıldır ilk defa bu kadar yoğunlaşmış durumda. Aşırı karbondioksit ve metan yerküreyi kuşatıp ısıtıyor ve böylece iklimler alt üst oluyor. Kloroflorokarbon gazlarının yoğunluğu karşısında atmosferin koruyucu tabakası ozon deliniyor, kutuplardaki buzullar eriyor.
Dünyanın dört bir yanından gelen haberler bu konuya daha fazla ilgisiz kalınamayacağını açıkça ortaya koyuyor. Afrika’nın en yüksek dağı olan Klimanjaro’nun karlarının ve Alp Dağları'ndaki buz kütlelerinin erimesi, Antarktika'nın parçalanmaya başlaması, son 10 yıl içinde Güney Kutbu'ndan neredeyse Connecticut eyaleti büyüklüğünde bir buz kitlesinin koparak ayrılmış olması bunlara etkili birer örnek. Bir diğer örnek ise buzul tabakasında Avrupa’nın kuzeyinden kutba kadar uzandığı belirlenen dev kırık. Avrupa Uzay Ajansı bu kırığın İngiltere’den daha büyük olduğunu ileri sürdü. Ajans ayrıca Norveç’in kuzey ucundaki Svalbard takımadalarıyla Sibirya’nın Severnaya ve Zemlya adalarından kutba uzanan bölgede geniş bir kırık bulunduğunu da belirtti.
Kuzey Kutbu'nda başgösteren gelişmeler ise duyanları hayrete düşürmekte. NASA’nın son verilerine göre Kuzey Kutbu’nda yıl boyunca daimi olarak görülen buzullar %14 oranında azalma gösterdi. Buradaki buzul tabakasının iklim sıcaklıklarındaki artış yüzünden küçüldüğü bildiriliyor. NASA araştırmacıları Kuzey Kutbu’ndaki buzulların eskisinden çok daha hızlı eridiğini ve dünyanın diğer bölgelerine oranla iki kat fazla ısındığını haber verdi. Bu durumun dünya ile okyanusun hassas eko-sistemini oldukça etkileyeceği bildiriliyor. NASA bilim adamları ayrıca son 30 yılda yerküre sıcaklığının her 10 yılda 0,2 derece artarak çok hızlı bir yükseliş gösterdiğine dikkat çekiyorlar.
Neler olacak?
Bilim adamları sera gazlarının salınımının yakın gelecekte yol açabileceği sorunları şöyle özetliyorlar:
- 2070'te dünya buzulsuz kalabilir ve bu da küresel çölleşmeye, deniz seviyesinin yükselmesine neden olabilir.
- - Kuzey Kutbu’ndaki buzullar 35 yıl sonra tamamen ortadan kalkabilir.
- - Buzulların erimesi kutup ayıları gibi bazı hayvan türlerinin yok olmasına yol açabilir.
- - Buzulların erimesinin deniz seviyesini yükseltmesi ile birlikte alçak kesimler su altında kalabilir.
- - Dünya küresel ısınma nedeniyle önümüzdeki 10 yıl içinde geri dönülmez bir noktaya gelebilir.
- - Ormanlar yok olabilir ve bununla birlikte çölleşme yaşanabilir.
- - Çölleşmenin ve kum fırtılarının olumsuz etkileri tarımcılığı yok edebilir.
- - Salgın hastalıklar önüne geçilemeyecek şekilde artabilir.
- - Ormanların çöle dönüşmesi ile canlı türleri yok olabilir.
- - Kuraklık başgösterebilir ve yiyecek stokları tükenebilir.
- - Yükselen deniz seviyesi kıyılara yakın tatlı su kaynaklarındaki tuz oranını artırabilir, bu da içme ve sulama suyu sıkıntısına neden olabilir.
- - Mercanlardaki canlılık yok olabilir.
- - Gezegendeki canlı türlerinin %30'u yok olma tehlikesiyle karşılaşabilir ve ekolojik denge buna bağlı da bozulabilir.
- - Göçler başlayabilir ve yüz milyonlarca insan uygun iklim koşullarında yaşamak umuduyla göç edebilir.
Küresel ısınmaya sebep insan
Çeşitli ülkelerden yaklaşık 500 bilim adamının biraraya gelerek oluşturduğu Hükümetler Arası İklim Değişimi Uzmanlar Grubu son 50 yılda giderek artan küresel ısınmanın %90 oranında insan eliyle meydana geldiğini ve yüzyıllarca devam edeceğini açıkladılar. Hazırladıkları rapora göre dünyanın, yüzyılın sonuna kadar 1.8 – 40C arasında ısınacağı, denizlerin 58 santimetreye kadar yükseleceği, kuraklığın bütün dünyayı saracağı düşünülüyor.
NASA iklim bilimcilerinden James Hansen da yerkürenin son 12 bin yıldan bu yana en yüksek sıcaklığı yaşadığını belirtti. Hansen'a göre karbondioksit gibi gazların son yıllardaki artışı dolayısıyla dünya, insanlığın neden olduğu tehlikeli bir kirlilik seviyesine doğru hızla yol almakta. Sanayileşme sonucu açığa çıkan metan gazı ve karbondioksit, açıkça, küresel ısınma felaketinin başlıca nedeni. Ünlü iklim bilimci yakın gelecekte ortaya çıkabilecek tehlikelere karşı ise şöyle uyarıda bulunuyor: 'Isınmadaki artışın 2 veya 3 dereceye varması durumunda, büyük olasılıkla, bildiğimizden farklı bir dünya ile karşı karşıya kalacağız..."
Elbette tüm bu bu olaylar, dünyanın yaşam için olağanüstü hassas bir şekilde ayarlanmış dengesini akla getirmektedir. Bilindiği gibi, gökyüzünde, karada ve denizlerde son derecede uyumlu bir yaşam dengesi vardır. Birbirlerinden çok farklı yapılara, renklere ve özelliklere sahip milyonlarca hayvan, bitki, böcek veya deniz canlısı, bu özel gezegen üzerinde hep birlikte yaşam sürmektedir. Hiç şüphe yok, dünya üzerindeki canlılığın yaratılışı kadar, sürekliliğinin sağlanması da büyük bir mucizedir. Bu süreklilik, Allah'ın (CC) yarattığı özel koşullara bağlıdır. Ancak insanların faaliyetleri sonucu atmosfere verilen gazlar, sera etkisi oluşturmakta ve dünya yüzeyinde sıcaklığı artırmaktadır. Oysa ki, insan müdahalesi olmadığı takdirde, normal düzeydeki sera etkisi, dünya üzerinde yaşamı mümkün kılan özel koşullardan birisidir; dünyada yaşam olması için gerekli sıcaklığı sağlamaktadır. Ancak su buharı, karbondioksit ve metan gazının yeryüzünde oluşturduğu doğal örtü, fosil yakıtların kullanılması ve sanayileşme sürecinde ormanların yok edilmesi ile, bu örtüyü oluşturan gazları aşırı düzeye çıkarmaktadır. Normal koşullarda dünyayı ısıtan güneş ışınları, yeryüzünden yansıyarak atmosfere geri dönmektedir. Sera gazlarının atmosferde bu denli yoğun olması durumunda ise, bazı ışınlar bu gazlar tarafından tutulmakta, böylece atmosferdeki ısı normalin üzerinde artmaktadır. Sonuç olarak, gerekli sınırın üzerindeki sera gazının atmosfere verilmesi, yeryüzündeki ince ve hassas dengeyi tamamen bozmaktadır.
Gelişmeler nasıl yorumlanmalı?
21. yüzyılın en büyük çevre problemi olan küresel ısınma konusunu bazı insanlar "sıradan doğa olayları" olarak görüp geçiyor olabilirler. Oysa dünyanın geleceğini etkileyen bu olaylar, bütün insanları ilgilendiren çok büyük ve önemli bir olayın habercisidir. Tüm bu olaylar Kuran'da ve Peygamber Efendimizin (sav) hadislerinde tasvir edilen kıyamet alametlerinin çıkışıyla yakından alakalıdır. İçinde bulunduğumuz çağ, kıyamet alametlerinin büyük bir kısmının tam anlamıyla meydana geldiği bir dönemdir. Günümüz dünyası, bu işaretlerin art arda ve apaçık tarif edildiği şekilde ortaya çıkmaya başladığına, daha önce benzeri görülmemiş birtakım gelişmelerin ilk defa yaşandığına şahit olmaktadır. İşte küresel ısınma da bu işaretlerden biridir.
Giderek ısınan dünya atmosferindeki dengelerin bozulması ve böylece iklim değişikliklerinin ortaya çıkmasıyla meydana gelen hortumlar, kasırgalar, tayfun ve fırtınalar dünyanın pek çok yerinde yıkıcı zararlara neden olmuştur. Bununla birlikte dünyanın dört bir yanında yaşanan seller birçok yerleşim merkezinin sular altında kalmasına yol açmıştır. Özellikle son yıllarda sıklık oranı iyice artan depremler, volkanlar ve tsunami dalgaları dünyanın birçok bölgesini muazzam şekilde tahrip etmiş, çok sayıda insanın ölümüne neden olmuştur. İşte tüm bunlar kıyametin haber verilen alametlerindendir. Allah (CC) Kuran’da şöyle buyurmaktadır:
"Artık onlar, kıyamet-saatinin kendilerine apansız gelmesinden başkasını mı gözlüyorlar? İşte onun işaretleri gelmiştir…" (Muhammed Suresi, 18)
Peygamberimizin (sav) hadislerinden biri ise şu şekildedir:
Büyük şehirler dün sanki yokmuş gibi helak olur. (Kitab-ül Burhan Fi Alamet-il Mehdiyyil Ahir Zaman, S. 38.)

Deniz Yıldızları Hidrolik Basınç Kullanıyor

2008-04-07T13:56:00.001-07:00

Deniz Yıldızları Hidrolik Basınç Kullanıyor
Deniz yıldızı, deniz altında yaşayan çok ilginç bir canlıdır. Deniz tabanında kollarıyla hareket eder. Kollarında özel emici kaplar vardır. Bunlar sayesinde istediği yere tırmanabilir. Planktonları yakalayıp yiyebilmesi de yine kollarındaki bu emici kaplar sayesinde mümkündür.
Deniz yıldızının kollarını nasıl hareket ettirdiğine gelince… İlginç canlı bunun için hidrolik basınç yöntemi kullanır. Kollarının içinde tüp biçiminde uzantılar vardır. Bu tüpler sıvıyla dolu bir iç boru sistemine bağlıdırlar. Kaslar boruları sıkıştırdığında hidrolik basınç oluşur ve bu sayede sıvı küçük uzantılara gönderilir. İşte bu sıvı basıncı, canlının bir ileri bir geri hareket edebilmesini sağlar.
Canlının bu ilginç özelliği karşısında akla şu soruların gelmemesi mümkün değil: Canlı, hareket edebilmek için özel bir boru sistemine ihtiyaç duyduğunu nereden biliyor? Kollarındaki bu sistemi kullanarak hidrolik basınç elde etmeyi nasıl başarıyor? Aklı ve şuuru olmadığı halde bütün bunları nasıl düşünebiliyor, nasıl uygulayabiliyor? Hiç kuşku yok ki, tüm bu soruların tek bir cevabı vardır; o da her şeyi en ince ayrıntılarıyla yaratan Allah'ın bu küçük canlıya da insanı hayrete düşüren üstün özellikler bahşetmiş olduğu gerçeğidir. Allah bir ayetinde şöyle buyurmaktadır:
"Sizin yaratılışınızda ve türetip-yaydığı canlılarda kesin bilgiyle inanan bir kavim için ayetler vardır." (Casiye Suresi, 4)

Hayvanlardan Öğrendiklerimiz

2008-04-07T13:54:00.000-07:00

Hayvanlardan Öğrendiklerimiz
Bilim adamları doğadan ilham alarak insanların sorunlarına çözümler arıyorlar.
Bu noktada pek çok hayvandan esinleniyorlar.
Örneğin çekirgelerden!
Milyonları aşan sürüler halinde dolaşan çekirgelerin trafik sorununun normal şartlarda insanlarınkinden çok daha büyük olması gerek.
Ama onlar hiçbir sorun yaşamıyor ve birbirlerine hiç çarpmadan topluca uçup gidiyorlar.
Çünkü elektriksel bir duyuya sahipler.
Üzerlerine gelen cisme önce elektronik sinyal gönderiyorlar. Bu sinyaller sayesinde diğer çekirgenin yerini tespit ediyor ve hemen kendi yönlerini değiştiriyorlar.
Çekirgelerin bu özelliği bilim adamlarına esin kaynağı olmuş.
Bir süredir birbirlerini algılayacak araçlar planlıyorlar.
Bilim adamlarının üzerinde çalıştıkları bir başka teknoloji ürünü ise sessiz uçaklar.
Doğada bunun da örneği var; baykuşlar.
Baykuşlar kanatlarındaki kıvrımlar sayesinde doğadaki en sessiz uçuşu gerçekleştirirler.
Bu kıvrımlar türbülanstan kaynaklanan gürültüyü kesiyorlar.
Kanatlarını yumuşak hale getiren ince tüyler ise uçuş sırasında tüylerin birbirine sürtünmesinden kaynaklanan sesi ortadan kaldırıyorlar.
Bilim adamları baykuşlardaki bu özelliği uçak kanatlarına uyarlamaya çalışıyorlar.
Doğadan esinlenerek geliştirilen teknolojik ürünlere bir başka örnek ise tavuskuşlarından.
Bilim adamları şimdi de tavuskuşlarının tüylerinden örnek alarak toksik olmayan ve yeniden kullanılabilir olup ışığın yansımasıyla renklenen levhalar üretiyorlar.
Örnek alınan özellik ise şu:
Tehlike anında savunma amacıyla kuyruklarında bulunan renkli tüyleri açan tavuskuşlarının bu tüyleri aslında kahverengi pigmentlerden oluşuyor. Ama tavuskuşunun tüylerinde bulunan keratin proteini güneş ışığını çeşitli şekillerde kırıp yansıttığı için kahverengi tüyler renk alıyor ve biz de bu tüyleri rengarenk algılıyoruz.
Ve bilim adamları da tavuskuşunun bu özelliğini trafik ve okul uyarı levhalarında ve bilgisayar ekranlarında kullanıyorlar.

SAĞLIĞIN SIRRI DOĞAL İLAÇLARDA

2008-04-07T13:49:00.000-07:00

SAĞLIĞIN SIRRI DOĞAL İLAÇLARDA
ZEYTİNYAĞI VE SOYA
Bilim adamları gece gündüz çalışıp çağımız insanının nasıl daha sağlıklı yaşayabileceğine dair çözümler arıyorlar. Son yıllarda yapılan araştırmalar, insanların yaşamlarına olumlu yönde etki eden çok önemli bulgular ortaya çıkardı. Teknolojinin hızlı gelişimiyle varılabilen bu sonuçlar, sonsuz rızık veren Allah'ın yarattığı birbirinden güzel nimetlerin farkına varmamıza vesile oluyor. Gerek doğada bulunan birbirinden yararlı besinlerin, gerekse vücudumuzun en küçük birimlerinde var olan olağanüstü sistemlerin her biri, "… yarattığı her şeyi en güzel yapan…" (Secde Suresi, 7) Allah'ın yaratışına duyduğumuz hayranlığı artırıyor. Zeytinyağı ve soya bu faydalı besinlerden sadece ikisi…
Ağrı kesici yerine zeytinyağı
Sızma zeytinyağının çok fazla yararı olduğu biliniyor. Son araştırmalar ise ağrı kesici etkilere sahip olduğunu da ortaya çıkardı.
Amerika'daki Monell Kimya Merkezi'nde yapılan araştırmalarda sızma zeytinyağında "Ibuprofen" adlı ağrı kesicilerde bulunan bir maddeye rastlandı. Günde 50 gram soğuk presle sıkılmış sızma zeytinyağının düzenli kullanımı, insan üzerinde, günlük olarak tavsiye edilen ağrı kesici madde dozajının %10'una denk gelen bir etki sağlıyor. Dolayısıyla önerilen miktarda sızma zeytinyağı yemek, migren gibi kronik ağrıların etkilerini azaltıyor.
Kansere karşı zeytinyağı
Zeytinyağı aynı zamanda kanser riskini de azaltmakta. Danimarkalı bilim adamları zeytinyağının, doymamış yağ oranının düşüklüğü ve içindeki antioksidanlar sayesinde kanser riskini azalttığını belirttiler. Beş Avrupa ülkesinde 20-60 yaş grubundan 182 erkekle yapılan incelemeler sonucunda günde 25 ml. zeytinyağı alanlarda, hücrelere zarar veren maddenin seviyesinde azalma görüldü.
“Soya” tüketin, kanserden korunun
Uzmanlar, soyayı temel alan beslenme modelini, insan sağlığı için en ideal model olarak görüyorlar. Beslenme ve tıp alanlarının yanı sıra tutkal, mürekkep ve sabun gibi 300’ün üzerinde endüstriyel ürünün üretiminde kullanılan bu bitkinin sağlığa olan yararlı etkilerine her geçen gün yenileri eklenmekte. İçerdiği yüksek kaliteli protein ile hem çocuklar hem de yetişkinler için sağlık kaynağı bir bitki olan soya, hayvansal gıdalara oranla daha az yağ içeriyor.
Soya fasulyesini bu denli önemli kılan, zengin bir protein kaynağı olmasının yanı sıra, insan vücudunun ihtiyaç duyduğu amino asitler açısından mükemmel bir denge oluşturması. İnsan vücudu tarafından üretilemediği için çeşitli besin kaynaklarından elde edilmesi gereken amino asit ihtiyacı, soya proteini tüketildiği takdirde dengeli olarak giderilmekte. Pek çok gıda maddesinde en az bir amino asit eksikken, soyada bu denge mevcut.
Çağın vebasına en etkili koruyucu
Soya, kanser hastalığından korunmak için insanların sık tüketmeleri gereken bir besindir. Yapılan birçok araştırma, bu gerçeği destekleyen sonuçlar vermiştir. Örneğin çeşitli soya ürünlerinden her gün 30 gr. soya proteini tüketen deneklerin, tüketmeyen deneklere göre kansere yakalanma risklerinin daha düşük olduğu gözlenmiştir. Bu çerçevede yapılan deneyler, soyanın yoğun olarak içerdiği bitkisel kimyasalların bir özelliğini ortaya çıkarmıştır. Yapılan yüzlerce çalışma, genistein isimli bitkisel kimyasalın, hormon ilişkili olsun ya da olmasın, pek çok tipteki kanserli hücrenin test tüpü içinde büyümesini engellediğini ortaya koymaktadır. Ayrıca araştırmalar, düzenli olarak soya proteini tüketen toplumlarda kanser türlerine, protein ihtiyacının büyük bir kısmını hayvansal ürünlerden karşılayan toplumlara oranla daha seyrek rastlandığını göstermektedir. Genistein isimli bitkisel kimyasal, anormal hücre oluşmasına neden olan enzimlerin aktivitesini ortadan kaldırarak bu etkiyi sağlamaktadır. Ve soya zengin bir genistein kaynağıdır.
Soya lifi kolesterolü düşürüyor
Kanda yüksek oranda kolesterol bulunması durumu, zamanla kalp krizi ve felç gibi hayati hastalıklara yol açmaktadır. Bu nedenle kandaki kolesterolü ve daha da önemlisi seyrek yoğunluğa sahip lipid oranını düşürmek, insan sağlığı için büyük önem taşımaktadır. Çünkü bu oran arttığında, kalp hastalığı riski de aynı oranda artmaktadır. Soya lifi ise kandaki kolesterol seviyesinin azalmasına, kan şekerinin düşmesine yardımcı oluyor. Bunun öncelikli nedeni ise doymamış yağ asidi yüksek olan soya yağı ile beslenilmesi durumunda, kötü huylu protein oranının azaldığının belirlenmesidir.
Ayrıca bütün bitkisel yağlar gibi, soya yağı kolesterolsüzdür. Doymuş yağlar açısından da fakirdir. Soya yağında Omega-3 ve Omega-6 adlarıyla bilinen iki tür yağ asidinin kendine özgü bir karışımı bulunmaktadır. İçeriğindeki Omega-3 yağ asitleri nedeniyle soya yağının kalp hastalığı riskini azalttığı da belirtilmektedir.
Günde 25 gr. soya proteini tüketilmesinin kalp hastalıkları riskini azaltacağı görüşü, 50 bağımsız araştırmanın sonucu olup Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi tarafından kabul edilmiştir. Yapılan araştırmalara göre günde 25 gr soya proteini, toplam kolesterolü (iyi ve kötü kolesterolün toplamını) % 9 civarında düşürmektedir.
Soyanın kolesterol üzerindeki bu azaltıcı etkisinin bir diğer nedeninin ise içerdiği Lesitin olduğu genel kabul görmektedir. Kolesterolün kanda yüksek oranlara ulaşmasını engelleyen ve karaciğerde fazla yağ birikmesini önleyen doğal bir madde olan Lesitin, aynı zamanda vücut yağlarını parçalayarak kandaki kolesterol düzeyini kontrol altında tutmaktadır.
Vitamin ve mineral hazinesi
Soya fasulyesi aynı zamanda zengin bir vitamin ve mineral kaynağı. Kalsiyum, demir, çinko, fosfor, magnezyum ve B vitaminleri soyanın içinde en fazla bulunan vitamin ve mineraller. Bu nedenle bilim adamları, sağlıklı bir yaşam ve dengeli beslenme için soya ve soyadan yapılan ürünlerin kullanılmasını öneriyor.

Yaşam İçin Vazgeçilmez Kaynak: Su

2008-04-07T13:45:00.000-07:00

Yaşam İçin Vazgeçilmez Kaynak: Su
İNSAN suyun varlığına o kadar alışmıştır ki, su olmasaydı ne olurdu, pek düşünmez. Oysa su, Dünya’nın yaşam sürülebilen bir yer olmasının temel şartıdır. Yaşam için gerekli olan dengeler su sayesinde devamlılığını korur.
Yeryüzünün dörtte üçü suyla kaplıdır. Suyun önemli bir bölümü de gökyüzündedir; bulutların her birinde milyonlarca ton su bulunabilmektedir. Bunların bir kısmı zaman zaman yağış halinde yere iner. Şu an solumakta olduğunuz havanın içinde de belirli miktarda su buharı vardır.
Tüm bunların yanı sıra, insan vücudunun yaklaşık %75'i sudur. (Bu oran kişiye, vücut bileşimine, yaşa, cinsiyete ve diğer bazı faktörlere göre değişebilmektedir.) Bütün vücut dokuları su içerir. Örneğin kanın %83'ü ve çok sert görünmelerine rağmen kemiklerin %22'si sudur. Hayvan ve bitkilerde ise su %90 gibi yüksek bir oranda bulunabilmektedir. Kısacası susuz bir hayatın var olabilmesi mümkün değildir.
Sudaki eşsiz fiziksel ve kimyasal özellikler
TÜM sıvılar ısıları azaldıkça hacimlerini kaybederler. Bu durumda yoğunlukları artar ve soğuk olan kısımlar ağırlaşır. Bu nedenledir ki, sıvı maddelerin katı halleri, sıvı hallerine göre daha ağırdır. Bu kurala tek uymayan sıvı sudur. Su, ısısı düşüp hacim kaybedince diğer sıvılardan farklı olarak genleşmeye başlar. Donduğunda daha da genleşir. Bu yüzden suyun katı hali, sıvı halinden daha hafiftir. Fizik kurallarına göre buzun suyun dibine batması gerekirken su üstünde yüzmesinin sebebi budur. Suyun bu özelliği Dünya’daki yaşam açısından büyük önem taşımaktadır. Eğer suyun bu özelliği olmasaydı, Dünya üzerindeki suyun büyük bölümü tamamen donacak, göllerde ve denizlerde yaşam kalmayacaktı. Suyun bu mucizevi özelliği Dünya üzerindeki canlı yaşamının sürekliliğinde önemli bir rol oynamaktadır.
Isı kaybı olduğunda suyun yoğunluğu diğer sıvılarda olduğu gibi artsaydı, ne olurdu?
BU SORUYU şöyle de sorabiliriz: Buz suyun dibine batsaydı, ne olurdu? Bu durumda okyanuslar, denizler ve göllerde donma üstten değil, alttan başlayacaktı. Yüzeyde soğuğu kesen bir buz tabakası da olmayacağı için, alttan başlayan donma yukarı doğru devam edecekti. Bunun sonucunda okyanusların, denizlerin, akarsu ve göllerin büyük bölümü dev birer buz kütlesi haline geleceklerdi. Hiç şüphesiz bu da sularda hiçbir canlının yaşayamamasına yol açacaktı. Bu durum kara canlılarının varlığını da olumsuz etkileyecek, Dünya ölü bir gezegen haline gelecekti.
Suyun bir başka önemli özelliği ise “gizli ısısı” ve “termal kapasitesi”dir. Buz eridiğinde ya da su buharlaştığında etraftan ısı çekilir. Bunun tersi gerçekleştiğinde ise dışarıya ısı verilir. Bu, gizli ısı olarak bilinir. Bütün sıvılar bir gizli ısıya sahiptirler. Suyun gizli ısısı olağanüstü yüksektir. Bunun yanı sıra suyun ısısını bir derece artırmak için gereken ısı miktarı, yani termal kapasitesi de diğer sıvılarınkinden çok daha yüksektir. Suyun termal kapasitesi ile gizli ısısının yüksek değerlerde olması, denizlerin karalara göre daha geç ısınıp daha geç soğumalarına yol açar. Bu da, kara üzerindeki ısı farklılıklarının yaşanabilir oranda seyretmesine neden olmaktadır.
Suyun bir diğer özelliği olan “termal iletkenliği” sayesinde ise penguen, fok gibi kutup hayvanları denizin üzerindeki buzları delip aşağıdaki suya ulaşabilmektedirler. Termal iletkenlik ısıyı iletebilme gücüdür. Suyun termal iletkenlik gücü diğer sıvılardan en az dört kat daha yüksektir. Buzun ve karın termal iletkenlikleri ise düşüktür. Bu şu demektir: Hava -50°C bile olsa, buz, altındaki su tabakasına soğuğu çok az iletir. Bunun sonucunda denizin üstündeki buz tabakası 1-2 metreyi geçmez. Böylece kutup hayvanları yüzeydeki buz tabakasını kolayca kırabilirler.
Suyun tüm bu özellikleri sayesinde yaz ile kış veya gece ile gündüz arasındaki sıcaklık farkları hep canlıların yaşamlarını devam ettirebilecekleri sınırda kalmaktadır.
Dünya üzerindeki su miktarı daha az olsaydı, ne olurdu?
GECE ile gündüz sıcaklıkları arasındaki fark aşırı derecede artarak karaların büyük kısmı çöle döner, yaşam imkansız hale gelir ya da en azından çok zorlaşırdı.
Vücut için en gerekli besin öğesi
SU aynı zamanda vücudumuzdaki birçok işlevin yerine getirilmesi için de olmazsa olmaz bir ihtiyaçtır. Hücre içinde ve dışında vücutta gerçekleşen tüm fonksiyonlarda suya ihtiyaç vardır. Hücrelerde oksijen ve besin öğelerinin taşınması, gerek duyulmayan unsurların vücuttan atılması su ile mümkün olabilmektedir. Su aynı zamanda eklemlere ve organlar ile dokuların korunmasına destek sağlar.
Vücut fonksiyonlarının düzenli olabilmesi için vücuda sürekli su takviyesinde bulunmak gerekir. 0.5-1 kilogramlık su kaybı hemen susama hissini oluşturur. Susama hissi Rabbimizin insanlara verdiği çok önemli bir nimettir. Nitekim vücuttaki sıvı miktarının azalması hayati risk oluşturmaktadır. Bizler bu uyarının yaşamsal öneminin farkına bile varmadan, belki sırf susama hissimizi gidermek için su içerken, vücudumuz ihtiyaç duyduğu besine ulaşmaktadır.
İnsanlar vücutlarındaki proteinlerin yarısını ya da karbonhidratların tamamını yitirseler bile hayatlarına devam edebilirler. Ama % 10'luk bir su kaybı vücutta büyük aksaklıklara, % 20'lik su kaybı ise ölüme yol açmaktadır.
Suyun sahip olduğu tüm özellikler, bu sıvının canlılık için özel olarak yaratılmış olduğunu göstermektedir. Allah (c.c.) yaşamımızı sürdürmemiz için suyu yaratmış, sayısız özellik vererek onu canlılık için vazgeçilmez kılmıştır. Bir ayetinde Allah (c.c.) şöyle buyurmaktadır:
De ki: Haber verin; eğer suyunuz yerin dibine göçüverecek olsa, bu durumda kim size bir akar su kaynağı getirebilir? (Mülk Süresi, 30)

BEYNİMİZİ NE KADAR TANIYORUZ?

2008-04-07T13:39:00.000-07:00

BEYNİMİZİ NE KADAR TANIYORUZ?
Biz meyve suyumuzu yudumlayarak elimizdeki dergiyi okurken, televizyon seyrederken, markette alışveriş yaparken, caddede karşıdan karşıya geçerken veya arkadaşlarımızla sohbet ederken vücudumuzda milyarlarca işlem gerçekleşir. Ve bizler, farkında bile olmadığımız bu işlemler sayesinde yaşamımızı devam ettiririz. Peki nasıl olur da bu kadar çok işlem sırasında hiçbir karışıklık yaşanmaz?
Dünyanın En Gelişmiş Kontrol Merkezi
Yaşamımızı sağlayan tüm işlemler Allah'ın büyük bir mucize olarak yarattığı beyin tarafından kontrol edilmektedir. Tüm duyularımızı kontrol eden merkez de beyindir. Dış dünyayı görüp duymamız, yediğimiz yemeğin tadını almamız, üzerimizdeki kazağın yumuşaklığını hissetmemiz, çileğin kokusunu almamız, düşünmemiz, konuşmamız ve daha pek çok işlem beynimiz tarafından sağlanmaktadır. Peki ama nasıl?
Hiç kuşku yok milyarlarca işlemin bir merkezde birarada yürütülmesi için, o merkezin yapısının olağanüstü sağlam ve eksiksiz olması gerekir. Nitekim beynimizin yapısı da bu mükemmelliktedir. Beynimizde üç tür hücre bulunmaktadır: Nöron adı verilen ve birbirleriyle bağlantılı olan sinir hücreleri, nöronları destekleyen gliyal (yardımcı) hücreler ve beyin içindeki damarları oluşturan kardiyovasküler (kalp-damar sistemine ait) hücreler.
Nöronların sayısı yaklaşık 10 milyardır. Tüm nöronlar bir çekirdek, elektrik sinyalleri taşıyan 'dendrit' adı verilen kısa lifler ve sinyalleri uzağa taşıyan 'akson' adı verilen uzun bir lif içerirler. İplik kadar ince olabilen sinir hücresi, yaklaşık 1 metre uzunluktadır. Nöronlar akson ve dendritler sayesinde vücudun en uzak noktalarına kadar beynin mesajlarını iletirler. Üstelik bu mesajlar nöronlar arasındaki "sinaps" denilen boşluklara rağmen kesintisiz aktarılır. Her bir nöronda 10.000 civarında sinaps vardır. Bu, bir nöronun aynı anda 10.000 ayrı sinir hücresi ile bağlantı kurabileceği anlamına gelir. Dünyada tek bir telefon şebekesi üzerinden aynı anda yüz milyonlarca telefon görüşmesi yapılacağını farz edelim… Beynin kapasitesi bu kapasitenin çok üzerindedir: İnsan beyni, içindeki sinapslar aracılığıyla aynı anda bir katrilyon (1.000.000.000.000.000) haberleşme yapabilir.
10 milyar nöron bağlantısının var olduğu herhangi bir merkezi gözünüzün önüne getirin… Burada türlü karışıklıkların yaşanması son derece olağandır. Oysa beyinde işler hiçbir sorun olmadan bir ömür boyunca devam ettirilir. Bizler beynimizde neler olup bittiğini bilmeden rahatça yaşam sürer, söz konusu milyarlarca bağlantının yardımıyla istediğimiz gibi hareket ederiz. Birbirinden bağımsız işleri birbirine karıştırmadan aynı anda gerçekleştiririz. Eğer biz otomobil kullanıp aynı anda müzik dinlerken bir yandan da kalp atışlarımızı düzenlemekten, kanımızdaki oksijen miktarını veya vücut ısımızı sabit tutmaktan ve daha saymakla bitiremeyeceğimiz kadar işlemi devam ettirmekten sorumlu olsak, hiç kuşkusuz bunları başaramayız. Ama tüm bunlar beynimiz tarafından durmaksızın hesaplanmaktadır. Üstün bir yaratılışa sahip olan beyin, her an her dakika vücuttaki sayısız işlemi düzenlemekte, yönetmekte ve denetlemektedir. Sinir sistemi, duyuların beyne gönderdiği mesajları beynin ilgili merkezine ulaştırmaktadır. Bu mesajlar sayesinde insanın bütün yaşamsal faaliyetleri kesintisiz olarak devam etmektedir. Vicdanıyla düşünen her insan kolaylıkla fark eder ki, bu son derece karmaşık ve kusursuz yapısıyla beyin, Allah'ın (C.C) benzersiz yaratma sanatının büyük bir delilidir.
Beyindeki Üstün Yaratılış
Nöron adı verilen sinir hücreleri bebeğin anne karnında bulunduğu dönemin beşinci haftası ile beşinci ayı arasında oluşur. Bu hücreler yumurtanın ilk bölünme evrelerinde ortaya çıkan ve sinir hücrelerini oluşturmakla görevli olan tek bir hücrenin sonraki evrelerde bölünmesiyle meydana gelir.
İşte burada çok büyük bir mucize gerçekleşir. Hücreler, tek bir hücrenin bölünmesiyle meydana geldikleri halde birbirinden biçim ve işlev olarak farklılaşmaya başlarlar. Hepsi beynin bir parçası olsa da, her biri büyük bir düzen içinde farklı işlevdeki hücre gruplarını oluştururlar. Bölünen sinir hücreleri kümeleri, bulundukları yerden beynin dış kısmına doğru hareket ederler.
Nöronlar, uzantıları olan akson ve dendritler yardımıyla diğer hücrelerle fiziksel bağlantılar kurarlar. Bu bölünme devam ettikçe beyin gelişmeye başlar ve beşinci ayın sonunda da bütün işlevleriyle birlikte tamamıyla oluşur. Ve unutmamak gerekir ki, olağanüstü bir düzen içinde meydana gelen tüm bu işlemler yeryüzündeki bütün insanlarda aynı şekilde işler.
Açıktır ki, beynin yapısı ve özellikleri üzerinde dikkatle düşünmek gerekmektedir. Hücreler adeta akledebilen bir varlık gibi nasıl hareket edebilmekte ve hiç yanılmadan, hiçbir hatada bulunmadan beyni meydana getirebilmektedirler? Düşünme, karar verme, bilinçli hareket etme gibi vasıflara sahip olmadıkları halde nereye gideceklerini, ne yapmaları gerektiğini nereden bilmektedirler?
Hiç kuşku yok, sonsuz akıl ve kudret sahibi olan Yüce Allah evrenin her noktasını büyük bir düzen ve uyum içinde yarattığı gibi, insan beynini de eşsiz bir mükemmellik ile yaratmıştır. Beyindeki muazzam sistem, "Bir şeyi dilediği zaman, O'nun emri yalnızca: 'Ol' demesidir; o da hemen oluverir." (Yasin Suresi, 82) ayetinde bildirildiği gibi, Allah'ın emriyle bütün bu üstün özelliklere sahip olarak yaratılmıştır. Hücrelerin tüm bağlantıları, sinyallerin beyne ulaştırılma yöntemleri, sinirlerarası haberleşme mekanizmaları gibi beynin sahip olduğu kompleks sistemlerin her biri, gösterdikleri yaratılış delilleriyle apaçık birer mucizedir. Dünyanın en gelişmiş bilgisayarları bile böyle bir işleyişe sahip değildir. Yeryüzündeki bütün insanlar kendilerine bahşedilen bu konfordan yararlanmaktadırlar. İnsan, kendisi için bu çok değerli nimete sahip olmak için fazladan bir çaba sarf etmez, çünkü bu mucizevi sisteme sahip olarak doğar. Ona düşen, Allah'ın varlığının benzersiz delillerini görmek ve Allah'ın kadrini takdir edebilen insan olmayı hedeflemektir.
Şaşırtıcı Bir Gelişme
Bilimsel araştırmalar beynin fonksiyonlarına ve sırlarına bir adım daha yaklaşmayı mümkün kılmaktadır. Yapılan son bir araştırma beyinle ilgili yine şaşırtıcı bir gerçeğin daha ortaya çıkmasına yardımcı oldu.
Bilindiği gibi, insan beyni ve kafatası elektrik iletkenliği özelliğine sahip. Beyinde milyarlarca elektrik yüklü hücre var. Minnesota Üniversitesi profesörlerinden Japon bilim adamı Bin He ve ekibi ameliyat olmayı bekleyen epilepsi hastası iki çocuğu incelediler ve beyinde epilepsiye neden olan bölümlere elektrodlar yerleştirdiler. Doktorlar, kafatasının dışına takılan ayrı bir elektrod sistemiyle, çocukların beyin faaliyetlerini karşılaştırdılar. Yapılan araştırma, beynin kafatasına oranla yaklaşık 25 kat daha fazla elektrik yüklü olduğunu gösterdi.* Bu araştırma gelecekte yapılacak tedavi çalışmaları için büyük önem taşıyor.
http://www.livescience.com/humanbiology/061214_skull_conductivity.html

18 Mart 1915 Deniz Zaferi

2008-03-30T13:13:00.000-07:00

Çanakkale Deniz Savaşları'nın Nedenleri

Birinci Dünya Savaşı başladığında Almanya, Orta Avrupa’daki pozisyonuyla, İtilaf devletlerine dahil olan Rusya ile İngiltere ve Fransa’nın direkt irtibatını kesmiş bulunuyordu. Savaşın başarısı, İtilaf cephelerinde birbiriyle etkin bir şekilde yardımlaşmaya bağlıydı.Düşmana karşı üstünlüğü ele geçirmek için Rusya’nın sonsuz insan gücünden yararlanmak gerekiyordu. Bunun için donatım, silah, cephane ve mali yardıma ihtiyaç vardı. Boğazlar açılmadıkça Rusya’ya gerekli yardım sağlanamayacak ve büyük askeri gücü olan Almanya’yı yıkabilecek gerçek biçimde işbirliği yapma olanağı bulunamayacaktı.
İtilaf devletlerinin savaşı kısa sürede bitirebilmesi, Rusya’nın yanında güçlü bir şekilde Asya ve Avrupa cephesinde Almanlara karşı savaşmasıyla mümkündür.ancak batının yardımı olmaksızın Rusya bu gücü gösterememekteydi. Bu durumda Rusya’daki hammaddelerin batıya ve batının mamul maddelerinin Rusya’ya ulaştırılması için çareler aranmalıydı. Bunu için dört yol vardı;
􀂾 Baltık denizi yolu, Almanların kontrolü altındadır.

􀂾 Avrupa üzerinden Rusya’ya ulaşmak , Almanlar bu cepheyi tamamen kapatmaktaydı.

􀂾 Kuzey kutup deniz yolu, Kuzey Denizi yılın 9-10 ayında buzlarla kaplıdır, geçit vermez.

􀂾 Londra’yı Odessa’ ya bağlayan en yumuşak yol, Çanakkale ve İstanbul boğazları yolu görünmekteydi. O halde boğazları zorlayarak açmak, Rusya’ya yardımlarını ulaştırmak için tercih edilmekteydi.
Çanakkale Cephesinin açılmasına sebep olan diğer hususları şöyle sıralamak mümkündür.
􀂾 Türkiye’nin Süveyş kanalı ve dolayısıyla Hind Denizi yolu üzerindeki baskılarına son vermek.

􀂾 Savaşa katılmakta tereddüt eden Bulgaristan’ı Almanya’ya kaptırmadan İtilaf devletlerinin yanında savaşa sokmak.

􀂾 İstanbul’u zaptederek, müslüman dünyasını etki altına almak ve Halife’nin ilan ettiği Cihad-ı Mukaddesi tesirsiz kılarak, İslam dayanışmasını çökertmek.

􀂾 Almanların 1915 baharında yapacağını hesapladıkları Büyük taarruz için bu devletin dikkatini Çanakkale’ye çekerek, Avrupa cephesinden buraya kuvvet kaydırmalarını sağlamak.3
Diğer bir neden de Kafkaslardaki Türk tazyikini bertaraf etmek düşüncesiyle Çanakkale boğazına denizden bir saldırı yapılması fikriydi.
Bu düşüncenin de ana fikri; Osmanlı devletini meşgul ederek Rusya’nın Kafkas cephesinde başarılı olmasını temin etmekti.
Bu harekatın başarıyla sonuçlanması durumunda elde edilecek siyasi sonuçlar çok değerliydi. Türklerin Mısır’a karşı beliren, taarruz tehlikesi ortadan kalkacak, Balkanların İtilaf devletlerine katılması sağlanacak, Arapların çekingen durumlarına ve İtalyanların kuşkusuna son verilecekti. Boğazın açılması ayrıca ekonomik yararlar sağlanacaktı. Rusya’nın yiyecek ve yem depoları Akdeniz’e akacak, Batı devletlerini korkutan yiyecek sorunu çözülecekti. Rusya’nın mali durumu düzelecek; ayrıca Karadeniz limanlarında hapsolan 120 parça ticaret gemisi kurtarılarak bağlaşık devletler bunlardan yararlanma olanağı bulacaktı.
25 Kasım 1914’te Bahriye Nazırı Churchill savaş kabinesine Çanakkale Boğazına taarruz edilmesini önerir.
Boğazın Donanmayla Geçilmesinin Kabul Edilmesi
25 Kasımdaki konsey toplantıları Churchill’in umduğu gibi geçmedi. İngiliz Harbiye Nazırı Lord Kitchener, Fransa cephesinde bu kadar sıkışık bulunduğu şu sıralarda, Çanakkale seferi için burada kara birlikleri veremeyeceğini kesinlikle bildirmişti. Fransa ordularıbaşkomutanlığı da aynı düşüncedeydi, Churchill’in önerisine şiddetle karşı çıkıyordu.
Churchill’in çok beklemesine gerek kalmadan müthiş bir fırsat doğuverdi. 2 Ocak 1915’de Rus başkenti Petrograd’ daki İngiliz büyükelçisinden bir telgraf geldi. Rus Çarı Lord Kitchener’ den Türklere karşı deniz yada karada askeri bir gösteride bulunmasının mümkün olup olmayacağını sormakta; ve böyle bir harekatla Türklerin Kafkasya’dan bir kısım kuvvetlerini çekmek zorunda kalacaklarını ve bunun da Ruslar’ın yükünü hafifleteceğini bildirmektedir.
Churchill 3 Ocak 1915’te Çanakkale açıklarındaki, Müttefik Donanma Komutanı Amiral Carden’e şu mesajı gönderdi:
“Boğazları yalnız deniz kuvvetleriyle zorlamak sizce mümkün müdür? Mayınlara karşı kömür gemilerini sürerek, eski gemilerin kaybınıgöze alabilirsiniz. Fikrinizi bana bildiriniz.”
Amiral Carden’in yanıtı 5 Ocak’ta geldi:“Boğazların bir zorlama ile geçemenin mümkün olabileceğini sanmıyorum. Zorlama geniş ölçüde bir harekata bağlıdır ve çok sayıdagemiye ihtiyaç gösterir.”25 Kasım 1914’ten beri Bahriye Churchill’in bitmeyen gayretleri, bir buçuk ay sonra nihayet semeresini verdi. 28 Ocak 1915’te Savaş Komitesi Çanakkale Boğazı’nın yalnız donanmayla geçilmesine karar verdi.

18 Mart 1915 Deniz Zaferi

Sıra artık Amiral Carden’in planının üçüncü ve dördüncü devrelerini uygulamaya gelmişti. Bu plan başarıyla uygulanırsa boğazdaki mayınlar temizlenecek, en dar yerdeki (Kilitbahir-Çanakkale) kara tahkimatı (iç savunma bölgesindeki tabyalar) tahrip edilecek ve Marmara’ya çıkılacaktı. Lakin Goeben ve Breslau’nun peşinden Çanakkale ağzına geldiği 10 Ağustos 1914’ten beri yedi aydır üstlendiği görevler ve Ege’nin tuzlu sularında geçirilen zor kış ayları, Carden’i sağlık yönünden çok yıpratmıştı , hastaydı ve son harekatı yürütecek gücü kalmamıştı. Doktorların kesin raporu üzerine, görevi Amiral De Robeck’e devrederek 16 Mart’ta Londra’ya hareket etti.
26 Şubat, 17 Mart arasındaki günleri İtilaf devletleri donanması mayın arama tarama faaliyetleriyle geçirdi. Bu arada bazı bölgelere tahrip müfrezeleri çıkarılarak, susturulmuş topların tahribine çalışıldığı gibi; methalle merkez arasında ve merkezde bulunan bazı bataryalarda bombardıman edildi. 17-18 art gecesi üç muhriple yedi mayın arama tarama gemisi saat 22:00’den 02:00’a kadar süren son aramalarını yaparak, methalden Kepez Burnu’na kadar olan bölgenin temiz olduğunu rapor ettiler. Halbuki 8 Mart 1915 günü Nusrat mayın gemisi Erenköy koyuna 26 mayın dökmüştü. Bu mayınları düşmanın fark edememiş olduğu 18 Mart günü cereyan edecek muharebede anlaşılacak vedüşman keşfedemediği, temizleyemediği bu mayınları serseri mayın olarak niteleyecektir.
Türk tarafında ise tabyalarımız olası bir saldırı için hazırlıklarını tamamlamışlardı. 8 Mart’ ta müttefikler tarafından temizlenen Karanlık Liman yeniden mayınlanmıştı.
18 Mart 1915 Perşembe günü erken saatte Alma pilot Yüzbaşı Serno ve gözetleme subayı Yüzbaşı Schneider keşif için uçakla Çanakkale havaalanından havalanmışlardı ve Bozcaada önlerinde hareketlenmekte olduğunu bildirmişlerdi. Az sonra pilot Cemal’de Ertuğrul adlı uçağı ile havalanarak aynı bilgileri doğrulayacaktı. İlk haberle birlikte Çanakkale Türk Cephesi hareketlenmişti. Her tarafa alarm verilmiş, denizi ile Mehmetçikler savaş yerine koşmuş , komuta yerlerinde dürbünler Boğaz açıklarına, deniz ufkuna çevrilmişti.
Amiral De Robeck, bir gün önceki komutanı Amiral Carder’in planını aynen uyguluyordu. Buna göre donanma savaşa birbiri ardına üç grup halinde girecekti.
Birinci Grup: Bizzat Amiral De Robeck komutasında, Queen Elizabeth, Agamemnon, Lord Nelson, İnflexible adlı dört güçlü İngiliz zırhlısından oluşuyordu.
Bu grubun görevi, en önde boğaza girerek , uzak mesafede, 13 kilometreden merkez tahkimatını ateş altına almak ve arkadan gelip ileriye geçecek diğer gruplara destek sağlamaktı.
İkinci Grup: Fransız Amiral Quepratte komutasında, Gaulois,Charlemagne, Bouvet, Suffren adlı dört Fransız zırhlısından oluşuyordu. Bu grup, ikinci sırada bulunacak, 1,5-2 saat sonra emirle birinci grubun önüne geçecek ve 5-6 kilometreye kadar sokularak merkez tahkimatının imha işine katılacaktı.
Üçüncü Grup: On eski İngiliz zırhlısından kuruluydu. Prince George, Majestic, Vengeance, İrresistible, Albion, Ocean, Triumph, Swiftsure, Corn Wallis, Canapos.
İkinci gruptan iki saat kadar sonra ileriye çıkarak onun yerini alıp savaşmaya hazır olacaktı.
Bunlardan başka her grubun yanında mayın koruması için mayın tarama gemileri, orta bölgedeki küçük Türk topçusu sindirilecek kruvazörler, muhripler bulunuyordu.41 Böylece o tarihte Amiral De Robeck emrinde 12’si İngiliz, +’ü Fransız olmak üzere 16 zırhlı, 4 Kruvazör, 14 muhrip, 6 uçak, 1 uçak gemisi, 5’i İngiliz 2’si Fransız 7 Denizaltı, 21 Mayın tarama gemisi, 30’dan fazla bot, 1 muhrip ana gemisi, 1 gambot ve çeşitli yardımcı gemilerden oluşan toplam 100 parçalık büyük bir donanma vardı.
Plana göre kalan mayınların temizlenmesine bombardımanın ikinci saatinde mayın tarama gemileriyle başlanacak ve Çanakkale’ye kadar 800 metre genişlikte bir koridor açılacaktı. Aynı saatlerde bazı gemiler boğazın dışında, Gelibolu yarımadasının batısında çıkarma yapılıyormuşçasına gösteride bulunacak, bir kruvazör bu sahilde aşırma ateşleriyle merkez tahkimatını ateş altına alacak, diğer bir ağır kruvazör güneyde Kumkale açıklarında Anadolu yakasındaki hedefleri bombardıman edecekti.
Limni, Gökçeada ve Bozcaada’dan hareket eden gemilerin, Boğaz ağzında üç grup halinde savaş düzenini almaları bir saatten fazla sürmüş, sonra saat:10:05 ’te mayın tarama gemilerini koruyan iki kruvazör eşliğinde donanma öncüleri Boğazdan içeriye girmeye başlamışlardı.
Kruvazörlerin hemen arkasından saat 10:30’da Agamemnon’un kılavuzluğunda Amiral De Robeck’in bulunduğu en güçlü gemi, Qeen Elizabeth ve diğer üç zırhlıdan oluşan birinci grup Boğaz!a girerek yerlerini aldılar. Üçüncü gruptan Triumph ve Prince George’da, büyük zırhlıların iki kanadında ilerlemekteydi.
Triumph savaş gemisi saat 11:15’te ilk atışı ile savaşı başlattı. Düşmana karşılık Mesudiye ve Dardanos tabyalarından verildi. Türk savunma planına göre gemiler topçuların menziline girinceye kadar pusuda beklenecek ve menzil içine girer girmez baskın tarzında ateş açılacaktı.
Birinci grubun dört büyük zırhlısı ateşe az sonra, saat 11:30’da başladı. Bunlar merkez tahkimatını hedef seçmişlerdi. Qeen Elizabeth, Anadolu Hamidiyesi, Agamemnon Rumeli Mecidiyesi, Lord Nelson Namazgah ve İnflexible de Rumeli Hamidiyesi’ni hedef almışlardı. Bu sırada düşmana ateş eden sadece ortadaki küçük topçulardı. Bunlar yer değiştirerek görevlerini yerine getiriyorlar, düşmanın derinlikteki merkez tahkimat topçusunu rahatça dövmesini engelliyorlar ve ateşleriyle düşman mayın tarama gemilerinin ileri sokulmasınıönlüyorlardı.
35 dakika kadar süren bu tek taraflı bombardımandan sonra Amiral De Robeck, geride sessizce bekleyen ikinci grubun ileriye geçmesi için emir verdi. Fransız Amirali komutasındaki dört Fransız zırhlısı saat: 12 sıralarında harekete geçti. Gaulois, Charlemagne soldan;Bouvet ve Suffren sağdan birinci hat İngiliz zırhlılarını geçerek ileriye yanaştılar. Fransızlar şimdi merkez tahkimatındaki ağır Türk topçularının etkili menziline girmişti. O zaman kadar suskun kalan Türk ağır topçuları birden ateşe başladılar. İlerleyen dakikalarda hem birincigruptaki Fransız, hem de ikinci gruptaki İngiliz zırhlıları ölümcül yaralar aldı. Fransızların Bouvet zırhlısı, özellikle Rumeli Mecidiyesinin ateşleriyle ağır yaralandı. Fransız Gaulois ve Charlemagne’da da hasar vardı.Fransız Suffren zırhlısı da 14 dakikada 14 mermi isabet etmiş, gemide yangınlar çıkmıştı.
Bir taraf yeni ve seri ateşli toplara sahipti, diğeri daha eski ve çoğunlukla adi ateşli toplarla dövüşüyordu. Müttefiklerin 276 topuna karşılık, Türklerin savaşa katılan 78 topu vardı. Bir tarafın elindeki bol cephaneye karşı diğer taraf elindeki kısıtlı cephaneyi sakınarak kullanmak zorundaydı. Kuşkusuz Türk tarafında ad kayıplar vardı.
Toplardan bazıları isabet alarak saf dışı kalmış, bazıları arızalanarak ateş edemez hale gelmiş, bazıları da toprak altında kalmıştı. Telefon telleri deyer yer koptuğundan, toplarla gözetleme ve komuta yerleri arasında bağlantı sağlanamıyordu. Bu da ateşe devamı engelliyordu. Bu sebeplerle saat 14:00’ e doğru Türk ağır topçusunun ateşlerinde bir yavaşlama sezilmekteydi.
Türk topçusundaki bu azalma Amiral De Robeck’ i ümitlendirdi. Mayın tarama gemilerine muhriplerin kontrolünde ve korumasında ileri çıkmaları için emir verdi. Üçüncü gruba planlanan zamandan 1,5 saat evvel ön saftaki Fransızların yerini almasını bildirdi. Bunun üzerine gerideki üçüncü grup İngiliz zırhlıları onlara yer açmak üzere büyük bir çark hareketiyle çekilmek üzere hareketlendikler. Düşman mayın tarama gemileri bugüne kadar ancak en öndeki iki sıra mayını temizleyebilmişlerdi. Hiç kimsenin Nusrat’ın mayından temizlenmiş alan gizlice yeni mayın döktüğünden haberi yoktu. İşte o günkü savaşın kaderini saptayacak alanda bunlardı. Üçüncü gruptaki İngiliz gemilerinin ikinci grup Fransız gemilerinin yerini almak üzere ileri yanaşmaları üzere ileri yanaşmaları boğazın en geniş yeri olan Karanlık Liman önlerinde trafiği karıştırmıştı. Nusrat’ın mayınları da bu sırada müthiş bir sürpriz halinde ortaya çıktı.
Fransızların Bouvet zırhlısı saat 14:00’de Nusrat’ın döşediği mayınlara çarptı, bordosunda görülen yoğun bir dumandan sonra , üç dakika içinde battı. Personelin hemen hepsi (604 kişi) gemiyle birlikte sulara gömüldü.
Bu sırada saat 16:00’a doğru birinci gruptan olan ve sabahtan beri topçu ile çarpışırken bir hayli yara alan İngiliz İnflexible zırhlısının bir mayına çarptığı ve geminin tehlikeli bir şekilde yatmaya başladığı görüldü. Geriye çekilerek kendini kurtarmaya çalışıyordu. Aradan daha on dakika geçmeden aynı felaket İngiliz İrresistible zırhlısının başına da geldi. O da 16:10 sıralarında yine Nusrat’ın mayınlarından birine çarptı. Hareketsiz kalan geminin mürettebatı Amiral Gemisi Qeen Elizabeth’e alındı. Türk topçularının ateşiyle de az sonra sulara gömüldü. Bu koşullarda harekata devam etmek donanmanın mahvına sebep olabilirdi. Amiral De Robeck geri çekilme emrini verdi. Bu sırada saatler 17:50’yi gösteriyordu ve savaş başlayalı 6,5 saat olmuştu.
Çekilme emrinden 15 dakika sonra İngiliz Ocean zırhlısı Nusrat’ın bir başka mayınına çarptı. Ocean’ da biraz önce imdadına koşmaya çalıştığı İrresistible gibi boşaltıldı ve kaderine terk edildi. Az sonra Türk topçusu onun da işini bitirecek ve sulara gömülecekti.
1915 yılı Mart ayının o Perşembe günü akşam karanlığı basarken yenilmez kabul edilen muhteşem donanma hırpalanmış, yaralanmış, üç büyük zırhlısını geride bırakmış, o cehennem boğazından uzaklaşmaya çalışıyordu. Öğle saatlerinde başlayıp akşama doğru biten bu bir günlük Boğaz savaşında, savaşa büyük ümitlerle başlayan büyük donanmanın kaybı, bu gamı arttıracak bir boyuttaydı.
Fransız Bouvet, İngiliz İrresistible ve Ocean zırhlıları batmış, İngiliz İnflexible, Agamemnon ve Fransız Suffren , Gaulois zırhlıları görev yapamayacak şekilde ağır hasara uğramıştı. Bu donanmanın savaş gücünün üçte biri gibi önemli bir oranıydı. Ayrıca 2 muhrip ve 7 mayın tarama gemisi de batmıştı. Donanmanın asker kaybı da 900 kişiyi bulmaktadır.
Türk tarafının kaybına gelince, bugünkü savaşta 58 şehit ve 74 yaralı vermişti. 9 top elden çıkmış tabyaların tahkimatında ağır hasarlar 20 meydana gelmişti. Çanakkale şehri ve karşısındaki Kilitbahir köyünün bir bölümü yanmış ve yıkılmıştı.48 Almanların kaybı da 18’dir.
İngilizler bugünkü savaşta öğleden sonra ateşimizin zayıflamasından cephane sıkıntısı çektiğimizi anlamışlardı. Bunun içinde üçte bir kaybımıza rağmen ertesi günde savaşı sürdürmeyi düşünenler vardı. Ancak uzun tartışmaların sonunda gemilerin üçte biri yeni bir saldırıyla elden giderse İngilizler deniz egemenliğini ve üstünlüğünü kaybedebilirlerdi.50 İşte bu denli endişeyle boğazı denizden geçmek düşüncesini ertelemek zorunda kaldılar.
Eğer ertesi gün düşman yeniden taarruz etseydi belki kazanabilirdi. Çünkü bu harpte Türk ordusunun cephanesi bitmişti. Fakat yedikleri takattan maneviyatları o kadar kırılmıştı ki taarruz edemediler. Bu darbe düşmanları manen çok sarstı. Büyük bir şaşkınlık ve kararsızlık içinde kaldılar.51 Boğazın dışındaki77 bin kişilik kuvvetlerini karaya çıkararak taarruz edecek yerde, manasız bir hareket olarak bu kuvveti Mısır’a sevkettiler.
Sonuç
İtilaf devletleri Çanakkale Boğazı’nda 18 Mart’ta uğradıkları ağır yenilgi neticesi sadece deniz saldırılarıyla İstanbul’a ulaşmalarının mümkün olmayacağını anlamışlardı.53 Bundan sora boğaz bir daha denizden zorlanmadı ve deniz hücumu ile karaya çıkış arasında 5 hafta geçmesi de Türklere vakit kazandırdı. 18 Mart Deniz Zaferi, top ve mayın müşterek çalışma mahsulü oldu.54 Türk denizcilerinin kahramanlığı ve Türk topçusunun hedefini şaşmayan çelik yumruğu bu zaferin sağlanmasında başlıca rolü oynadı. Bu savaşta erindenkomutanına kadar tüm Türkler, burada başkent İstanbul’u ve bütün yurdu savunduklarını biliyorlardı. Düşman donanmasının boğazı yarıp geçmesinin ne demek olduğunun da bilincindeydiler. Saf dışı kalan ve mermileri bitene kadar dövüşeceklerdi. Gerçektende iyi dövüştüler. Merkez tahkimatını oluşturan bütün topçular, Avrupa yakasındaki Değirmendere, Namazgah, Hamidiye, Mecidiye ve Anadolu yakasındaki Nara, Mecidiye, Çimenlik , Hamidiye, Dardanos, Mesudiye tabyaları görevlerini hakkıyla yaptılar. Sonuçta bunca kayıp ve gayretler boşa gitmedi. Zafer, Boğazı savunanlarındı.
Müttefikler ne ummuşlar, ne bulmuşlardı. Kayıplar ağır, yenilgi kesindi. 18 Mart Londra’yı Odesa’ ya bağlayan deniz yolunun Karanlık Liman’da kaybolduğunun bütün dünyaya ilan edildiği bir gün olmuştur. 18 Mart İtilaf devletlerinin ve onların yenilmez sanılan armadalarının son tarih denemelerinin bir başlangıcı olmuştur ve 18 Mart yersiz bir gururun Karanlık Liman’da boğuluşunun tarihe geçtiği gün oldu.
BİBLİYOGRAFYA
􀂙 ARTUÇ, İbrahim, 1915 Çanakkale Savaşı, Türk Savaşları Belgeseli, Kastaş Yayınları, İstanbul 1992.

􀂙 ALTINTAŞ, Ahmet, Belgelerle Çanakkale Savaşları, ÇÖMÜ Rektörlüğü Atatürk ve Çanakkale Savaşını Araştırıma Merkezi Yay. No:5, Çanakkale 1997.

􀂙 AKŞİT, İhan, Çanakkale Savaşları- Harp Sahaları ve Abideleri, Fatih Yay. İstanbul 1973.

􀂙 ATSIZ, H.Nihal, Çanakkale’ ye Yürüyüş, İrfan Yay. İstanbul 1997

􀂙 AY, Behzat, Çanakkale’den Laik Cumhuriyete- Tarihimizde Önemli Günler ve Atatürk, Toplumsal Dönüşüm Yay., İstanbul 1998.

􀂙 AYDEMİR, Şevket Süreyya, Tek Adam Mustafa Kemal, C.I,Remzi Kitabevi, İstanbul 1993.

􀂙 ÇAMOĞLU, Şemsettin, Çanakkale Boğazı ve Savaşları, Kutulmuş Matbaası, İstanbul 1962.

􀂙 GÜZEL, Abdurrahman, Türk Edebiyatında Çanakkale Zaferi, ÇÖMÜ Rektörlüğü Atatürk ve Çanakkale Savaşını Araştırıma Merkezi Yay. No:3, Çanakkale 1996. 23

􀂙 GÖRGÜLÜ, İsmet, On Yıllık Harbi Kadrosu 1912-1922 BalkanBirinci Dünya ve İstiklal Harbi, T.T.K., Ankara 1993.

􀂙 ILGAR, İhsan, Çanakkale Savaşları 1915, Kültür ve Turizm Bakanlığı , Ankara 1982.

􀂙 İRDESEL, Mehmet, Gelibolu ve Yöresi Tarihi, Geltur Ajans, Gelibolu 1994.

􀂙 MÜTERCİMLER, Erol, Destanlaşan Gemiler (Hamidiye, Yavuz,Nusrat, Alemdar), Kastaş Yay. İstanbul 1987.􀂙 NUTKU, Emrullah, Çanakkale’nin Şanlı Tarihine Bir Bakış, Özyurt Yay. İstanbul 1972.􀂙 ÖZAKMAN,Turgut, Vahdettin M.Kemal ve Milli Mücadele, Bilgi Yayınevi, Ankara 1997.􀂙 ULUĞ, N.Hakkı, Çanakkale Destanının 50.Yılı, Turizm ve Tanıtma Bakanlığı Yay., Ankara 1985.􀂙 ULUASLAN, Hüseyin- ULUASLAN, S.Z., Çanakkale Savaşları,Çanakkale 1985.
Cihan UyarSitemizin Deniz Savaşları bölümünde yer alan yazılar Cihan Uyar'ın "Çanakkale Savaşlarında Deniz Cephesi ve 18 Mart Deniz Zaferi" konulu çalışmasına aittir. Bu yazı http://canakkalesavaslari.comu.edu.tr adresinden alınmıştır

ATATÜRK: ÇANAKKALE CEPHESİNDE

2008-03-14T13:12:00.000-07:00

ATATÜRK: ÇANAKKALE CEPHESİNDE
Türk insanın başına ya da önüne gerçekten aklı başında lider gibi bir lider geçtiği anda, Türk insanını kimse tutamaz. O lider tarihte bazen; Mete Kağan, bazen Atilla, bazen Bumin Kağan, bazen Sultan Alpaslan, bazen de Timurlenk, olmuştur. Çanakkale’de de o lider, Mustafa Kemal’dir... Önündeki lidere göre giden bu milleti, Allah çapsız, bilgisiz ve ufuksuz liderlerden ve lider bozuntularından korusun!
Geçen ay bu köşede, Çanakkale cephesinde kahramanlaşan Atatürk’ü, döneminin bazı kaynaklarını örnek göstererek anlatmaya çalıştık. Bu ay ise, genel anlamda Çanakkale savaşlarının askeri yönünü değerlendireceğim.Çanakkale’yi tarihimizde, Çanakkale yapan, her yıl anılmasına ve türkülerle işlenmesine sebep olan kanlı savaşlar, 24 Nisan 1915 günü başlamıştır. Bu savaşlar, dişe diş, kana kan şeklinde geçmiştir. Ölümün daracık bir yarımadaya bu kadar yoğun bir şekilde, böylece sığdırılması, ne insanlığa ne de dürüstlüğe sığardı... Buradaki olumsuzluğa sebep, elbette Türkler olamazdı. Çünkü bu topraklar onlarındı. Burada bu toprakları haksız yere işgale gelenler, insanlık adına, hak ve adalet adına, elbette suçluydular. Çünkü Türkler, vatanlarında meşru müdafaadaydılar. Ya işgalci askerler neyin savunmasındaydılar! Çanakkale cephesini korumakla görevlendirilen birlikler, 5. Orduya mensuptu. Bu ordunun komutanı, Alman Generali Liman Von Sanders’ti. Liman Von Sanders, 5. Ordunun mevcudunu şu şekilde anlatılır: “Tahminlere göre düşman başlangıçta 80-90 bin mevcutlu bir çıkarma kuvveti hazırlamıştı. Bu sırada 5. Ordunun ise ancak 50 bin mevcudu vardı” Bu konuda başka bir görüş ise, şu şekildedir: “Liman Von Sanders’in elinde 60.000 kişilik bir kuvvet vardı ve asıl mesele, bu kuvvetin taksim ve tevzii idi. Bu, nazik bir mesele idi. İngilizler, 80 kilometre boyundaki sahilin herhangi bir yerine büyük kuvvetler çıkarabilirlerdi. Von Sanders kuvvetini 20.000’er kişilik üç guruba taksimi kararlaştırdı. Bu üç gurup, yarımada boyunca kademeler teşkil edecekti. Bu guruplardan hangisi taarruza uğrarsa, geri çekilmeyi hatırına getirmeden birçok günler yerinde sebat edecekti; çünkü düşmanın asıl taarruz mahalli anlaşılmadan öteki guruplardan imdat gönderilmesi mümkün değildi.”Çanakkale Savaşlarının birinci aşaması olan 18 Mart Deniz Zaferi sırasında, düşmanın üç zırhlısı tamamen devre dışı kalmıştır. Bunlardan Buve ile Oşın batmış; İnfilieksıbıl ağır yaralı olarak güçlükle kaçabilmiştir. Ayrıca Golva, Süfren gibi zırhlıları da yaralanarak savaş meydanından çekilmişlerdir. Bizim 18 Mart harekatı sırasında verdiğimiz şehitler, 3 subay ve 22 er olarak gözükmektedir. Düşmanın kayıpları ise sadece Fıransızların Buvet zırhlısında 600 civarında denizciydi. Ayrıca diğer gemilerdeki kayıpları da düşünürsek, bu rakam biraz daha fazla olabilir. Görüldüğü gibi asıl kanlı çarpışmalar 18 Mart 1915’te yaşanmamıştır. Kanlı çarpışmalar, Nisan 1915 tarihinde düşmanın Çanakkale’yi boğazdan gemilerle geçemeyeceğini görmesinin sonucuyla, çıkarma fikrinin ürünü olarak ortaya çıkmasından sonradır. Böylece artık iki taraf için iş piyadenin süngüsüne kalmıştır. Emperyalist güçlerin çıkarması sırasında Türk ordusunun konuşlanma durumu şu şekildedir: Çanakkale ve Gelibolu bölgesinden düşmanın geçişini engel olmak için konuşlanan 5. ordunun merkezi Trakya’dadır. Bu ordunun komutanı olan Liman Von Sanders, düşmanın çıkarma yapacağı nokta olarak Saros körfezini esas almıştır. 5. Ordunun merkezi dışındaki konuşlanması, kolordu ve tümenler bazında şöyle olmuştur: 3. ve 11. tümenlerden kurulu 15. kolordu, Alman Generali Veber komutasında Anadolu yakasındadır. 7 ve 9. ve 19. tümenlerden oluşan 3. kolordu ise, Esat paşa komutasında Gelibolu yarımadasının değişik yerlerine dağılmıştır. Ayrıca bağımsız bir Süvari birliği, Keşan’da 5.ordu komutanlığı emrindedir. Bunların dışında, yine Anadolu yakasındaki Çanakkale müstahkem mevki emrinde 64. alayla, Beyoğlu jandarma alayı bulunmaktaydı. Savaşın Saros körfezi kıyılarında geçeceğini düşünen Liman Von Sanders’in etkisiyle Türk kuvvetlerinin, Gelibolu dışında konuşlanması akılcı bir karar değildi. Kendisi ve merkezi Gelibolu’nun dışında beklerken, 3. Kolordu komutanı ve maiyeti de Gelibolu kasabasının merkezi ve kuzeyinde beklemekteydi. Yarımadanın orta noktasına yakın kesimler, Yarbay Mustafa Kemal’in 19. Tümenine bırakılmıştı. Bu tümen aslında ihtiyat birliği olarak oradaydı. Konuşlanma alanı Eceabat’ın kuzeyinde Bigalı- Maltepe-Bigalıkale bölgesi civarıydı. Aslında ilk aşamada Mustafa Kemal, Yarımadanın Güney ucundaki birliklerin başına getirilmişti Yarbay Mustafa Kemal’in bu göreve getirilmiş olduğunu öğrenen Harbiye Nazırı Enver Paşa “O’nun bu kadar ağır mesuliyetli bir mevkiye değil de, daha ehemmiyetsiz bir vazifeye tayinini Von Sanders’e emretti.” Bunun üzerine Von Sanders, “Mustafa Kemal’e nazikane itizarlarla Maydos’da ve ihraç mıntıkalarının gerisinde ihtiyatta bulunan 19. Tümen kumandanlığını verdi. O’na: ‘Size kuvvetlerinizi pek büyük bir basiretle kullanmanızı tavsiye ederim. Düşmanın hangi mıntıkaya çıkmaya karar verdiğini anlamadan kuvvetlerinizi katiyen harbe sokmayınız’ dedi.” Mustafa Kemal, kendisi ihtiyat tümeni görevini üstlenirken, yerini Albay Halil Sami Bey’e bırakmıştı. Yarımadanın en güney ucunda olan birlik 9. Tümen ve birimleriydi. Bu tümenin 27. alayından bir tabur Arıburnu-Kabatepe ve güneydeki Kumtepe’ye kadar olan yaklaşık 10 km.lik kıyı şeridini gözetlemekteydi. 27. alayın diğer iki taburu ve alay karargahı ve tümenin topçusuyla, 25. piyade alayı, Eceabat ve Sarafim çiftliği bölgesinde bulunmaktaydılar. Yine daha güneydeki Kumtepe bölgesinden Seddülbahir’in doğusuna kadar olan 15 km.lik kıyı bölgesinde ise 36. piyade alayı bulunuyordu. Bu alayın 3. taburu Seddülbahir civarında bekliyordu. Seddülbahir ve sağındaki 27. alay bölgesine kadar ki alanda bulunan kıyıyı ise sadece iki bölük kadar bir kuvvet gözetliyordu. Alayın karargahı ve ihtiyat taburu olan 2. taburu Kirte bölgesinin güney doğusunda konuşlanmışlardı. Buna göre 5. Ordu komutanın Gelibolu’da aldığı önlemler, sadece gözetleme mahiyetinde gibiydi. Savunma anlamında daha güçlü bir oluşum düşünülebilirdi. Gelibolu’da konuşlandırılan bölgeler ve askerlerin sayısı, yetersiz olarak gözükmekteydi. Liman Von Sanders ya da kim akıl ettiyse (Hafız Hakkı Paşa’nın tavsiye ettiği söylenir) bölgeye Yarbay Mustafa Kemal’in 19. Tümen komutanı olarak verilmesi en doğru işti... Aslında bu görevi verenler Yarbay Mustafa Kemal’i sadece ihtiyat kuvveti olarak düşünmüşlerdi. Oysa savaşın kaderi onun elinde çözülecekti... Niçin? Çünkü düşmanın çıkarma yapacağı alan, nedense pek hesap edilmeyen ve de Mustafa Kemal’in tümenin bulunduğu alana yakın olmasıydı. Belki Liman Von Sanders büyük hatta yapmıştı, ama en büyük hatayı düşman yapmıştı. Nasıl? Çıkarmayı Mustafa Kemal’in birliklerinin bulunduğu yere yaparak ve o nedenle kanlı savaşın kaderi burada değişmişti. Bu değişmede elbette en büyük hissedar, cesareti, yiğitliği ve de soğukkanlılığını muhafaza etmesiyle Mustafa Kemal’e düşmüştü..

ATATÜRK’TEN BAZI ANILAR

O, bir hatırasını şöyle anlatmıştır: “Conkbayırının güneyindeki 261 rakımlı tepeden kıyının gözetleme ve emniyetine memur olarak bulunan bir kol erinin Conkbayırına doğru koşmakta, kaçmakta olduğunu gördüm. Kendim erlerin önüne çıkarak: ‘Niçin kaçıyorsunuz?’ dedim. ‘Efendim düşman’ dediler. ‘Nerede?’ ‘İşte!’ diye 261 rakımlı tepeyi gösterdiler. Gerçekten düşmanın bir avcı hattı 261 rakımlı tepeye yaklaşmış, rahat rahat ileriye doğru yürüyordu. Şimdi vaziyeti düşünün! Ben kuvvetlerimi bırakmışım, erler on dakika dinlensinler diye. Düşman da bu tepeye gelmiş. Demek ki düşman bana benim askerlerimden daha yakın! Ve düşman, benim bulunduğum yere gelse kuvvetlerim pek fena bir duruma düşecekti. O zaman artık bunu bilmiyorum, bir mantık muhakemesi midir, yoksa içgüdü ile midir, bilmiyorum. Kaçan erlere:‘Düşmandan kaçılmaz’ dedim.’Cephanemiz kalmadı’ dediler. ‘Cephaneniz yoksa, süngünüz var’ dedim. Ve bağırarak bunlara süngü taktırdım. Yere yatırdım. Aynı zamanda Conkbayırına doğru, ilerlemekte olan piyade alayı ile dağ bataryasının yetişebilen erlerinin ‘marş marşla benim bulunduğum yere gelmeleri için yanımdaki emir subayını geriye saldırdım. Bu erler süngü takıp yere yatınca, düşman erleri de yere yattı. Kazandığımız an bu andır.” Görüldüğü gibi akıllı, kendine güvenen, paniğe kapılmayan ve cesur bir komutanın bu savaşta özelliklerini gösteren bir insandır Atatürk. Türk askerinin de, bu savaşta akılcı bir komutanın emrinde ölüme giden ruh halini de, Atatürk şu şekilde açıklar: “Size Bombasırtı vakasını anlatmadan geçemeyeceğim. Mütekabil siperler arasında mesafemiz sekiz metre yani ölüm muhakkak. Birinci siperdekiler hiçbiri kurtulmamacasına kamilen düşüyor, ikincidekiler onların yerine gidiyor, fakat ne kadar şayanı gıpta bir itidal ve tevekkülle biliyor musunuz? Öleni görüyor, üç dakikaya kadar öleceğini biliyor, hiç ufak bir fütur bile göstermiyor, sarsılmak yok. Okuma bilenler ellerinde Kuranı Kerim cennete girmeye hazırlanıyor, bilmeyenler kelimeyi şahadet çekerek yürüyorlar. Bu Türk askerindeki ruh kuvvetini gösteren şayanı hayret ve tebrike bir misaldir. Emin olmalısınız ki Çanakkale Muharebelerini kazandıran bu yüksek ruhtur.” Yine Atatürk, bu durumun bir başka kanıtını da şu şekilde izah eder: “ Conkbayırı kuzeyinde mevzi alan 19. Tümenin hızlı dağ bataryası, Arıburnu çıkarma noktasını ateş altına aldığı için düşmanın henüz çıkarmaya devam ettiği kıtaların çıkarılması hem zorluklara, hem de gecikmeye uğradı. 57. Alayın Conkbayırı ve Suyatağı hattında 261 doğrultusunda ve dar cephe ile yoğun olarak düşmanın pek nazik ve mühim olan sol kanadına yüklenmesi iki taburdan ibaret olan 27. Alayın da Merkeztepe genel doğrultusunda geniş cephe ile düşmana atılması, düşmanı çekilmek zorunda bırakmıştır. Fakat bu tabiye durumundan daha önemli olan bir etken vardır ki, o da herkes öldürmek ve ölmek için düşmana atılmıştır. Bu öyle sıradan bir taarruz değil; herkesin başarmak veya ölmek azmiyle harekete susamış olduğu bir taarruzdur. Hatta ben, kumandanlara verdiğim sözlü emirlere şunu eklemişimdir: ‘Size ben taarruz emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman içinde yerimize başka kuvvetler ve kumandanlar gelebilir.’ Bu sözler, Paşanın göğsünden o kadar azimle çıkıyordu ki, muhakkak kumandan o günü hayalinde tekrar yaşatıyordu. Bunları duydukça muharebe vasıtaları ne kadar ilerlerse ilerlesin, her şeyin üstünde gene ruh azminin bir gaye uğrunda fedakarlık etmenin bulunduğuna inanıyordum.”der. Çanakkale’de bize savaşı kazandıran Türk’ün askerlikle bütünleşen ruh hali ve o ruhun içindeki bedenini fedakarca ölüme götürebilmesidir. Burada yapılan savaşın, bizim için önemli bir göstergesi de, Türk insanın başına ya da önüne gerçekten aklı başında lider gibi bir lider geçtiği anda, Türk insanını kimse tutamaz. O lider tarihte bazen; Mete Kağan, bazen Atilla, bazen Bumin Kağan, bazen Sultan Alpaslan, bazen de Timurlenk, olmuştur. Çanakkale’de de o lider, Mustafa Kemal’dir... Önündeki lidere göre giden bu milleti, Allah çapsız, bilgisiz ve ufuksuz liderlerden ve lider bozuntularından korusun! Tarihimizde böyle olan liderleri mahkum etmeli ve halen var olanlarını da teşhir etmeliyiz. Gün bugündür. Çanakkale konusu, bu ülkede en çok işlenen, yazılan konulardan birisi olmasına rağmen, işleyenlerden ve bu işten ekmek yiyenlerden pek çoğunun, Çanakkale savunmasındaki ordunun hangi ordu olduğunu, kaç kolordusu bulunduğunu, bunlardan birisinin komutanının da Veber adlı birisinin olduğunu da bilmediklerini görüyoruz. Onlar, yani bilginin cahilleri, 5. Ordunun bütün personel sayısını da bilemez. Yine aynı şekilde, Mustafa Kemal’in emrine verilmiş olan Arap alaylarının da savaşta pek varlık gösteremediğini de bilmedikleri gibi... Bu savaşın bütün yükünü Türk çocuklarının bulunduğu 57. alay ile 9. Tümenden destek olarak gelen 27. alayın üzerine bindiğini de bilemezler. Bunları bilmeyenler, Osmanlı Devleti döneminde burada oluşturulmaya çalışılan şehitlikte, sembolik olarak her bölgeden örnekler dahi koyulmaya çalışıldığını da elbette bilmez. Örneğin o zamanda, Fizan isminin o nedenle yazılmış olduğunu da bilemezler. Fakat zamanın etkisiyle devreden çıkan bu şehitlik yerine, sonradan burada Türkiye’nin her ilinden şehit olduğu inancını pekiştirmek için bir yapının oluşturulduğunu da bilenler azdır. Örneğin, yeni şehitlikte, 1915’te bir köy halinde bile bulunmayan şimdilerde adı il olan yer var mıdır? Bu il ne zaman kurulmuştur? Böylesi konularda medeni cesareti gösteremeyenler, tarihi ancak tahrif ederler. Onlar, Çanakkale Türküsü’nün de nereden çıktığını elbette bilemezler. Bilmeyenlerin katarına binenler, dümen suyunda gidenler, gitseler gitseler ancak bir adım gidebilirler. Bu gidiş de sağlıklı gidiş olamaz. Yanlışlıklar üzerine kurulan düşünceler ve o düşüncelerden beslenmeye çalışanlardan bazılarına, şunu söylemek istiyorum: Eskiden bir kökü dışarıda söylemi vardı. Ben şimdi bunları değiştiriyorum. Arkadaşlar! Bunlar köksüz, ama tam anlamıyla köksüz, anlayın ve de anlatın! Yine bilgisiz ve cahil ulemadan bazıları, bu savaş konusunda şehit rakamlarıyla ilgili olarak kulaktan dolma sayılar verir. Bütün 5.Ordu personeli de şehit olsaydı, -ki böyle olmamıştır-, yine sayı bellidir. Bunun için dışarıdan destek amacıyla gelenler siviller de olsa (Tıbbiyeliler ve diğerleri gibi) rakam yine bellidir. Bilmiyorlarsa gelsinler öğretelim. Bu zavallıları yönlendirenleri ve onların çok bilenlerini de oldukça iyi tanıyoruz. Ey Türk milleti, siz de bunları bilin ve tanıyın! Bunları bilmeyip de ahkam kesenlerden bazıları, kitaplarında örneğin 18 Mart 1915’te Nusret mayın gemisi komutanı Hakkı Bey’in öldüğünü yazar. Oysa Tophaneli Hakkı Bey, elbette kahramandır; fakat Hakkı Bey, Eylül 1915’te eceliyle bir başka yerde ölmüştür. Arkadaşlar, kimden korkun biliyor musunuz? Söyleyeyim: Bilgili geçinen cahillerden korkun, eğer böyle birilerinin ipiyle kuyuya inerseniz, kör kuyudan hiç bir zaman çıkamazsınız. Herhalde Türkiye’nin bu günkü gerçeği de bunu ifade ediyor. Bizim kahraman Türk askerlerinden olan Çanakkale ilinin Ezine bölgesinden savaşa katılıp gelen Yahya Çavuş ve takımı hakkında Namık Memik Bey’in yazmış olduğu şu dizeleri okuyalım ki bazı gerçekleri de görelim. Bu dizeler, Yahya Çavuş ve askerlerinin kahramanlığı hakkında çok güzel ifadeleri özünde taşır:“Bir kahraman takım ve de Yahya ÇavuştularTam üç alayla burada gönülden vuruştular.Düşman tümen sanırdı bu bir avuç askeri,Allahı arzu ettiler, akşama kavuştular.”Tüm kahramanlar ve şehitlerimizin önünde saygıyla eğilir ve onlara rahmet dilerken, Necmettin Halil Bey’in şu dizeleri, bölgeyi gezen herkesin kulaklarına küpe olsun derim:“Dur yolcu, bilmeden gelip bastığınBu toprak, bir devrin battığı yerdir.Eğil de kulak ver, bu sakit yığınBir vatan kalbinin attığı yerdir.”
http://www.ufukotesi.com

Hazır Cevaplar

2008-03-13T16:12:00.000-07:00

Hazır Cevaplar

Ne Yedirelim?
Lokman Hekim'e:-Hastalarımıza ne yedirelim?diye sorduklarında,şu cevabı vermiş:-Acı söz yedirmeyin de,ne yedirirseniz olur.

Ben Çekilirim

Dünya nimetlerine önem vermeyen yasayış ve felsefesiyle ünlü filozof Diyojen, bir gün çok dar bir sokakta zenginliğinden başka hiçbir şeyi olmayan kibirli bir adamla karsılaşır. İkisinden biri kenara çekilmedikçe geçmek olanaksızdır. Mağrur zengin, filozofa:-Ben bir serserinin önünde kenara çekilmem.Bunun üzerine Diyojen kenara çekilerek, gayet sakin su karşılığı verir:-Ben çekilirim.

Sabır

Cüneyd-i Bağdadi'ye "sabır nedir?" diye sorduklarında şu cevabı vermiş.- Yüzünü ekşitmeden, acıyı yudumlamaktır.

Tabip

Beyazıd-i Bestami Hazretleri akıl hastahanesinin önünden geçerken, bir tabibin havanda ilaç dövdüğünü görerek:- Çok günahkarım, der. Bunun içinde ilaç var mı? Tabib daha cevap vermeden, konuşmaları dinleyen bir hasta, pencereden seslenir.- Tövbe kökü ile istiğfar yaprağını karıştır. Kalb havanında tevhid tokmağı ile döv. İnsaf eleğinden geçir, göz yaşı ile yoğur. Aşk fırınında pişir ve sabah akşam bol bol ye. Göreceksin hastalığından eser kalmayacak.Bistami hazretlerinin gözleri dolar ve :- Ya Rabbi, der. Şu dünya hastanesinde ne tabipler var.

Biz de Onlara Yaklaşıyoruz

Sultan Alparslan 27 bin askeriyle Bizans topraklarındailerlerken, keşfe gönderdiği askerlerden biri huzuruna gelip telaşla:- 300 bin kişilik düşman ordusu bize doğru yaklaşıyor, der.Alparslan hiç önemsemeyerek şöyle der:- Biz de onlara yaklaşıyoruz.

Bal ile Sirke

Hocaya "bal ile sirke uyuşmaz" derler. Niçin uyuşmasın der ve gider yarım okka bal yer, yarım okka da sirke içer, gelir oturur. Yüzünün yemyeşil olduğunu görenler sorar:- Bal ile sirke uyuşmadılar değil mi?Hoca hiç erkekliği elden bırakır mı?- Yo yo onlar uyuştular da, şimdi beni aradan çıkarmaya çalışıyorlar

Caize

Şair Ebu Dellame ile Halife Mehdi arasında şöyle bir vakıa geçmiştir: Ebu Dellame, Abbasi hükümdarlarına bir kaside takdim eder. Halife kasideyi pek beğenir:- Sana bu kasiden için ne caize vereyim?- Efendimiz bendeniz bir av köpeği isterim.- Bu kadar güzel bir kasidenin caizesi bir av köpeği olur mu?- Efendim kulunuz böyle istiyor.Halife Mehdi işe şaşar, ama şairi de kırmak istemez:- Peki, istediğin gibi sana bir av köpeği versinler.- Fakat Efendim bendeniz ava ne ile gideceğim?- Hakkın var bir de at versinler.- Ata nasıl bineceğim?- Doğru, güzel bir eğer takımı da versinler.- Efendimiz ata kim bakacak?- Haklısın, bir de köle versinler.- Ama Efendim ben atı nerede barındıracağım?- Bir de ahır versinler.- Köleyi nerede yatırayım?- Bir ev versinler.- Bu kadar halkı ne ile doyuracağım?- Bin altın da haçlık versinler.- Efendim...Halife Mehdi şairin sözünü kesmiş:Eğer masrafı idare etmeye bir kethüda, hesapları tutmaya bir katip istersen köpeği geri alırım ha!..

Açlık

Fatih, hocası Akşemseddin'e sorar:- İnsan açlığa ne kadar dayanabilir?Akşemsettin cevap verir:- Ölünceye kadar

Sır

Yavuz Sultan Selim, birçok Osmanlı padişahı gibi sefere çıkacağı yerleri gizli tutarmış. Bir sefer hazırlığında, vezirlerinden biri ısrarla seferin yapılacağı ülkeyi sorunca, Yavuz ona:- Sen sır saklamayı bilir misin? diye sormuş. Vezir: - Evet hünkarım, bilirim dediğinde, Yavuz cevabı yapıştırmış: - Bende bilirim.

Karınca

Kanuni Sultan Süleyman, sarayın bahçesindeki armut ağaçlarını kurutan karıncaların öldürülmesi için Şeyhül İslam Ebussud Efendi'den şu beyitle fetva istemiş:Dırahta ger ziyân etse karıncaZararı var mıdır ânı kırınca(Ürünlere zarar veren karıncaların öldürülmesinde dinen bir zarar var mıdır?)Ebussud Efendi bir beyitle cevap vermiş:Yarın Hakkın divanına varıncaSüleyman'dan hakkın alır karınca

daha fazlası

ÇANAKKALE DESTANI

2008-03-13T15:54:00.000-07:00

Çanakkale Geçilmez

Yapım Tarihi - 2007

Süresi : 01:16:00

Formatı : Animasyon

Yönetmen - Fatih GÜLBAHAR

Senaryo - Fatih GÜLBAHAR

Animasyon - Fatih GÜLBAHAR

Bir Öğretmenin Vatan Aşkı

11.03.2007

Öğrencilerinin Çanakkale Destanı hakkında bilgisizliğini gören bir öğretmen düşündü taşındı sonunda iki yıl uğraşıp 3 boyutlu Çanakkale Destanı animasyonu yaptı. Öğrencilerinin Çanakkale Savaşları hakkındaki bilgisizliklerini gören resim öğretmeni Fatih Gülbahar ve ekibi iki yılı aşkın bir süre çalışarak Çanakkale Destanı’nı anlatan üç boyutlu bir animasyon film hazırladı. Süpermen’den Sünger Bob’a; Spiderman’den Batman’a yüzlerce çizgi film kahramanının ekranlara konuk olduğu günümüzde, kendi tarihimizin ve değerlerimizin çocuklarımıza kazandırılması gerektiğini düşünen Fatih Gülbahar ve ekibi tarafından hazırlanan ‘Çanakkale Destanı’, Çanakkale Savaşları’nın ilk üç boyutlu animasyonlarından biri olma özelliğini taşıyor. Nil Production tarafından piyasaya sürülen animasyon film, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın katkılarıyla hazırlanmış. Animasyon filmde kullanılan çoğu sahne bir yandan savaşın en acımasız yanını gösterirken bir yandan da vatanını canı pahasına korumaya çalışan Mehmetçik’in efsanevi mücadelesini anlatıyor. Farklı görüntü ve ses efektlerinin kullanıldığı filmde seçilen müzikler de filme ayrı bir renk katıyor. Savaşı anlatan bölümlerde kullanılan patlama ve yangın sahneleri ilgi çekiyor. Gerçek görüntüler ve fotoğraflarla desteklenen filmin seslendirmesinde de profesyonel bir ekip görev almış. Filmde; 18 Mart günü tabyadan tabyaya koşan Cevad Paşa’dan Nusret Mayın Gemisi’nin Kaptanı Tophaneli Hakkı Bey’e Anafartalar’da düşman birliklerine geçit vermeyen Yarbay Mustafa Kemal’den Ezineli Yahya Çavuş’a kadar birçok kahramanın destanları anlatılıyor. Animasyonda, Çanakkale’nin sembol isimleri olan Esad Paşa’ya, Seyyit Onbaşı’ya da yer verilmiş. Filmin animasyonunu hazırlayan ve senaryosunu kaleme alan Fatih Gülbahar, Konya’da resim öğretmenliği yapıyor. Yedi yıldır animasyonla uğraşan Gülbahar, Çanakkale destanının öğrenciler tarafından daha iyi öğrenilmesi amacıyla yola çıkmış. Kendisini harekete geçiren etkenin Darülfünun müderrislerinden İsmail Hakkı Bey’in, “Çanakkale Müdafaası yapılmış ve kazanılmıştır. Lakin vazife yalnız askerler ve kumandanlar için bitmiştir. Herkes bilsin ki, burada kanlarını akıtanlar hep bu tarih, bu namus ve fazilet için öldüler. Onların kan borcunu ödemek lazımdır.” sözleri olduğunu belirten Gülbahar, “Şairler destanlarını yazsınlar, ressamlar levhalarını çizsinler, heykeltıraşlar abidelerini ortaya koysunlar, muharrirler hikâyelerini yazsınlar, sağ kalanlar da rahmet okusunlar. Biz de diyoruz ki; eğitimciyiz, bu konudaki ihtiyacı bizden iyi kimse bilemez.’ diye düşündüm.” diyor. Filmin senaryosu 18 Mart’ta başlayıp ağustos sonuna kadar 6 aylık süreci kapsıyor. Gülbahar, bu zaman diliminde yapılan savaşların ve destansı olayların kahramanlarına sadık kalarak filme uyarladığını ifade ediyor. Filmi yayınlayan Nil Production Yayın Yönetmeni Faruk Vural, “Ülkemizde her televizyonun günde ortalama üç dört saat çizgi film yayını yaptığı dikkate alındığında çizgi filmlerin önemi daha iyi anlaşılıyor. Bu filmlerin tamamı ithal ediliyor. Filmlerin kendi kültürümüzden çok uzakta çocukların ruh dünyalarında şiddet, argo, kültür erozyonu, gibi pek çok olumsuzluğu beraberinde getirdiğini görüyoruz. Böyle bir durumda animasyonların önemi çok daha iyi anlaşılıyor.” diyor. Ekibe Mustafa Kemal’in anlattığı Bombasırtı’nda yaşanan bir olay ufuk açmış. Atatürk’ün, “…Siperler arasında mesafemiz sekiz metre, yani ölüm muhakkak, muhakkak... Birinci siperdekiler, hiçbiri kurtulmamacasına kâmilen düşüyor; ikincidekiler, onların yerine gidiyor. Fakat ne kadar şayanı gıpta bir itidal ve tevekkülle biliyor musunuz? Öleni görüyor, üç dakikaya kadar öleceğini biliyor, hiç ufak bir fütur bile göstermiyor; sarsılmak yok! Okumak bilenler ellerinde Kur’an-ı Kerim, Cennet’e girmeye hazırlanıyorlar. Bilmeyenler kelime-i şahadet çekerek yürüyorlar. Bu, Türk askerindeki ruh kuvvetini gösteren şayanı hayret ve tebrik bir misaldir.” sözüyle ortaya koyduğu Çanakkale ruhunu gençlere ve çocuklara kazandırmayı maksat edinen filmde, Çanakkale’de çarpışan askerlerin bir ellerinde Kur’an tuttuğu diğer ellerinin tetikte beklediği sahneler izleyenlerin yüreklerini burkuyor. Filmde sadece Türk cephelerine de yer verilmemiş, savaşı yabancıların gözüyle de değerlendiren sahnelerde yabancı komutanların boğaza yaptıkları saldırıların içyüzüne ulaşılmaya çalışılmış. Zaman zaman arka planda kullanılan haritalar da savaşın cereyan ediş şeklini ortaya koyuyor. DVD ve CD formatındaki film 76 dakika uzunluğunda.

Bu topraklar için alınan bir ‘Şehadetname’

Eğitimci yazar Halide Alptekin daha önce defalarca ziyaret ettiği Çanakkale’ye bu sefer romancı olarak gözlem yapmak için gitti. İstanbul Lisesi’nin kayıtlarını araştırdı. Birçok belgeyi inceledi ve romanı yazdı. Şehadetname, Osmanlı’da diploma manasına geliyor. Roman kahramanları olan İstanbul Sultanisi öğrencilerinin Çanakkale’de aldıkları hem bir diploma hem de en yüce mertebenin belgesi. Ölüm ile hayat, esaret ile hürriyet arasında kıl kadar mesafenin kaldığı bazı zamanlar vardır. Böyle bir zamanda yola çıkar İstanbul Sultanisi’nden elli yiğit genç. Geride gözü yaşlı yakınlarını bırakırlar. Çanakkale’de açan birer Cennet gülü olurlar sonra; ardından okulları sarı ve siyaha boyanır. Mezar taşlarına yazılamasa da isimleri, tarihin sayfalarına altın harflerle kazınır. Sultani’den alamadıkları diplomayı cephede alırlar. Yitik Hazine Yayınları’ndan çıkan roman, sayıları iki şehir nüfusunu bulan kahramanların “bu topraklar için toprağa girişinin” destanı.

aktifhaber.com

Spiderman değil, Seyit onbaşı

12.03.2007

Öğrencilerinin Çanakkale Savaşları hakkındaki bilgisizliklerini gören resim öğretmeni Fatih Gülbahar ve ekibi iki yılı aşkın bir süre çalışarak Çanakkale Destanı'nı anlatan üç boyutlu bir animasyon film hazırladı.Superman’den Sünger Bob’a; Spiderman’den Batman’e yüzlerce çizgi film kahramanının ekranlara konuk olduğu günümüzde, kendi tarihimizin ve değerlerimizin çocuklarımıza kazandırılması gerektiğini düşünen Fatih Gülbahar ve ekibi tarafından hazırlanan ‘çanakkale Destanı’, Çanakkale Savaşları’nın ilk üç boyutlu animasyonlarından biri olma özelliğini taşıyor. Nil Production tarafından piyasaya sürülen animasyon film, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın katkılarıyla hazırlanmış. Animasyon filmde kullanılan çoğu sahne bir yandan savaşın en acımasız yanını gösterirken bir yandan da vatanını canı pahasına korumaya çalışan Mehmetçik’in efsanevi mücadelesini anlatıyor. Farklı görüntü ve ses efektlerinin kullanıldığı filmde seçilen müzikler de filme ayrı bir renk katıyor. Savaşı anlatan bölümlerde kullanılan patlama ve yangın sahneleri ilgi çekiyor. Gerçek görüntüler ve fotoğraflarla desteklenen filmin seslendirmesinde de profesyonel bir ekip görev almış. Filmde; 18 Mart günü tabyadan tabyaya koşan Cevad Paşa’dan Nusret Mayın Gemisi’nin Kaptanı Tophaneli Hakkı Bey’e Anafartalar’da düşman birliklerine geçit vermeyen Yarbay Mustafa Kemal’den Ezineli Yahya çavuş’a kadar birçok kahramanın destanları anlatılıyor. Animasyonda, Çanakkale’nin sembol isimleri olan Esad Paşa’ya, Seyyit Onbaşı’ya da yer verilmiş. Filmin animasyonunu hazırlayan ve senaryosunu kaleme alan Fatih Gülbahar, Konya’da resim öğretmenliği yapıyor. Yedi yıldır animasyonla uğraşan Gülbahar, Çanakkale destanının öğrenciler tarafından daha iyi öğrenilmesi amacıyla yola çıkmış. Kendisini harekete geçiren etkenin Darülfünun müderrislerinden İsmail Hakkı Bey’in, “çanakkale Müdafaası yapılmış ve kazanılmıştır. Lakin vazife yalnız askerler ve kumandanlar için bitmiştir. Herkes bilsin ki, burada kanlarını akıtanlar hep bu tarih, bu namus ve fazilet için öldüler. Onların kan borcunu ödemek lazımdır.” sözleri olduğunu belirten Gülbahar, “Şairler destanlarını yazsınlar, ressamlar levhalarını çizsinler, heykeltıraşlar abidelerini ortaya koysunlar, muharrirler hikâyelerini yazsınlar, sağ kalanlar da rahmet okusunlar. Biz de diyoruz ki; eğitimciyiz, bu konudaki ihtiyacı bizden iyi kimse bilemez.’ diye düşündüm.” diyor. Filmin senaryosu 18 Mart’ta başlayıp ağustos sonuna kadar 6 aylık süreci kapsıyor. Gülbahar, bu zaman diliminde yapılan savaşların ve destansı olayların kahramanlarına sadık kalarak filme uyarladığını ifade ediyor. Filmi yayınlayan Nil Production Yayın Yönetmeni Faruk Vural, “ülkemizde her televizyonun günde ortalama üç dört saat çizgi film yayını yaptığı dikkate alındığında çizgi filmlerin önemi daha iyi anlaşılıyor. Bu filmlerin tamamı ithal ediliyor. Filmlerin kendi kültürümüzden çok uzakta çocukların ruh dünyalarında şiddet, argo, kültür erozyonu, gibi pek çok olumsuzluğu beraberinde getirdiğini görüyoruz. Böyle bir durumda animasyonların önemi çok daha iyi anlaşılıyor.” diyor. Ekibe Mustafa Kemal’in anlattığı Bombasırtı’nda yaşanan bir olay ufuk açmış. Atatürk’ün, “…Siperler arasında mesafemiz sekiz metre, yani ölüm muhakkak, muhakkak... Birinci siperdekiler, hiçbiri kurtulmamacasına kâmilen düşüyor; ikincidekiler, onların yerine gidiyor. Fakat ne kadar şayanı gıpta bir itidal ve tevekkülle biliyor musunuz? öleni görüyor, üç dakikaya kadar öleceğini biliyor, hiç ufak bir fütur bile göstermiyor; sarsılmak yok! Okumak bilenler ellerinde Kur’an-ı Kerim, Cennet’e girmeye hazırlanıyorlar. Bilmeyenler kelime-i şahadet çekerek yürüyorlar. Bu, Türk askerindeki ruh kuvvetini gösteren şayanı hayret ve tebrik bir misaldir.” sözüyle ortaya koyduğu Çanakkale ruhunu gençlere ve çocuklara kazandırmayı maksat edinen filmde, Çanakkale’de çarpışan askerlerin bir ellerinde Kur’an tuttuğu diğer ellerinin tetikte beklediği sahneler izleyenlerin yüreklerini burkuyor. Filmde sadece Türk cephelerine de yer verilmemiş, savaşı yabancıların gözüyle de değerlendiren sahnelerde yabancı komutanların boğaza yaptıkları saldırıların içyüzüne ulaşılmaya çalışılmış. Zaman zaman arka planda kullanılan haritalar da savaşın cereyan ediş şeklini ortaya koyuyor. DVD ve CD formatındaki film 76 dakika uzunluğunda.

ZAMAN

Çanakkale Destanı’nın animasyon filmi hazır...

16 Mart 2007 CumaResim öğretmeni Fatih Gülbahar, 75 dakikalık “Çanakkale Destanı” animasyon filmi yaptı. Gülbahar, yaklaşık 2.5 yıl önce Çanakkale Savaşı’nın 3D animasyon filmini çekmek için çalışmaya başladığını söyledi. Çanakkale Savaşları ile 6 ay süreyle kaynak taraması yaptığını, savaşın yaşandığı bölgede incelemede bulunduğunu ve ardından senaryoyu hazırladığını ifade eden Gülbahar, şunları kaydetti: “Animasyon tekniği kullanılarak Atatürk, Esat Paşa, Liman Von Sanders, Cevat Paşa ve İngiliz komutanlar canlandırıldı. Filmde, savaşta yaşanan birçok gerçek hikaye yer alıyor. Askerlerin ailelerine yazdıkları mektuplar, kendi aralarındaki diyaloglar anlatımda kullanıldı. Seyit Onbaşı’nın yanı sıra Ezineli Yahya, Kınalı Hasan ve Tıbbiyeli Hadi gibi karakterler de filmde yer buluyor.” Kısa süre önce İstanbul’da seslendirmesinin de yapılmasıyla filmin tamamlandığını belirten Gülbahar, “Filmim bazı marketlerde satılmaya başlandı. Ancak benim asıl amacım bu filmin televizyon kanallarında gösterilmesiydi. Bugüne kadar görüştüğümüz kanalların hepsi ilgilendi fakat bana olumlu yönde bir geri dönüş olmadı” dedi.

http://www.kameraarkasi.org/

GERTRUDE BELL Kimdir?

2008-03-09T12:30:00.000-07:00

YIL :1907
Maden Şehri, Karaman’ın kuzeyinde, il merkezine 50 km uzaklıkta Karadağ eteklerine kurulmuş bir yerleşim birimidir. Binbir Kilise olarak tanınan tarihi kalıntıların üzerindedir. Köye girişte sağdaki ilk bina kilisedir.
Binbir Kilise bu istihbaratçı kadını İyi Tanır...
(Fotoğraflarda çalışanlar yöre halkıdır.)
GERTRUDE BELL Kimdir?
Hayatı filmlere kadar konu olan ‘‘Arabistanlı Lawrence''ın kim olduğunu çoğumuz biliriz ama ‘‘Gertrude Bell'' ismi bize yabancıdır. Tam adı Gertrude Margaret Lowthian Bell olan bu İngiliz hanımı, sadece siyasi tarihte belli bir dönemin uzmanları bilirler. 1868 ile 1926 yılları arasında yaşayan Gertrude Bell, Birinci Dünya Savaşı sonrasının Irak'ını kurmuş, sınırlarını cetvelle kendisi çizmiş ve yarattığı bu memleketin kralını bile bizzat tayin etmiştir. ‘‘ARABİSTANLI Lawrence''ın kim olduğunu biliriz, en azından dünyanın en meşhur casuslarından biri ve Birinci Dünya Savaşı yıllarındaki Arap isyanını başlatıp Arap Yarımadası'nı bizden kopartan kişi olduğunu işitmiş, onu anlatan ve başrolünü Peter o'Toole'un oynadığı filmi de büyük ihtimalle görmüşüzdür. Ama 'Gertrude Bell' ismi bize yabancıdır. Bazı bakımlardan Arabistanlı Lawrence'tan daha önemli olan ve Ortadoğu'daki Türk varlığının son bulması konusunda Lawrence kadar mühim roller oynayan, üstelik savaş sonrasında bazı Arap ülkelerinin sınırlarını bizzat çizen bu İngiliz hanımı sadece siyasi tarihte belli bir dönemin uzmanları bilirler. Tam adı Gertrude Margaret Lowthian Bell olan İngiliz istihbaratçı kadın, 1868'de İngiltere'de, Durham County'de doğdu. Entellektüel bir ailenin çocuğuydu ve ilk eğitimi özel hocalardan aldı. Sonra Oxford Üniversitesi'ne girdi, arkeoloji okudu ve Oxford'u şeref derecesiyle bitiren ilk kadın olarak üniversitenin tarihine geçti. O devirdeki İngiliz arkeologların, dilbilimcilerin ve eski Mısır uzmanlarının çoğu 'ek iş' olarak İngiliz istihbarat servislerinde de çalışırlardı. Meselá Arabistanlı Lawrence çok iyi bir arkeoloji tahsili görmüştü ve asıl faaliyetlerinin yanısıra, Ortadoğu arkeolojisi konusunda dünyanın önde gelen uzmanlarından sayılırdı. KRALİÇENİN HİZMETİNDE Gertrude Bell için de aynısı oldu ve istihbarat servisleri, İngiltere'nin bu en önemli üniversitesini şeref páyesiyle bitiren genç kızla hemen temas kurdular. Mesleki faaliyetleri sırasında aynı zamanda 'Majestelerinin Haberalma Örgütü' için de çalışacak, bu çalışmalar onun daha sonra asıl ve resmi vazifesi halini alacaktı. Önce dünyayı görüp tanıması istendi ve iki defa dünya turu yaptı. Bu sırada çok iyi bir dağcı da olmuştu. Bir ara İran'a giden bir arkeoloji heyetinde yer aldı, 1899'da da Arapça öğrenmesi için Kudüs'e gönderildi ve Avrupalılar için hayli zor olan bu dili mükemmel bir şekilde öğrenmesinin yanısıra o zamana kadar yapılmamış bir iş daha yaptı: Kudüs civarındaki Arap arkeolojik mekánlarının haritasını yayınladı. Bu yayınıyla önemli bir Ortadoğu arkeoloğu kabul edilmiş ve istihbarat örgütünün gözündeki değeri de artmıştı. Haberalma teşkilátında artık Sir Percy Cox ve Sir Arnold Wilson gibi Arap dünyasını çok yakından tanıyan uzmanların elinde yetişecekti. Gertrude Bell, Birinci Dünya Savaşı'nın çıkmasından hemen sonra Kahire'ye, 'Arap Bürosu'na gönderildi. Bu büronun tek bir görevi vardı: Araplar'ın Türkler'e karşı başlattığı isyanı genişletip yönetmek. Savaş yıllarını Kahire'de geçiren Bell daha sonra Irak'a yollandı, Bağdat ve Basra taraflarında 'siyasi memur' olarak bulundu. 1920'de, artık tamamen İngiliz kontrolü altına girmiş olan Irak'taki İngiliz Yüksek Komisyonu'nun Ortadoğu Sekreteri idi ve Winston Churchill'in desteğini de sağlamıştı. KAHİRE'NİN MOR GÜLÜ Londra, Ortadoğu haritasına yeni bir şekil verme zamanının geldiğini farkedince, bu işin bir kısmını yapmak Gertrude Bell'e düştü. 1921'de Kahire'de bir 'Ortadoğu Konferansı' topladı. Konferansta öncelikle Mezopotamya'nın geleceği tayin edilip sınırlar çizilecekti. Bell, 40 kişilik konferanstaki tek kadındı ve Irak'ın sınırlarını işte bu toplantı sırasında kendi başına çizdi. Sırada, yeni kurulan bu memleketin başına kimin geçeceği meselesi vardı ve Irak'ın ilk kralını da Gertrude Bell tayin etti: Arap isyanını başlatan Şerif Hüseyin'in oğlu Faysal'ı... Faysal daha önce Suriye'nin kralı olmaya çalışmış ama oraları elinde tutan Fransızlar tarafından kapıdışarı edilmişti. Faysal, Gertrude Bell'in kararıyla Irak tahtına geçirildi ve böylelikle Faysal'ın da mensubu olduğu Haşimi ailesi Ortadoğu'da yıllar sürecek önemli bir rol oynamaya başladı. Bu rol halen de devam ediyor ve bugün Ürdün tahtı da Haşimi ailesine ait bulunuyor. Irak'ın İngiliz himayesinde bir devlet halini almasıyla, Gertrude Bell, kendisini siyasi kariyerinin sonuna gelmiş hissediyordu. Gerçi ismi Arap dünyasında efsane olmuştu ve kahraman muamelesi görüyordu. 'Çölün kızı' yahut 'Irak'ın taçsız kraliçesi' diye anılıyordu ama artık asıl mesleği olan arkeolojiye dönmek istiyordu. Döndü ve hayatının geri kalan kısmını bu işe verdi. Siyasi kimliğinden sıyrılmaya çalıştı, Irak'ın ilk eski eserler genel müdürü oldu ve Bağdat'ta 1923'te bir müze kurmaya başladı. Üç yıl çalıştı ve bugün Mezopotamya medeniyetinin en önemli eski eser merkezlerinden sayılan Bağdat Müzesi'ni yaratıp başına geçti. Gertrude Bell, bizzat kurduğu Irak'a sanki áşık düşmüştü ve Bağdat'ta yapmak istediği her işi tamamladıktan sonra bile vatanı olan İngiltere'ye dönmedi ve orada kaldı. Son derece maceralı bir hayat geçirmişti ama yapayalnızdı ve bunalıma girmişti. 1926'nın 12 Haziran'ında uyuyabilmek için fazla miktarda sakinleştirici alıp yatağına yattı ve bir daha kalkamadı. Mirasını Irak'ta 'İngiliz Arkeoloji Enstitüsü' kurulması için bir vakfa bırakmış, seneler boyu çektiği fotoğraflardan ve binlerce belgeden meydana gelen arşivini de İngiltere'deki Newcastle Üniversitesi'ne bağışlamıştı. Vasiyetinin tamamı, hemen yerine getirildi. İstediği enstitü kuruldu, hatıraları hemen yayınlandı, İngiltere'deki arşivi herkesin kullanımına açıldı. Yakında çıkması beklenen savaşın Irak'ın sınırlarını değiştireceği ve Ortadoğu'nun haritasının yeniden çizileceği söyleniyor ama ben sınırlarda pek bir değişme olacağını tahmin etmiyorum. Sebebi ise, 'Çölün kızı'nın bu işi dünyanın hákimi olan güçlerin isteği doğrultusunda ve düzgün, yani Türkiye'nin en fazla kaybedeceği şekilde ama çok uzun zaman devam edebilecek biçimde yapmış olması.Gertude BELL Alabanda'da Osmanlı'nın son dönemlerinde, özellikle Alman ve İngiliz casus arkeologları Anadolu'yu adım adım gezmiştir. Bunlardan İngiliz Gertrude BELL 19 Nisan 1907 tarihinde Alabanda'ya gelmiş, fotoğraflar çekmiş, yaşadıklarını günlüğe aktarmış ve tecrübelerini İngiliz haberalma servisine günlük olarak aktarmıştır. Bugün bu fotoğraf, günlük ve mektuplar, İngiltere Newcastle Üniversitesi arşivinde bulunmaktadır. Bunların Alabanda ile ilgili sayfalarını:http://www.gerty.ncl.ac.uk/photos/F_141.htm ve devamında;Alabanda ile ilgili günlüklerini:http://www.gerty.ncl.ac.uk/diaries/d1476.htm ve devamında tutmuştur.Sitenin tamamını:http://www.gerty.ncl.ac.uk/ adresinden inceleyebilirsiniz

NASRETTİN HOCA'NIN HAYATI

2008-03-08T13:30:00.000-08:00

NASRETTİN HOCA'NIN HAYATI
Bütün dünyaca tanınmış ünlü mizah ustamız Nasreddin Hoca, H.605, M. 1208 yılında Eskişehir’in Sivrihisar ilçesine bağlı Hortu köyünde doğdu. (Bu köyün adı sonradan Nasreddin Hoca köyü olarak değiştirilmiştir.) Asıl adı Nasreddin’dir. Hoca lakabını daha sonra almıştır.
Nasreddin Hoca’nın babası aynı zamanda Hortu köyünün imamı olan Abdullah Efendi, annesi ise bu köyün yerlilerinden Sıdıka Hanım’dır.
Hoca’nın çocukluğu doğduğu köyde geçti. İlk bilgilerini babasından aldı. Okuma-yazma, temel dini bilgiler, Arapça ve Farsça konusunda kendini yetiştirdi. Daha sonra eğitimini Sivirihisar’daki medreselerde sürdürdü. Kur’an-ı Kerim’i ezberleyip hafız oldu. Fıkıh ve kelam ilimleri konusunda da öğrenim gördü. Babası ölünce, köyüne geri döndü ve ondan boşalan imamlık görevini üstlendi.
Hoca, öğrenmeye, yeni bilgiler edinmeye çok meraklı bir kişiydi. Bu yüzden bir süre imamlık yaptıktan sonra daha çok ilim ve irfan sahibi olabilmek için imamlık görevini Mehmet isimli bir arkadaşına bırakarak Konya’ya gitti.
Konya, o dönemlerde Anadolu Selçuklu devletinin başşehiriydi. Dolayısıyla bir ilim ve irfan merkeziydi. Hoca, burada devrin ünlü bilginlerinden olan Hoca Fakih, Seyyid Mahmud Hayrani ve Seyyid İbrahim sultan gibi âlimlerden ders aldı. Tahsilinin bir kısmı ise Akşehir medreselerinde gerçekleşti. Konya’dan öğrenimini tamamladıktan sonra tekrar Sivirihasar’a döndü. Bir süre buradaki medreselerde müderrislik yaptı.
Nasreddin Hoca, daha sonra Sivrihisar’dan ayrılarak 1237’de Akşehir’e gitti ve buraya yerleşti. Hoca’nın bu gidişinde Konya’daki hocası Seyit Mahmut Hayrani’nin Akşehir’e yerleşmesi ve onu da buraya çağırması etkili olmuştur.
Nasreddin Hoca, ölünceye kadar da burada yaşadı. Evlenip çoluk çocuk sahibi oldu. Fıkralarından anlaşıldığına göre Hoca iki kez evlenmiş, bu evliliklerden Fatma ve Dürr-i Melek Hatun isimli iki kızı ve bir oğlu olmuştur.
Hoca, burada müderrislik, kadılık, imamlık yaptı. Yeri geldi herhangi bir vatandaş gibi pazarcılık, çiftçilik gibi işlerle de uğraştı. H.683 M.1284 yılında burada vefat etti.
Bütün bu bilgiler, tarihi kayıtlarda yer almıştır. Dolayısıyla Nasreddin Hoca, bir efsane yahut hayal kahramanı değil, gerçekten yaşamış bir şahsiyettir. Yaşadığı yüzyıl XIII, asırdır. Bu asır, bunalımlı bir zamandır. Hoca böyle bir zamanda hem güldüren hem de düşündüren fıkralarıyla bir taraftan insanlara iyimserlik, yaşama sevgisi aşılarken bir yandan da bireysel ve toplumsal bozuklukları eleştirmiştir.

KİŞİLİĞİNİN GENEL ÖZELLİKLERİ
Nasreddin Hoca’yı ve fıkralarını doğru anlayabilmek için onun kişilik yapısının bilinmesinde fayda vardır.
Nasreddin Hoca, her şeyden önce Türk-İslâm kültürü ortamında yetişmiş bir şahsiyettir. İlk dinî ve ahlakî bilgilerini babasından almış, ardından medreselerde dinî tahsil görmüştür. Dolayısıyla Türk-İslâm kültürünün değerlerini bilen ve onlara bağlı olan bir insandır.
Hoca, bir cemiyet adamıdır. Yaptığı imamlık, kadılık, müderrislik gibi görevlerde halkla hep içi içe olmuştur. Dolayısıyla halkı ve sorunlarını iyi gözlemleyen ve iyi bilen bir insandır.
Hoca, yaratılıştan çok zeki bir insandır. Ama bu durum, ona mal edilen kimi fıkralarda olduğu gibi asla kurnazlık şeklinde bir zekilik değildir. Doğruyu düşünen ve düşündürtmek isteyen bir zekiliktir.
Hoca, tatlı dilli, güler yüzlü, hoşgörülü, herkese önce insan olarak değer veren ve ona göre davranın birisidir. Toplumsal ilişkilerinde ve diyaloglarında çok başarılıdır. Kişisel ve toplumsal eleştirilerini kimseyi kırıp incitmeden yapar. Halk da onu bu yüzden çok sevmiş ve kendinden saymış, o devirde yaşanan haksızlıklar karşısında onu kendi sözcüsü kabul etmiştir.
Hoca, bir toplum eğitimcisidir. Nükteleriyle halkın yanlış gördüğü davranışlarını düzeltmeye çalışmıştır. Ama bunu yaparken pedagojik esaslara son derece riayet eder. Ayrıca bu eğitimcilik görevini imamlık ve müderrislik gibi resmi görevleriyle de yerine getirmiştir.
Hoca, dili çok iyi kullanır. Kelimelerin etki gücünden mükemmel şekilde yararlanır. Üstelik hazırcevaptır. Hiçbir sözün altında kalmaz. Ama söylediği her söz bir bilgi ve hikmet ürünüdür. Dolayısıyla boş sözlere itibar etmez. Kısa ve özlü anlatımı tercih eder.
Hoca’nın fıkralarındaki asıl amacı asla güldürmek değildir. Asıl amacı düşündürmek ve bir ders vermektir. Fakat bunu yaparken şaka yollu takılmayı, tebessüm ettirmeyi öne çıkarır. Bu durum onun kişiliği kadar devrin ağır ve zor şartlarıyla da ilgilidir. Hoca, bu yolla insanlara inanç ve umut aşılamış, zorlukların tebessüm yoluyla kazanılacak iyimserlikle aşılabileceğini göstermiştir.
Hoca, toplumsal sorunlara karşı çok duyarlıdır. Adaletsizlik, bilgisizlik, haksızlık, ferdi anlamda kişilerde görülen yalancılık, tembellik, kıskançlık, görgüsüzlük gibi her türlü olumsuz davranışla mücadele eden bir kişidir.
Hoca, barış insanıdır. Hangi sorunu ele alsa bunu kişileri kırmadan, rencide etmeden ele alır ve problemi çözer. Çocukla çocuk, büyükle büyük olmasını bilir. Muhataplarının seviyesine göre hareket eder. Herkesin iyiliğini, esenliğini ister.
Hoca, kendisiyle ve hayatla da barışık bir insandır. Onun sevgisi insanları kucakladığı gibi diğer varlıkları da kucaklayan bir sevgidir. Eşeğine olan düşkünlüğü bu yönünün en güzel kanıtıdır.
Hoca, bu özellikleriyle milletimizin asırlar boyunca olgunlaştırdığı değerleri, dünya görüşünü ve mizah dehasını temsil eder.
Hakkında Yazılanlar

“Nasreddin Hoca, adı, zekası ve fıkralarıyla dünyaca tanınmış bir halk filozofudur. Hoca’nın hayat, tabiat ve cemiyet içindeki insanı, keskin görüşler ve zeki söyleyişlerle karikatürize eden nükteleri yalnız bir milleti değil, bütün insanlığı tatmin edecek değerde olduğundan bu Türk zekası, başka milletler arasında da tanınmış ve sevilmiştir.” (Nihat Sami Banarlı-Resimli Türk Edebiyatı Tarihi C. 1)

“Hocamız, bir fıkra anlatıcısı değildir. O, yaşardığı olaylara gülerek yaklaşan, olayları nükte adını verdiğimiz bir gülücük düğümünü atan kimsedir. Bunun sonucu olarak da o, oturduğu yerden fıkra uyduran veya kendi dönemine kadar gelen fıkraları anlatıp insanları güldüren bir insan değildir. Onun yaptığı, olaylara bize göre farklı bir açıdan bakması, bizlere gülücük dağıtacak, bazen de ders verecek cümlelerle seslenmesidir.” (Saim Sakaoğlu, Nasreddin Hoca Fıkralarından Seçmeler)

“Nasreddin Hoca’nın fıkraları, insanları kahkahalara boğan ve sırf güldürmek maksadıyla söylenmiş sözler değildir. Aksine dinleyen ve gülen kişileri bir süre sonra düşündürmeye sevkeden birer hikmet pırıltısıdır.”(Selami Şimşek, Nasreddin Hoca ve Tasasavvuf)

“Dünya durdukça duracak o. Hoca’yı bu ölmezliğe eriştiren güler yüzü, tatlı dilidir. “Eflatun Cem Güney, Nasreddin Hoca Fıkraları)

“Millî ve dinî kültürümüzü tam bilmeyen ehliyetsiz araştırmacıların kaleminde sanki bir “komedyen”miş gibi gösterilen Hoca, esasen büyük bir mürşid, büyük bir ahlâkçı idi….” Mustafa Tatçı, Türk Edebiyatı Dergisi, Nasreddin Hoca Özel sayısı)

“Ünü asırlardır sınırlarımızı aşmış, bütün dünyada tanınır ve sevilir hale gelmiş Nasreddin Hocamız adı üstünde Hoca’dır, bir gönül ehlidir, bir bilgi, hikmet ve nükte dehasıdır, Türk-İslâm medeniyetinin “gülen yüzü”dür. Güldürürken düşündüren bir halk bilgesidir.”(Mustafa Özçelik, Nasreddin Hoca)

“Hoca, çok yönlü bir halk filozofudur. O aynı zamanda İslam eğitim felsefesi ve Türk karakterinin birçok inceliklerini yansıtmaktadır.”Abdullah Özbek, Bir Eğitimci Olarak Nasreddin Hoca)

“Hoca, her şeyden önce bir Müslüman_Türk düşünürüdür. Fıkraları da komiklik, gülmece, güldürmece, eğlence basitliğine indirgenemeyecek ölçüde yavanlıktan uzak, derinlikli, hikmetli, eğitici ve irşad edicidir.” (Osman Arslan, Çınar Dergisi Nasreddin Hoca Özel Sayısı

“Nasreddin Hoca, uyarıcı reflekstir, uyarıcı ve düşündürücü refleks. Hayatın doğal gerçeğidir. Hayatın olabildiğince acımasız olan yanını esnetiyor, sevecenleştiriyor, çekici kılıyor.” (A. Haydar Haksal, Yedi İklim N. Hoca Özel sayısı)

“Hoşgörülü, hazır cevap, dindar, güldürürken düşündüren, kıvrak bir zeka ve espri kabiliyetine sahip olan Nasreddin Hoca,. 700 yıldır herkesin sevgisini kazanmış bir halk adamıdır. Kültür tarihimizin fıkra kişileri arasında Nasreddin Hoca kadar bütün dünyada ün yapmış bir başka kişiliğe sahip değiliz.” (Selçuk Çıkla, Yedi İklim Dergisi N. Hoca Özel Sayısı)

“Mert, güleryüzlü, gerçekçi, sabırlı, hafife alıcı yanlarıyla Hocamız, yüksek mizahını temsil etmekte olduğu Türk halkının kendisidir. O halkın ideal adamı yani “Al—eren” dediğimiz olgun insandır.” (Ahmet Kabaklı, Türk Edebiyatı Dergisi, N. Hoca Özel Sayısı)

“Fıkralarında ârif, nüktedan Türk halk adamının iyimser dünya, çeşitli hayat olayları karşısındaki davranışını özlü, kısa yorum ve cevaplarla yansıtan Nasreddin Hoca, kalender, rind bir halk filozofudur. Gündelik kaygılara, sıkıntılı durumlarla tatlı bir çözüm yolu bularak, hayatı sert yergilerden uzak bir hoşgörü açısından değerlendirir.”(Behçet Necatigil, Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü)

“Nasreddin Hoca fıkralarında alay yoktur, hiciv yoktur. Basit, mütevazı, halkın günlük normal işleri, yaptıkları, sevinçleri, üzüntüleri, tuhaflıkları, anlaşmazlıkları, kavgaları Nasreddin Hoca hikâyelerini oluşturur.”(Nejat Muallimoğlu, Nasreddin Hoca)

http://www.hocanasrettin.com/

ÇANAKKALE SAVAŞLARI

2008-02-29T15:13:00.000-08:00

ÇANAKKALE SAVAŞLARI

Çanakkale Savaşları, Birinci Dünya Savaşı içinde, tarihin en kanlı bölümü olarak bilinir. Türk'ün sayısız zafer, şan ve şerefle dolu tarihinin en parlak sayfasıdır. I.Dünya savaşı'ndan kısa bir süre önce, 1911-1942 yıllarında Osmanlı Devleti son Afrika topraklarını İtalya'ya kaptırmış, 1912-1913 Balkan Hezimeti ise, Rumeli'deki son Türk hakimiyetini silip süpürmüştür. Bulgar Ordularının İstanbul kapılarını zorlaması, 500 yıldır Türk olan Rumeli'nin kaybı, İstanbul ve boğazların güvenliğinin tehlikeye girmesi, o zamanın devlet adamlarında siyasi yalnızlığımızın tabii bir sonucu olarak değerlendirilmiştir. Dolayısıyla I. Dünya Savaşı'na rastlayan günlerde Osmanlı devleti yalnızlıktan ve emniyetsizlikten kurtulmak fakat, Balkan savaşının kötü hatıralarının tesiri altında kalan her iki blokta Türk ittifakını küçümsemişler ve bu ittifakın kendileri için bir yük olmasından endişe etmişlerdi. Ancak, Alman İmparatoru, her iki blok arasındaki savaşta, Osmanlı devletinin hiç değilse bir kısım düşman kuvvetini meşgul edebileceği gerekçesiyle müdahale etmiştir. Bu suretle Osmanlı devleti, kaderini alelacale, 2 Ağustos 1914'te "Üçlü ittifak'a bağlamıştır. İşte Çanakkale Zaferini yaratan kuvvet. 1914 yazında küçümsenen değeri hakkında yanlış teşhis konan bu TÜRK ORDUSU'dur. Avrupa'da savaş bütün şiddetiyle sürerken, hareket harbinin yerini siper harbi almıştır. Bu cephede yarma yapmak ve kesin sonuç almak son derece zorlanmıştır. Halbuki "üçlü itilaf"ın askere gücü günden güne artmaktadır. Bu güç , hareket savaşına müsait başka savaş alanlarında kullanılmalıdır. İngiltere Başkanı'ı Lloyd GEORGE ve Bahriye Nazırı CHARCHILL bu görüşü benimsemişlerdir. Çanakkale Savaşları, işte bu görüşü benimseyenlerin esiridir. Hareket sahası olarak Gelibolu Yarımadası'nın seçilmesi, bu bölgenin jeopolitik bakımdan çok büyük öneme sahip olmasındandır. Boğazlar, Güney Rusya ve bütün karadeniz kıyılarının açık denizlere olan tek çıkış noktasıdır. Harp halinde bu geçidin kapanması, Rusya içih hayati önem taşımaktadır. Zira, Rusya'nın insan ve hammadde kaynakları zengin, fakat sanayi ve mali imkanları sınırlıdır. Bunun için uzun ve sürekli bir savaşın gerektirdiği silah, cephane ve malzeme ikmalini temin edemeyecek durumdadır. Bu durumda boğazlar doğu cephesinin en müsait ve hayati menzul hattını teşkil etmektedir. Bu geçidin açılmasıyla Rusya'yı takviye edecek, batı cephesinin yükünü hafifletecek, dolayısıyla savaşı kısaltacaktır. Osmanlı devletinin savaş dışı edilmesiyle, muhtemelen Balkan devletleri ve İtalya "itilaf" devletleri yanında savaşa katılacaklardı. O zaman İngiliz Bahriye Nazırı olan CHURCHILL'in ısrarla üzerinde durduğu bu fikirlere önceleri pek itibar edilmemiştir. Ancak 1914 Aralık ayında başlayan Türk Sarıkamış harekatı üzerine telaşlanan; çok zor durumda kalan hiç değilse bir kısım Türk kuvvetlerinin başka Cephelere çekilmesini isteyen Rusya'nın yükünü azaltmak için, Çanakkale seferine karar verilmiş, fakat kesin neticeyi batı cephesinde arayanları darıltmamak amacıyla önce sadece donanmayla ve zorla Çanakkale Boğazı geçilmeye çalışılmıştır. 18 art 1915'te yaklaşık bir aydır sürekli olarak bombaladığı boğazın her iki tarafındaki Türk tabyalarının artık sustuğunu varsayan 12 zırhlı, 18 muhrip, 7 mayın tarama gemisi, çeşitli nakliye destek gemisi ve uçak gemilerinden meydana gelen I. Dünya savaşının en büyük ve en modern donanması, boğazı geçme girişiminde bulunmuştur. Ancak ehliyetli ellerde sevk ve idare edilen kahraman Türk askerinin hayatını hiçe sayarak kanını fedakarca akıtması sayesinde dünyanın en modern silah ve teçhizatıyla donatılmış düşman donanması, 7 modern savaş gemisini ve binlerce askerini, kaybederek geri çekilmek zorunda kalmıştır. Zira, Mehmetçik, düşmanı denizden bir adım bile geçirmemeye yemin etmiştir. Anadolu bozkırının o güne kadar deniz görmemiş sanki kırk yıldır denizlerde savaşıp da pişmiş kişilere özgü beceriyle zırhlı düşman gemilerine geçiş hakkı tanımamıştır. Bunun üzerine 25 Nisan ve 6 Ağustos 1915 tarihleri arasında düşman kara kuvvetleri Gelibolu Yarımdasına çıkarılmış olup, çıkarma şöyle özetlenebilir. Asıl kuvvetler Gelibolu Yarımadasının güney ucuna iki ayrı noktadan çıkacak ve boğazları kontrol eden tepeleri alacak, bunu başarmak için, iki tümenden oluşan bir Anzak (Avustralya ve Yeni Zelanda) Kolordusu Kabatepe bölgesine çıkacak ve iki ingiliz ve bir Fransız tümeni ile bir Hint tugayından oluşan kuvvet, Seddülbahir bölgesini ele geçirecektir. Aynı anda bir aldatmaca olarak, boğazın güneyinde Kumkale bölgesinde ikinci bir çıkarma yapılacak ve bazı donanma birlikleri orada da çıkarma olacağı izlenimi vermek üzere Saroz körfezine doğru seyredecektir. Fakat, kahraman TÜRK askerinin hayatını hiçe sayarak kahramanca döğüşmesi TÜRK komutanlarının ve bilhassa Mustafa KEMAL'in üstün sevk ve idareleri sonucunda düşman başarısızlığa uğrayarak savaş, siper savaşı halini almıştır. Gelibolu Yarımdasında çıkarma yapan düşman kuvvetlerini meydana getiren askerlerin milliyetleri son derece enteresandır. İngiliz ve Fransızlar'ın yanısıra, bizimle hiç ilgisi olmayan Cezayir Berberilerini Sengal zencilerini, Avustralyalı, Kanadalı, Yeni Zelandalı ve Hintlileri üzerimize salmışlardır. Şair. Şu mısralarla, "Eski dünya, yeni dünya, bütün akvam-ı beşer, Kaynıyor kum gibi, tufan gibi, mahşer mi hakikat mahşer. Yedi iklimi cihanın duruyor karşında, Avustralya'yla beraber, bakıyorsun Kanada! Çehreler başka, lisanlar, deriler renkgarenk, sade bir hadise var ortada, vahşetler denk. Kimi Hindu, kimi yayyam, kimi bilmem ne bela" diyerek, bunu ne güzel dile getirmiştir. Evet, düşman yalnızca birkaç devletten ibaret olmayıp, sanki karşımızda bütün dünya vardı. Düşman donanması II. Dünya Savaşı'na kadar, dünyanın gördüğü en büyük ve en modern donanmasıydı. Hal böyle iken kazanılan zaferin değeri daha iyi anlaşılmaktadır. Zira bu savaş; yenilmez sayılan devletlerin mağlubiyetidir. Çanakkale'de tarihin kaydettiği en büyük ve en kanlı savunma savaşları verilmiştir. Bu savaşlar Mustafa Kemal gibi bir askeri dehanın Türk ve dünya kamuoyu tarafından tanınmasının sağlanması açısından son derece önem taşımaktadır. Düşman durmadan saldırmaktadır. Anafartalar ve Arıburnu cephelerinde emir komuta karmaşası vardır. Bu durum çok tehlikelidir. Yarbay Mustafa Kemal, Ordu komutanı Alman General liman Von Sandres'ten bütün mevcut kuvvetlerin emrine verilmesini ve bundan başka çare kalmadığını bildirmiş. Alman General "Çok gelmez mi?" diye sorduğunda Mustafa Kemal, "Az gelir" diye cevap vermiştir. Ertesi gün emir gelmiş ve bütün birliklerin komutası Mustafa Kemal'e verilmiştir. Bir cephe komutanlığının çok gelip gelmeyeceğini yarbay Mustafa Kemal'e soran ve "az gelir" cevabını alan Alman General karşısındaki Türk'ün "ATATÜRK" olduğunu yıllar sonra öğrenecektir. Çanakkale savaşları'nın temel ağırlık noktasını, Mustafa Kemal oluşturmuştur. Mustafa Kemal Çanakkale Savaşları başlamadan kısa bir süre önce 2 Şubat 1915'te Tekirdağ'da yeni kurulacak olan 18'uncu Tümen Komutanlığına atanmıştır. Derhal göreve başlayan Mustafa Kemal, o tümeni kısa bir zaman içinde savaşa hazır. Seçkin bir tümen haline getirmiştir. Fakat kısa bir zaman sonra Mustafa Kemal bu bölgeden alınarak, tümeni ile birlikte Bigalı köyüne çekilmiştir. Mustafa Kemal, düşmanın Gelibolu çıkarmasına kadar, yani 25 Nisan 1915'e kadar orada yedek kuvvet olarak kalmış, fakat Arıburnu taarruzu başlar başlamaz, kendi insiyatifi ve teşebbüsü ile emir beklemeden, Arıburnu'na yetişerek taarruza geçmiştir. Düşmanı Kocaçimentepe'de durdurarak, yarımadanın tahliyesine kadar düşmanın ilerlemek için yaptığı bütün taarruzları ve şiddetli hücumları erimeye mahkum etmiş ve Türk'ün yiğit mehmetçiği Çanakkale'de sanki etten ve kemikten bir kale yaratmıştır. Bütün savaşlardan farklı bir savaş malzemesi görülmüştür. Bu da "İNANÇ"tır. Topa, tüfeğe, üstün kuvvete, çeliğe karşı dimdik duran ve kafa tutan bir inanç kendini göstermiştir. Mustafa Kemal'in "size taarruz emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında, yerinize başka kuvvetler ve kumandanlar kaim olabilir" dediği bu savaşlarda, herkes öldürmek ve ölmek için düşmana atılmıştır. Mustafa Kemal, bu savaşı "bu öyle alelade bir taarruz değil, herkesin muvaffak olmak veya ölmek arzusuyla harekete geçtiği bir taarruzdur" diye ifade etmiştir. Burada meşhur 57'inci Alay, hiç kurtulmamacasına Mustafa Kemal'in emrine uyarak tamamen şehit olmuştur. Nitekim çeşitli milletlerden meydana gelmiş, düşman askerleri, yapışıp, kaldıkları Arıburnu'nun yalçın yamaçlarından bir adım bile ileri atamamışlardır. Öncelikle İstanbul'u tehdit eden düşmanın Gelibolu Yarımdasına yaptığı bu taarruzu Kocaçimentepe'de durduran Mustafa Kemal, bu başarısından dolayı haklı olarak Albaylığa yükseltilmiştir. 6-7 Ağustos 1915'te Türk askerini yandan, yani Anafartalar'dan çevirmek isteyen Klıchner ordusu da bu bölgenin Grup komutanlığına atanan Mustafa Kemal'in 10 Ağustos günü ayağının tozunu silmeden giriştiği karşı taarruz sonucunda eriyip g itmiştir. Mustafa Kemal bu savaş sırasında göğsünden bir şarapnel parçası ile yaralanmış, fakat kalbi üzerindeki saat kendisini mutlak bir ölümden kurtarmıştır. Bu savaşların akabinde 17 Ağustos'ta Kireçtepe Zaferini 21 Ağustos'ta 2'nci Anafartalar Zaferini kazanan Mustafa Kemal, düşmanı büyük hizmete uğratarak Çanakkale Muharebelerinin kaderi belirlenmiş, 9 Ocak 1916'da düşman, Türk topraklarından geri çekilmek zorunda kalmıştır.Halbuki 2 Mart 1915'te İngiliz Amiral CARDEN Londra'ya "Hava bozmazsa iki haftaya kadar İstanbul'dayız" şeklinde mesaj çekmiş, ayrıca ingiliz orduları Başkomutanı General HAMİLTON, resmi raporunda ise, "Türkler, birbiri ardınca mükemmel taarruzlarda bulundular" diye yazmıştır. Hatta bu harekatı hazırlayarak idare eden W. CHURCHILL de hatıralarında muharebelerden bahsederken, Mustafa Kemal'in emsalsiz bir komutan, Türklüğün kaderine hakim bir deha olduğunun daha o zamanlarda anlaşıldığına işaret ederek, "bir Miralay'ın karşımıza çıkışı bütün talihimizi değiştirdi" diye belirtmiştir.Mustafa Kemal'in Çanakkale'de verdiği bütün emirler kesin ve sonuç alıcıdır. O, verdiği emirde aynen şöyle demiştir. "Benimle burada muharebe eden bilcümle askerler katiyen bilmelidir ki, yuhdemize tevdi edilen namus vazifesini tamamen ifa etmek için bir adım bile geri gitmek yoktur. İstrihat aramanın, bu istirahattan yalnız bizim değil, bütün milletimizin ebediyen mahrum kalmasına sebebiyet verebileceğini cümlenize hatırlatırım. Bütün arkadaşlarımın hemfikir olduklarına ve düşmanı tamamen denize dökmedikce yorgunluk belirtisi göstermeyeceklerine şüphe yoktur". 30 Nisan'aki komutanlar toplantısında Mustafa Kemal, "içimizde ve askerlerimizde Balkan Harbi'nin utancını bir daha görmektense, ölmeyecek yoktur. Böyleleri varsa, onları kendi ellerimizle kurşuna dizelim." şeklinde kesin konuşmuştur.

Çanakkale Zaferi, meydana getirdiği nihai sonuçlar açısından son derece önemlidir.Bunları kısaca şöyle özetleyebiliriz:

1- Çanakkale Zaferi, müttefikleriyle Rusya'nın irtibatını önlemiş, dolayısıyla savaş iki yıl uzamış, bu arada çıkan Bolşevik ihtilali ileRusya savaş dışı kalmıştır. Bu durum ihtilal Rusyası ile müttefiklerini birbirinden ayırmış, kurtuluş savaşı yıllarında kuzeydegüvenliğimizi sağlamış ve zafere ulaşmamızı kolaşlaştırmıştır.2- Bu savaşlar, İngiliz ve Fransız kuvvetlerini Gelibolu Yarımadasına bağlamış, Almanya ve müttefiklerinin yükleri azalmıştır.3- Düşmana çok büyük insan ve malzeme zayiatı verdirilmiştir.4- Türk ordusunun zaferi, İngiltere ve Fransa'nın sömürgelerindeki prestjlerine bir darbe, esir milletlere bir ümit ve istiklal ışığıolmuştur.5- Çanakkale Zaferi, Türk askerinin direnme gücünün, fedakarlık ruhunun ve vatanseverlik şuurunun bir abidesidir. Harpten öncekıymeti üzerinde tereddüt edilen Türk ordusu, iyi sevk ve idare edildiği zaman ehliyetli ellerde, binbir yokluk ve zarurete rağmenneler yapmaya muktedir olduğunu dünyaya göstermiş ve Balkan yenilgisinin kara lekesini tertemiz kanıyla silmiştir.6- Bilindiği gibi, büyük hadiseler olağanüstü şahsiyetleri, büyük ve müstesna kabiliyetleri meydana çıkarmaktadır. MustafaKemal'in ortaya çıkışında Çanakkale savaşları kader tayin edici bir merhale olarak gözümüze çarpmaktadır.7- Çanakkale Zaferleri, Mustafa KEMAL'in ordu içinde olduğu kadar tüm milletçe de tanınmasına vesile olmuştur. Bu suretle TürkMilleti, 1966'dan beri makus istikamette gelişen talihini yenecek olan liderlerini bulmuştur. Ordu ve millet, AnafartalarKahramanı'nın bu işte bu güven, ATATÜRK'ün Milli Mücadele'yi zaferle sonuçlandırmasında genç, dinamik ve yepyeni modernbir devlet kurmasında en büyük ilham ve kuvvet kaynağı olmuştur.8- Çanakkale, Milli mücadelenin bir nevi başlangıcı sayılmaktadır. Çanakkale, Türk'ün vatanseverliğinin, cesaretinin, mücadeleazminin ve kahramanlığının sembolüdür.

MEYVELERİN SAĞLIĞA FAYDALARI

2008-02-24T05:35:00.000-08:00

MEYVELERİN SAĞLIĞA FAYDALARI
DAHA ÇOK MEYVE YEMELİYİZ
Bu fikirler meyve tüketiminizi canlandırmalı! Neden günde 5 ile 9 meyve yemeliyiz? :
• Çünkü meyvenin içeriğinin büyük kısmı, tıpkı insan bedeninde ki gibi su içermektedir.• Meyve hiç kolesterol içermez.• Meyve hafızayı canlandırır.• Meyvenin mucizevi tedavi etkileri bulunmaktadır.• Meyve tüketimi kanser, obezite, kalp hastalıkları, kireçlenme, cilt bozulması, divertikülozis gibi çeşitli hastalık risklerini azaltmaktadır.• Meyveler mükemmel bir lif kaynağıdır.• Meyveler vitamin ve mineral zenginidir.• Az kalorilidir ve kilo aldırmamaktadır.• Bol miktarda fotokimyasal ve antioksidan içermektedir.• Meyve, kendinizi daha iyi hissettirir.• Meyve, en doğal besindir.• Meyve doğal bir diyettir.
Elmanın Sağlığımıza Yararları: (Her gün bir elma, doktoru uzak tutar!)
• Pektin: Atardamarları tıkayan LDL kolesterolünü düşürmekte ve atardamarları temizleyen HDL kolesterolünü yükselterek kalbi korumaktadır. Kan damarlarının zarar görmesini engellemekte, radyasyonun etkilerini azaltmakta, kalp hastalıkları ve safra taşına karşı vücudumuzu korumaktadır.
• Karışık karbonhidrat : Kan şekerinin düzenlenmesine yardımcı olmaktadır. Tatmin edici özelliği, sizi tok tutmakta ve diyabete iyi gelmektedir çünkü işlenmiş gıdaların yaptığı gibi kan şekerinde hızlı bir artışa neden olmamaktadır.
• Catechin : Koroner kalp hastalığına karşı koruma sağlamaktadır.
• Flavanoid : Astım dâhil olmak üzere solunum yolu rahatsızlıklarına karşı korumaktadır.
• Fenol : Kansere ve kardiyovasküler hastalıklara karşı korumaktadır.
• Lif : Kabızlığa karşı korumaktadır, vücuttaki toksinleri temizlemektedir.
Kayısı, Şeftali ve Nektarin’in Sağlığımıza Yararları:
• Beta karoten : Koyu sarı veya turuncu meyvelerde yaygın olarak bulunan A vitaminine sahiptir ve kanserle savaşan bitkilerdendir. Derinizi pürüzsüz yumuşak ve lekesiz tutmakta, gözlerinizi, sindirim sisteminizi ve ciğerlerinizi korumaktadır.
• Karışık karbonhidrat : Kan şekerinin düzenlenmesine yardımcı olmaktadır. Tatmin edici özelliği, sizi tok tutmakta ve diyabete iyi gelmektedir çünkü işlenmiş gıdaların yaptığı gibi kan şekerinde hızlı bir artışa neden olmamaktadır.
• C vitamini : Yorgunluğa ve sıkça görülen bulaşıcı hastalıklara karşı korumakta ve tedaviyi desteklemektedir. Kanayan diş etlerini tedavi etmektedir. Sırttaki doku bozukluklarını ve eklem ağrılarını azaltmaktadır. Kemikleri ve kasları bir arada tutan “yapıştırıcı” özelliği olan kolajen gelişiminde önemli yere sahiptir.
• Magnezyum :Kalbin sağlıklı işlevine yardım etmektedir. Bu mineralin eksikliği kalp krizlerine ve ani ölümlere neden olan koroner vazospazm ile bağlantılıdır.
• Fenol : Kalp hastalıklarına ve kansere karşı korumaktadır.
• Lif : Kabızlığa karşı korumaktadır, vücuttaki toksinleri temizlemektedir.
Muzun Sağlığımıza Yararları:
• Potasyum : Kalp sağlığını korumakta, kasların kasılmasına yardım etmekte, sinirlerin sinyalleri düzgün taşımasını sağlamakta, gıdayı enerjiye çevirmektedir.
• Pektin : Atardamarları tıkayan LDL kolesterolünü düşürmekte ve atardamarları temizleyen HDL kolesterolünü yükselterek kalbi korumaktadır. Kan damarlarının zarar görmesini engellemekte, radyasyonun etkilerini azaltmakta, kalp hastalıkları ve safra taşına karşı vücudumuzu korumaktadır.
• Lif : Kabızlığa karşı korumaktadır, vücuttaki toksinleri temizlemektedir.
• İyot : Tiroit bezesinin normal işlevi için gereklidir, göğüs kanserine karşı koruyucu etkisi ve tiroidi dengeleyerek menopoz belirtilerini engelleyebildiği gözlemlenmiştir.
• Fenol : Kansere, kalp ve damar hastalıklarına karşı korumaktadır.
• Karışık karbonhidrat : Kan şekerinin düzenlenmesine yardımcı olmaktadır. Tatmin edici özelliği, sizi tok tutmakta ve diyabete iyi gelmektedir çünkü işlenmiş gıdaların yaptığı gibi kan şekerinde hızlı bir artışa neden olmamaktadır.
Narenciyenin Sağlığımıza Yararları:
• Liminoid : Kanserden korumaktadır.
• C vitamini : Yorgunluğa ve sıkça görülen bulaşıcı hastalıklara karşı korumakta ve tedaviyi desteklemektedir. Kanayan diş etlerini tedavi etmektedir. Sırttaki doku bozukluklarını ve eklem ağrılarını azaltmaktadır. Kemikleri ve kasları bir arada tutan “yapıştırıcı” özelliği olan kolajen gelişiminde önemli yere sahiptir.
• İnositol : Kolesterol seviyesini ve yağ metabolizmasını kontrol etmektedir. Saç sağlığını korumaktadır.
• Flavanoid ve pektin : Acıyı azaltmakta, kolesterolü düşürmekte, yaraları tedavi etmektedir. Atardamarları tıkayan LDL kolesterolünü düşürmekte ve atardamarları temizleyen HDL kolesterolünü yükselterek kalbi korumaktadır. Kan damarlarının zarar görmesini engellemekte, radyasyonun etkilerini azaltmakta, kalp hastalıkları ve safra taşına karşı vücudumuzu korumaktadır.
• Magnezyum : Kalsiyum ile birlikte güçlü bir kalp atışı ve sağlıklı kas hareketi sağlamaktadır. Kan ve damar hastalıklarını önlemektedir.
• Manganez : Kemik oluşumuna ve beyin işlevlerine yardım etmekte ve kansere karşı koruyucu etkisi gözlemlenmektedir.
• Anti bakteriyel casusu : Yaygın bulaşıcı organizmaların bir çeşidiyle mücadele etmektedir.
• Fenol : Kansere, kalp ve damar hastalıklarına karşı korumaktadır.
• Karışık karbonhidrat : Kan şekerinin düzenlenmesine yardımcı olmaktadır. Tatmin edici özelliği, sizi tok tutmakta ve diyabete iyi gelmektedir çünkü işlenmiş gıdaların yaptığı gibi kan şekerinde hızlı bir artışa neden olmamaktadır.
• Lif : Kabızlığa karşı korumaktadır, vücuttaki toksinleri temizlemektedir.
Üzümün Sağlığımıza Yararları: (kırmızı)
• Fenol : Kansere, kalp ve damar hastalıklarına karşı korumaktadır.
• Seratonin ; Fiziksel ve psikolojik rahatlatma etkisi bulunmaktadır.
• Antibiyotik casus : Bağırsak, herpes simplex ve çocuk felci virüslerini öldürebildiği gözlemlenmiştir ve diş eti sağlığını geliştirmektedir.
• Lif : Kabızlığa karşı korumaktadır, vücuttaki toksinleri temizlemektedir.
Kirazın Sağlığımıza Yararları:
Kirazlarda bulunan flavanoidler vücuttaki zehri temizleyici rolündedir, artıklardan beslenip, serbest kökler adlı değişken oksijen bileşiklerini tahrip etmektedir. Kirazlarda bulunan flavanoidler koroner atardamar hastası kişilerde kalp krizi riskini gerçekten azaltabilmektedir.
Flavanoidler, kirazlarda bulundukları gibi, histamin benzeri iltihap ilerletici maddelerin hem sentezini hem de ortaya çıkışını önleyen doğal iltihap önleyici bileşiklerdir. Bu, flavanoidleri; alerjilerin, kireçlenmenin veya kronik iltihapların var olduğu herhangi bir durumun tedavisi için doğal ilacın pratisyenleri arasında bir favori yapmıştır. Flavanoidler kolajeni, lifleri kendilerine çapraz bağlantı yaparak bağlayıcı dokuların yapı liflerini güçlendirmektedir.
Narın Sağlığımıza Yararları:
“Kışın mücevheri” diye hoş bir şekilde de bilinen nar, yakın zamanda kendine has hastalıkla savaşan antioksidan potansiyeli yüzünden sağlığa çok faydalı görmüştür. Ayrıca önemli miktarda potasyum sağlamaktadır. Lif yönünden zengindir. C vitamini ve niyasin içermektedir. Nar Ortadoğu’da, Hindistan’da ve İran’da yüzyıllardır doğal ilaç olarak (İltihabı ve romatizmayı tedavide) kullanılmıştır.
Karpuzun Sağlığımıza Yararları:
Karpuz sadece sıcak bir yaz gününde müthiş bir meyve değildir. Bu leziz susuzluk giderici; astım, damar tıkanıklığı, diyabet, kolon kanseri ve kireçlenme gibi hastalıklara iyi gelmektedir. Ayrıca iltihabı azaltmaya da yardım etmektedir. Tatlı, sulu karpuz gerçekten de doğada bulunan en önemli antioksidanlarla doludur.
Karpuz C ve A vitaminlerinin iyi bir kaynağıdır. Karpuz enerji üretimi için önemli olan B vitamini yönünden de zengindir. Ayrıca, karpuz B6, B12 vitamininin, magnezyumun ve potasyumun iyi bir kaynağıdır. Karpuz ayrıca karotenoid ve likopenin yoğunlaştırılmış bir kaynağıdır. Likopenin antioksidan ve kanser önleyici özellikleri gözlemlenmiştir.
Kivinin Sağlığımıza Yararları:
Kivi meyvesi, size meyve salatanızdaki çekici tropik yeteneklerinden daha fazlasını verebilir. Bu zümrüt tat, size sağlık veren vitaminler ve minerallerin yanı sıra çok sayıda bitkisel besin içermektedir.
Kivinin bitkisel besinleri DNA’yı korurBitkisel besin araştırma dünyasında, kivi meyvesi insan hücrelerinin çekirdeğindeki DNA’yı zarardan koruma yeteneğinden dolayı araştırmacıları büyülemiştir.
İlk antioksidan koruma C vitamininin mükemmel bir kaynağı olarak çıkmıştır. Bu besin, kanser ve iltihap gibi sorunlara yol açan ve hücrelere zarar verebilen serbest kökleri etkisiz hale getiren, vücuttaki ilk su çözünürlüklü antioksidandır.
Kardiyovasküler ve kolon sağlığı ilavesiyle kan şekeri kontrolü için lifKivi meyvesi diyet lifinin çok iyi bir kaynağı olarak da sınıflandırılmaktadır. Araştırmacılar, kalp hastalıkları ve kalp krizi riskini düşürebilen bol miktarda lif içeren perhizlerin yüksek kolesterol seviyelerini düşürebildiğini bulmuşlardır.
Lif ayrıca kalın bağırsağın alt kesiminden toksinleri ortadan kaldırmada etkilidir. Kolon kanserini engellenmesine yardımcı olmaktadır.
Astıma karşı koruma kivi gibi C vitamini yönünden zengin meyveyi yemek ıslık çalar gibi konuşma türündeki astımla ilgili solunumsal belirtilere karşı önemli bir koruyucu etki sunmaktadır. Aspirine kan inceltici bir alternatif Kivi aspirinin kardiyovasküler sağlık korumasında leziz bir kan inceltici alternatifi yaparak kan pıhtılaşması riskini önemli bir şekilde düşürmekte ve kanınızdaki yağ miktarını azaltmaktadır.
İncirin Sağlığımıza Yararları:
Yüksek kan basıncını düşürmeye yardım eder; İncir, kan basıncını kontrol altında tutmaya yardım eden bir mineral olan potasyumun iyi bir kaynağıdır.
Kilo vermek için tatlı bir yol; İncir, iyi bir perhiz lifi kaynağıdır. Lif ve lif zengini besinler kilo kontrolünde olumlu bir etkiye sahiptir.
Şeker hastalığında bir ensülin düşürücü yapraktırSiz muhtemelen incir ağacının yaprağının, incirin yenilir kısımlarından biri olduğunu sanmıyorsunuzdur. Fakat bazı kültürlerde incir yaprağı mönünün yaygın bir parçasıdır. İncir yapraklarının anti diyabetik özellikleri olduğu ve ensülin iğnesine gereksinim duyan şeker hastası kişilerin ihtiyaç duyduğu ensülin miktarını gerçekten de azaltabildiği defalarca gözlemlenmiştir.
Kemik yoğunluğunu artırırİncir, kemik yoğunluğunu artırması dâhil birçok özelliği sahip olan kalsiyumun bulunduran bir meyvedir.

NEDEN YORGUN ve HALSİZLİK HİSSEDERİZ?

2008-02-24T05:32:00.000-08:00

NEDEN YORGUN ve HALSİZLİK HİSSEDERİZ?
Hastalıklar
İnsanı yorgun düşüren 11 enerji düşmanı Cep telefonu, floresan ışık, küfgibi etkenler enerjimizden çalıyorlar.
Bilim adamları, kronik yorgunluk ile tüm bu etkenler arasında şaşılacakbağlantılar olduğunu tespit ettiler. Seninle dergisi bu konuyu yenisayısında sayfalara taşıdı.
1- Derin uykuda bizi rahatsız edenlerGürültü stres yaratır ve stres tansiyonu yükseltir. Sonuçta sürekli halsizve uykulu oluruz. Bunun için size önerimiz, yatak odanızdan saat gibi sesçıkarabilecek tüm eşyaları kaldırmanız olacaktır.
2- Kahve ve çay: 6 fincandan sonrası zarar!Kafein uyarıcı etki yapar, yani beyne daha fazla enerji emri verir. Günde 3fincan kadar çay veya kahve içersek, bu canlandırıcı özellikten iyi şekildefaydalanırız. Fakat miktar ikiye katlanırsa, kafein ve tein, vücudumuzdakidemiri emer. Bu durumda beyin ve kalbe yeterli oranda oksijen gitmez.Sonuçta kendimizi çok yorgun hissederiz.
3- Karbonhidrat uyku hapı etkisi yaparTüm karbonhidratlar, aç karnına yenildiği zaman ağırlık yapar. Siz siz olun,aç karnına bu besinleri tüketmemeye özen gösterin.
4- Su eksilirse dikkatiniz de dağılırHer gün yaklaşık 8 bardak su içmemiz gerekiyor, yoksa hissedilir bir biçimdeenerji boşluğuna düşeriz. En iyisi, her saat başı içine biraz limon suyusıkılmış bir bardak su içmektir.
5- Cep telefonu hipnozdan beter20 dakikadan uzun telefon görüşmelerinin uyku hipnozu gibi bir etki yaptığıortaya çıktı. Dolayısıyla, uzun süreli ve sık olarak telefonla konuşmak biziyorar.
6- Duş alacağımıza yatağa geri dönelim daha iyiSuyun sıcaklığı vücut sıcaklığının çok üzerindeyse bünyemiz uyku getirenhormonları fazlasıyla salgılamaya başlar. Akşamları iyi uyumak için sıcakla,sabahları enerji depolamak için ılık suyla yıkanın!
7- Bazı besinlere karşı dayanıksız olabilirsinizHer şeyi doğru yaptığınız halde zinde değilseniz, "çölyak" hastasıolabilirsiniz. Bu bünyenizin tahıl nişastalarını işleyememesi anlamınagelir. Baş ağrısı ve yorgunluktan şikayet eden bu kişilerin buğday, arpagibi tahıllardan uzak durması gerrekir.
8- Kola bünyeyi aside boğarAz harekete bir de aşırı kola, çay ve et tüketimi eklenirse, bünyede aşırıasit meydana gelir. Sonuçta da dolaşım bozuklukları, migren, bağışıklıksisteminin zayıflaması gibi rahatsızlıklar yaşanır.

Öğrenmeyi Öğrenmek

2008-02-17T12:48:00.000-08:00

Öğrenmeyi Öğrenmek
Öğrenme; okuyarak yahut yaşayarak, şuurlu veya şuursuzca, kendi kendine veya başkalarından elde edilen bilgi, duygu, kişinin davranış ve düşüncesinde kısa veya uzun süre kalıcı nitelikte değişiklik meydana getirmesidir. Kısaca belirtmek gerekirse; öğrenme, insanın doğumundan ölümüne kadar geçen sürede edindiği tecrübe ve bilgidir. Öğrenilen her yeni bilgi, insanın insanî yönünü geliştirmelidir. İnsan, öğrendikleriyle diğer varlıklardan ayrılır ve insan olma merdivenine ancak öğrendikleriyle tırmanabilir. Yüce Yaratıcı, insana Alak suresinde, "Yaratan Rabb'inin adıyla oku." diyerek insan için gerçek hayatın, ilim öğrenmek olduğunu belirtmiştir. Öğrenmeyi ve ilim sahibi olmayı ihmal edenler, insan olmanın temel vasfını kaybetmiş sayılır. Zira insanın yaratılışının gâyesi, görüp bilmek ve öğrendiklerini başkalarına öğretmekten öte bir şey değildir. Yaratılmış olan insan sadece öğrenmekle mükellef kılınmamış, aynı zamanda öğrendiklerini öğretmekle de yükümlü tutulmuştur. Peygamber Efendimiz (sas), insanın bu yanını: "Sadakanın en üstünü, kişinin bir ilim öğrenip sonra da onu Müslüman kardeşine öğretmesidir." diyerek dile getirmiştir.Dünyada varlıkların ilk izleri görülmeye başladığından beri, davranışlarını geliştiren ve medeniyetler kurabilen tek varlık insandır. Hayvanlar veya bitkiler yüzyıllar geçmesine rağmen, hâlâ eskisi gibi yaşamaya devam etmektedir. İnsan sahip olduğu ilimle farkını ortaya koyar. Ancak, bilgi sahibi olmak, insanın ilim öğrenmesinin yegâne gâyesi değildir. İlim sahibi olmanın temel gâyesi, sahip olunan bilginin insanoğluna mürşit ve rehber olması ve öğrenilen bilgilerle, insanî kemâlâta giden yolların aydınlığa kavuşturulmasıdır. İnsanı insan olma şuuruna yaklaştırmayan bir ilim, sahibinin sırtında bir yük; insanı ulvî hedeflere yöneltmeyen bilgiler de, işe yaramayan birer aldatmacadır.Günümüzde ilim baş döndürücü bir şekilde gelişmekte. Bir gün önce öğrendiklerimiz, bir gün sonra yeterli gelmemekte. Her geçen gün mikro-âlemden makro-âleme kadar geniş bir sahada, birçok yeni bilgi ortaya konmakta ve varlığa ait karanlık noktalar insan için günbegün daha büyük bir hızla aydınlanmaktadır. İlmin ve gelişmenin dışında kalan insan yavaş yavaş insan olma farkını yitirmekte, yaratılış gâyesinden uzaklaşmaktadır. Nitekim bu hususta Kâinatın Efendisi Hz. Muhammed (sas), "Bir günü bir gününe eşit olan bizden değildir." buyurmaktadır.Bilgi çağında yaşayan biz insanlar için öğrenme her geçen gün önemini daha da artırmaktadır. Öğrenmemiz gereken bilginin çokluğu, buna karşı öğrenmeye ayrılan zamanın azlığı işimizi daha da zorlaştırmaktadır. Dünya, bilginin hızla üretildiği ve aynı hızda tüketildiği bir yapıya bürünüyor. Francis Bacon'un dediği gibi: "Bilgi güçtür." Gücü elinde bulunduran ise her şeye sahip olabilir. İnsan ancak bilgiyle kâinatın sırlarını çözebilmektedir.Gelişmiş ülkeleri diğerlerinden ayıran en önemli faktör, bilgi sermayeleridir. Günümüzde insanın değeri sahip olduğu bilgiyle ve onu kullanma becerisiyle ölçülmektedir. Eğer güçlü olmak istiyorsanız, size itibar edilmesini arzuluyorsanız, arkadaşlarınızın ve dostlarınızın size değer vermesini bekliyorsanız, bunlardan daha da önemlisi Hz. Muhammed (sas)'in isteklerini yerine getirmek, Yaratıcı'nın emirlerine uymak istiyorsanız bilgili olmalısınız. Hele hele dünya adına iyi bir hayat ve mutlu bir gelecek; âhiret adına da cennet bahçelerinden bir bahçe veya Allah katında en değerli makam olan O'nun rızasını kazanma bilgili olmaya bağlıdır.Bilginin sürekli yenilenmesi ve eski bilgilerin geçerliliğini çabuk yitirmesi, insanları sürekli öğrenmeye ve yenilenmeye itmiştir. Kendini yenilemeyen ve gelişmelerden uzak kalan insan, bilgi okyanusunda boğulmaya yüz tutuyor. Önceleri bedenen güçlü insanlar, sonraları zengin insanlar başarılı sayılırdı ve diğer insanlara göre daha çok değerli olurdu. Bilgi çağında ise, bilgili olan insan değerlidir ve ancak o kazançlıdır. Kur’an-ı Kerim bunu: "Hiç bilenlerle bilmeyenler bir olur mu?" (Zümer 9), "Allah içinizden inanmış olanları ve kendilerine ilim verilenleri derecelerle yükseltsinâ€¦" (Mücadele 11) âyetleriyle belirtmiştir.Öğrenmek ve yenilenmek ömür boyu sürer. Hz. Muhammed (sas) hayat boyu öğrenmeye devam etmiş ve ilim halkalarına katılmıştır. Abdullah İbni Amr bu hususla ilgili olarak şunu anlatıyor: "Resûlullah (sas) bir gün, evinden çıkıp mescide girmişti. Mescitte ise iki halka vardı. Birinde halk, Kur'ân okuyor, Allah'a dua ediyordu. Diğerinde ise, ilim öğrenip ilim öğretmekle meşguldü. Resûlullah (sas): Her ikisi de hayır üzeredir. Şunlar Kur'ân okuyorlar, Allah'a dua ediyorlar, Allah (taleplerini) dilerse onlara verir, dilemezse vermez. Bunlar ise, öğrenip öğretiyorlar. Ben de bir muallim olarak gönderildim! buyurdular ve ilim halkasına oturdular." Resûlullah'ın bu tavrı her insanın ilim öğrenmek için örnek alması gereken bir davranıştır. Günümüz dünyasında, bilgi ve hız önem kazanmıştır. İnsanlar artık sadece öğrenmek için çabalamıyor, aynı zamanda "Nasıl öğrenmeliyiz?" sorusuna cevap arıyor.Öğrenmeye ve ilim sahibi olmaya başlamadan önce, öğrenmeyi öğrenmek gerekiyor. Kişi bilgiyi öğrenmeden önce, bunları daha iyi ve daha çabuk nasıl öğreneceğini bilmelidir. Ancak bu şekilde, bilgi çağında yaşamayı başaran insanlar arasında yerimizi alabiliriz. Bir hikâyeye göre: Amerikalı bir iş adamıyla Japon meslektaşı ormanda dolaşırken vahşi bir ses duyarlar ve irkilirler. Arkalarına baktıklarında aç bir aslanın üzerlerine doğru koşmaya başladığını görürler. Her ikisi de hızla oradan kaçmaya başlar. Kaçarken Japon aniden durur ve yere oturarak çantasından spor ayakkabısını giymeye başlar. 20 metre kadar fark atmış olan Amerikalı: "O spor ayakkabılarını giyerek aç bir aslandan daha hızlı koşabileceğini mi sanıyorsun?" diye bağırarak koşmaya devam eder. Spor ayakkabılarını giymeyi tamamlayan Japon ok gibi yerinden fırlar, önce Amerikalıyı yakalar, sonra da geçer. Geride kalan Amerikalı'nın aslana yem olmak üzere olduğunu gören Japon, Amerikalıya cevabını verir: "Evet ben bu spor ayakkabılarımla aç bir aslandan daha hızlı koşamayabilirim; ama senden daha hızlı koşabilirim."Bu hikâyede olduğu gibi, bilgi çağında önde koşabilmenin yolu daha hızlı nasıl koşulabileceğini öğrenmekten geçiyor. Koşmaya önceden başlama çok fazla bir önem taşımıyor.Herhangi bir eğitim almadan önce öğrenmenin öğrenilmesi gerektiği gerçeği günümüzde daha da önem kazanmıştır. Günümüz insanı bu konuda daha bilinçli davranmak zorunda kalmıştır. Peygamber Efendimiz: "Mü'min kişiye, hayatta iken yaptığı amel ve iyiliklerden, öldükten sonra ulaşanlar, öğretip neşrettiği bir ilim, geride bıraktığı salih bir evlat, miras bıraktığı mushaf (kitap), inşa ettiği bir mescit, yolcular için yaptırdığı bir bina, akıttığı bir su, hayatta ve sağlıklı iken verdiği bir sadakadır. Ölümünden sonra kişiye işte bunlar ulaşır." sözüyle de, İslâmiyet’in öğrenmeye ve öğretmeye verdiği önemi göstermektedir.Öğrenme bilginin beyinde işlenmesiyle başlar ve kullanıma dönüşmesiyle son bulur. Bilgi, varlıkların, olayların ve kâinattaki gerçeklerin duyu organlarıyla algılanması ve bunların beyin tarafından yorumlanması, mânâlandırılmasıdır. Bu mânâlandırma ve tanımlama süreci ömür boyu devam eder. Her şeyi çok farklı şekillerde yaratma gücüne sahip olan Allah, insanların beyinlerindeki algılama sistemlerini de birbirinden farklı yaratmıştır. Kişinin algılama yapısı bilinirse, buna uygun öğrenme modeli kullanılarak bilgi edinme ve öğrenme daha kolay gerçekleşir. Öğrenmeyi kolay ve kalıcı hale getirmenin yolu, algılama sistemine uygun öğrenme yöntemini kullanmaktır.Algılama ve öğrenme metotlarıİnsanların algılama, düşünme ve öğrenme yöntemleri arasında önemli farklar vardır. Bunun sebebi her kişinin beyin yapısının farklı bir algılama ve öğrenme sisteminde yaratılmış olmasıdır. Yaşanan olaylarla ilgili olarak insanların kiminde görüntüler, kiminde sesler, kiminde hissettikleri duygular, kiminde koku ve tatlar ön plâna çıkar. İnsanlar yaşadıklarını kendilerinde ön plâna çıkan yanlarıyla algılar ve zihinlerinde canlandırır. Zihindeki varlık ve olaylarla ilgili tasavvurlar bilgiyi meydana getirir. Her fert kendine has bir mânâlandırma ve yorumlama yapar. Bu durum insanların öğrenme ve hatırlama sistemlerinin farklı olmasından kaynaklanır. İnsanların öğrenme ve hatırlama sistemlerini bilmeleri, öğrenmelerini kolaylaştırarak, hatırda tutmayı güçlendirir. Aslında her insan farklı şekillerdeki algılama ve öğrenme sistemlerinin hepsine sahip olmakla birlikte, her kişide bunlardan biri daha baskın durumdadır. Yani hadise ve varlıkların algılamasında bazı insanlarda onların görüntüsü, bazılarında sesi ve bazılarında dokunmayla oluşan hisleri daha tesirli olmaktadır. Eğer bunlara ayrı birer isim vermek gerekirse, birinci gruptakilere "görüntüleri algılayan beyinler", ikinci gruptakilere "sesleri algılayan beyinler" ve üçüncü gruptakilere ise, "dokunmaları algılayan beyinler" denilebilir.Görüntüleri algılayan beyinlerEğer bir hadise veya varlığın sesinden ve diğer hususiyetlerinden ziyade, kişinin zihninde onun görüntüsü kalıyor ve kişi daha sonra o hadise ve varlığı daha ziyade onun görüntüsüne ait ipuçlarından hatırlıyorsa, bu kişi, "görüntüleri algılayan beyin" tipine sahiptir. Bu kişilerin kullandıkları kelimeler ağırlıklı olarak görüntü ile alâkalıdır. Bir olayı veya durumu anlatırken onun görünüş özelliklerini ön plâna çıkartırlar. Meselâ, bir arkadaşını başkasına tanıtmak için uzun boylu, siyah saçlı, mavi gözlü gibi görsel niteliklerini söylerler. Görüntülerle düşündükleri için hızlı konuşurlar. Konuşmalarına dikkat etmezler çünkü beyinlerindeki şekillere yetişmeye çalışırlar. Beyin yapısının görüntüleri algılamasının yüksek olduğunu öğrenen fert, öğrenme faaliyetini şemalara, grafiklere ve görünen unsurlara dayandırmalıdır. Kitap okurken, öğrenmeleri gereken noktaların altını renkli kalemlerle çizebilir. Okudukları veya dinledikleri ile ilgili grafik veya şema çizerek daha kolay öğrenebilir. Görüntüye dayalı öğrenenlerde hayallere dalma çok görülür. Bundan dolayı dalgınlık ve dikkat eksikliği diğer insanlara göre biraz fazladır. Kendilerine okudukları kitapla ilgili bir soru sorulduğunda, sorunun cevabını düşünürken, o cevabın yazılı olduğu sayfanın görüntüsünü hatırlamaya çalışır. Sesleri algılayan beyinlerBu beyin tipine sahip kişiler, öğrendikleri bilgilerin daha çok işittikleri seslerle ilgili yanını hatırlayabilir. Okumak yerine dinleyerek daha çabuk öğrenirler. Bir şeyi kendileri öğrenmek zorunda kaldıklarında, yüksek sesle okumayı tercih ederler. Kendilerine herhangi bir şey anlatıldığında, bir kez de kendi cümleleriyle tekrar ederler. Sesli düşünmeyi severler. Aslında düşüncelerini dile getirerek daha iyi öğrenmenin çabası içerisine girerler.Sözel şeylere daha çok alâka duyarlar. Söylenilen kelimeleri yıllar sonra hatırlayabilirler. Şiir gibi konuşur, konuşmaktan zevk alırlar. Sözlerinin kesilmesinden hoşlanmazlar. Bir arkadaşını anlattığında, onu kalın sesli, iyi konuşan şeklinde sesle ilgili yanlarıyla tanıtırlar. Sesleri algılayarak öğrenenler, okudukları şeyi zihinlerinde yüksek sesle tekrarlarlar. Tek başlarına yüksek sesle kitap okumayı tercih ederler ve bu metotla okuduklarını daha çabuk kavrarlar. Bilgiyi dinleyerek veya arkadaşlarıyla tartışarak daha iyi öğrenirler. Gürültüden çabuk etkilenirler. Gürültülü ortamda öğrenemezler, zihni dağıtıcı sesler onları çok rahatsız eder. Kendilerine bir soru sorulduğunda çözüm aşamalarını seslendirerek bir sonraki aşamayı hatırlamaya çalışırlar. Bu beyin tipine sahip bir öğrenci için en ideal öğrenme metodu, dersi öğretmenden dinlemektir.Dokunmaları algılayan beyinlerDokunduklarını daha çabuk algılayanlar çevrelerini hisleriyle öğrenirler. Yaşadıkları her olay veya durum his dünyalarını etkiler ve onları hisleriyle hatırlarlar. Konuşmaktan hoşlanmazlar. İnsanlarla iletişim kurarken dokunma duyularını kullanırlar. İletişim kurdukları kişilerle fizikî temas kurmayı tercih ederler. Bir şeye dokunmadan onun hakkında karar vermek istemezler. Kitap okumaya başlamadan önce, kitaba dokunarak tanımaya çalışır, okuduğu satırları işaret parmağını kullanarak takip ederler. Öğrenme faaliyetinde bulunurken, dokunma duygularını aktif bir şekilde kullanırlar. Oturdukları sandalyenin sertliği, masanın yüksekliği ve okudukları kitabın ağırlığı üzerine yoğunlaşırlar. Sessiz ve hareketsiz bir şekilde öğrenme faaliyeti gerçekleştiremezler. Kitap okurken sık sık hareket ederler. Ellerini bir yere sürerler, ayaklarını sallarlar. Not tutarak daha kolay öğrenirler. Çünkü not tutma esnasında kalemin sertliğini, kalemin ucunun kâğıda temasını hissederler. Bu his onlarda bir duygunun oluşmasına yol açar. Bu duygu o bilgiyi öğrenmelerini kolaylaştırır. Bu özelliğe sahip bir öğrenci için en iyi öğrenme yolu, not tutmaktır.

Adem DURMUŞ

Oku(ya)mayanlara Dikkat

2008-02-17T12:41:00.000-08:00

Oku(ya)mayanlara Dikkat Dr. Hasan AYDINLI
Hakikatleri kavramada, okumanın yanında; işitme-dinleme, görme, dokunma ve tecrübe gibi alternatifler vardır; ancak bu alternatif faktörler, okumanın değerini yok edememektedir. Okumak; hayatın her kademesinde öğrenme, tecrübe, keşif ve şahsî kemalât için elzemdir. Okuyamayan kişiler, doğruya ulaşmada maddî-mânevî sıkıntılarla boğuşmak zorunda kalabilir. ‘Okuyabilme’nin kıymetini, okuma güçlüğü (disleksi) olan kişilerin yaşadıklarına bakarak daha iyi anlayabiliriz.Okuma güçlüğü nedir? Literatüre 1978 yılında giren ‘okuyamama problemi’, belli bir zekâ seviyesine rağmen kişinin, zekâsını okuma yönünde kullanamaması olarak tarif edilir. Yaşına uygun birçok işi rahatlıkla yapabilen, matematikte, yazı yazmada, el işlerinde kabiliyetli bir çocuğun, harfleri öğrenemediği ve buna bağlı olarak herhangi basit bir metni okuyamadığı görülebilir. Bu tip okuma güçlüğü, zekâ geriliğine veya noksanlığına bağlı bir durum değildir; çünkü Einstein, Edison gibi mucitlerin de geçmişte bu problemden muzdarip olduğu bilinmektedir.Yavaş okuma, eksik okuma, okuma çalışmalarını sevmeme, okuduğunu anlayamama, kelimelerin sonunu yanlış tamamlama gibi belirtiler, okuma güçlüğü olan kişilerde sık görülür. Bu kişiler, ‘b-d’, ‘m-n’ gibi benzer harfleri karıştırabilir; bazı harfleri hatırlamakta güçlük çekebilir. Öğrenmeye karşı duyulan isteksizlik, basit kavramları bile öğrenememe, kelimelerin yerini karıştırma, geç konuşma, dili kullanma kabiliyetinde görülen eksiklikler, farklı öğrenme yollarını tercih etme, öğrenme esnasında çabuk sıkılma gibi durumlar, okul öncesi dönemde okuma güçlüğünün bazı belirtileri olarak sayılabilir. Derslere ilgisizlik, çalışmaya rağmen istenen verimi elde edememe, okuma veya yazmada yaşanan zorluklar, okuma güçlüğünün okul döneminde ortaya çıkan tezahürleridir. İlkokul birinci sınıftaki bir çocuğun dakikada ortalama 70; beşinci sınıftaki bir çocuğun da 120 kelimeden daha az okuması okuma güçlüğü belirtisi olarak değerlendirilebilir. Dünyada görülme sıklığı % 4 olarak hesaplanan bu problemden, ülkemizde birçok çocuğun muzdarip olduğu tahmin edilmektedir.Okuma güçlüğünün sebepleri Gelişme esnasında, sinir hücresi bağlantılarının olması gerekenden farklı yere bağlanması gibi durumlar bu rahatsızlığın sebebi olarak gösterilse de, okuma güçlüğüne yol açan hususun ne olduğuna dâir kesin bir delil ortaya konamamıştır. Gıdalardaki bazı nörotoksik katkı maddeleri, çocukların beyin gelişmesine menfî tesir ederek bu konudaki riski artırabilir. Bununla beraber okuma güçlüğü; sol elini kullananlarda, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olanlar ile anne veya babası bu tür zorluk yaşayanlarda daha sık görülmektedir. Okuma güçlüğünde, genetik faktörlerin önemli rolleri olduğuna dâir çok sayıda çalışma vardır. Son zamanlarda, tv ve bilgisayarla aşırı şekilde meşgul olan çocukların okuma güçlüğü yaşadığı bilinmektedir. Aşırı şekilde tv seyretmenin okuma güçlüğüne sebep olabileceği düşünülmektedir. Görme ve işitmeye ait uyarılar birbiriyle yakından bağlantılı olduğundan, görme duyusu aşırı uyarılan (meselâ tv ve bilgisayara kendini fazla kaptıran) çocuklarda, konuşma ve dili kullanma kabiliyeti daha yavaş gelişebilmektedir. Ayrıca, tv ve bilgisayarla haddinden fazla vakit harcayan bir çocuk, kitap okurken veya birini dinlerken yerinde duramamakta, âdeta günlük hayattaki öğrenme faaliyetlerinin de tv ve bilgisayardaki gibi renkli ve hareketli olmasını beklemektedir. Bu çocuklarda, bir kelime görüldüğünde olması gereken bir seri öğrenme işlemi gerçekleşmez. Okuma işleminin gerçekleşmesi için, bir harf görüldüğünde, işitme ve görmeye ait merkezlerle hafızanın devrede olması ve bu harfin beyinde tanındıktan sonra da ses olarak dışa vurulması gerekir. Görüldüğü üzere, basit gibi görünen okuma işleminde, beyinde birçok merkez hassas bir denge içinde çalıştırılmaktadır. Bu merkezler arasındaki nöron bağlantılarındaki farklılıklar, sonradan ortaya çıkan fizikî veya ruhî travmalara bağlı hasarlar ve doğuştan getirilen bazı problemler, kelimenin tanınması ve okunmasına menfî tesir edebilir.
Okumayı öğrenmek için, gelen bilgilerin duyu organlarından beyne girerek burada kaydedilmesi, organize edilmesi, anlaşılması ve işleme konulup yorumlanması ve tekrar kullanılmak üzere depo edilmesinden sonra, mesaj olarak hücrelere, sinir ve kaslara, gönderilmesi gerekir.Müdahale edilmezse ne olur? Okuma güçlüğü olanlarda; diğer öğrenme güçlükleri (yazma, hesaplama vb.) de olabilir. Hiperaktifçocukların % 30-70; davranış bozukluğu olanların ise, % 30-40 kadarında öğrenme güçlüğü vardır. Okuma güçlüğü olanlarda ders başarısızlığı, sınıf tekrarı ve zaman içinde okuldan ayrılma gibi durumlar ortaya çıkabilir. Birçok anne-baba, çocuğunun kitap okumadığından şikâyet eder. Bu çocukların okumayı sevmedikleri için mi okumadıkları, yoksa okuyamadıkları için mi okumayı sevmedikleri belirsizdir. Anne-babaların, çocukların oku(ya)mama sebebini iyi araştırmaları gerekir. Oku(ya)mayan çocukların okuma problemleri uygun bir şekilde tedavi edilmelidir.Okuma faaliyeti zihin ve dilde ne kadar rahat gerçekleşirse, okuma, çocuk açısından o kadar kolay olur. Okuma esnasında zihinde harcanan enerji ne kadar az ise, okuma da o kadar rahat ve anlaşılır gerçekleşir. Okuma için ayırdıkları vakit ve harcadıkları enerji fazla olduğundan, okuma güçlüğü yaşayan kişiler zamanla okuma ve öğrenmeden uzaklaşabilir.Tedavisi nasıldır? Okuma güçlüğünün tedavisinde, erken tespit ve müdahalelenin önemli bir yeri vardır. Sinir sisteminin olgunlaşması tamamlanmadan, yani okuma güçlüğü yaşayan kişi tam erişkin olmadan (beyindeki bağlantıların gelişmesi % 90 nispetinde 12 yaşında tamamlanır) müdahale edilirse, başarı nispeti artar. Tedavide özel eğitim çalışmaları uygulanır. Bu eğitim çalışmalarında, kişinin öğrenmeyi teşvik edici hususiyeti haiz merak alanları desteklenerek güçlükler giderilmeye çalışılır. Okuma güçlüğü yaşayan kişilerin önemli bir kısmının; mekanik, teknik, mühendislik, mimarî sahalarında ve el işlerinde oldukça kabiliyetli olduğu görülmektedir. Çok kitap okutmak, bu konuda kısmî çözüm sağlasa da, esas olarak uygun bir eğitim metodu ile kişinin öğrenme yolları çalıştırılmalıdır.Neler yapılabilir? * Hayatın ilk yıllarından itibaren beyindeki öğrenme işleminin gerçekleştirilmesine katkıda bulunmak için, çocukla oyun oynayıp, bolca vakit geçirmek; * Sadece bir duyu organının değil (meselâ sadece görme), diğerlerinin de (işitme, dokunma gibi) ortak çalıştırıldığı aktivitelere ağırlık vermek;* Bilhassa 0-5 yaştaki çocukları, tv ve bilgisayardan olabildiğince uzak tutmak;* Dimağın sağlıklı çalışmasına vesile olabilecek üzüm şekerini ve B vitamini türlerini ihmal etmemek;* Belli kavramları belli yaşlarda öğrenemeyen çocuklara erken müdahale etmek;* Konuşmaya geç başlayan çocuklara, okuma güçlüğü açısından daha fazla dikkat etmek;* Sağ ve solu karıştıran, yön bulmada zorlanan, hantallık ve sakarlığı bulunan çocukları önceden tespit ederek, onlara gerekli yardımı yapmak; * Anneleri, hamilelik döneminde; çocukları ise, özellikle 5-7 yaş arasında sigara dumanından, elektromanyetik dalgalardan, katkı maddesi bulunduran gıdalardan, radyoaktif ışınlardan uzak tutmak; * Hamilelik döneminde ve sonrasında annenin kitap okuması, zihnini aktif olarak kullanması; küçük çocuklara dinlemelerini sağlayacak türde kitaplar okunması;* Beynin oksijen ve gıda bakımından beslenmesini engelleyici, solunum ve dolaşım sistemlerine menfî tesir eden hastalıkların hemen tedavi edilmesi;* Dikkat eksikliği olan çocukları tespit ederek onlara yardımcı olmak;* Çocukların muhtemel görme bozukluklarını tedavi ettirmek.Okumanın hayli mühim olduğu günümüzde, bu sıkıntıyı yaşayan çocuklara yardımcı olmak, onların böyle büyük bir nimetten mahrum kalmasını bir nebze olsun engelleyecektir. Birçok problemin bilgisizlikten kaynaklandığı düşünüldüğünde, okuma güçlüğü yaşayan çocukların problemlerinin çözülmesinde atılacak adımlar önemlidir. Okumayı seven nesillerin yetiştirilmesinde, oku(ya)mayan çocukların fark edilmesi ve yönlendirilmesi ciddi bir kazanç olacaktır.

Kaynaklar- DSM-IV Diagnostic Manual of Mental Disorders. Fourth Edition, 1994 APA.- Gabrielle Weiss, 1996, Attention deficit hyperactivity disorder. Ed M Lewis, 1996, second edition, Williams Wilkins p.544

90 yazarla Türk öykücülüğü

2008-02-17T12:34:00.001-08:00

90 yazarla Türk öykücülüğü
SAİD AYDIN
Antolojilerin dünya edebiyatında da, Türk edebiyatında da tartışmasız bir misyonunun olduğu bir gerçek. Tezkirecilikten devralınan mirası da olduğu gerçeğini de hesaba katarsak, antolojilerin, güldestelerin etki alanının da, belirli bir misyonunun da olduğunu iddia etmek mümkün görünüyor.
Zaman zaman antolojiyi hazırlayan tarafından bazı özel kıstaslara göre hazırlanan, bazen o edebiyat dışından biri tarafından tertip edilen, konusuna, disiplinine, hatta yazarların cinsiyetine göre bile değişiklik gösteren çeşitli antolojilere rastlamak mümkün. Antolojilerin okuyucu için bir “kolaylık” alanı sağladığı gerçeği göz ardı edilemez diye düşünüyorum. Özellikle şiir antolojileri sonrası çıkan hararetli tartışmalar henüz çok tazeyken, antolojilerin belirli bir tartışma ortamı sağlayacak denli yaptırım gücü olduğunu tespit etmek de güç değil. Can Yayınları, yayınevinin 25 yaşına basması sebebiyle çeşitli “özel” kitaplar hazırladı 2007 yılı içerisinde. Bazıları konsept kitap şeklinde tertip edilen bu kitaplar, okuyucular açısından da, koleksiyonerler açısından da heyecan verici. Bunlardan biri de, “kuşaktan kuşağa edebiyatla” temennisi eşliğinde, yayımlanan Can Öykü Antolojisi. 90 Yazar 90 Öykü alt başlığı bize kitapla ilgili ilk bilgiyi veriyor kapaktan. Bu antolojinin “yöntem”i, Can Yayınları’nın kuruluşundan bu yana yayınevi bünyesinde öykü kitapları çıkmış yazarlardan birer öyküyü antolojiye almak şeklinde tezahür etmiş. Kitabın kulağında, yayınevinin kurucusu, bilindiği üzere kendisi de bir romancı-öykücü olan Erdal Öz’den bir alıntı var. Bu alıntıda Erdal Öz, öykücü kimliğinin de baskın etkisiyle öykü kavramı üzerine şunları söylüyor: “İyi bir romanı, uzun süren bir doğum sancısı gibi düşünürsek, öykü onun yanında bir baş dönmesi’dir. (...) İlk cümle çok önemlidir öyküde. Diyelim, okur kitaptaki ilk öyküyü okudu. Bir öykü, bir bütündür; bir roman kadar bütündür.” Bu alıntının Erdal Öz’ün yaptığı bir konuşmadan olduğunu da Celâl Üster’in kitabın girişi mahiyetinde değerlendirilebilecek Sunu’sundan öğreniyoruz. Burada Üster, genel olarak Can Yayınları’nın Erdal Öz öncülüğünde yaptıklarından, başardıklarından söz ediyor; dünya edebiyatından Türkçeye kazandırılan önemli eserlerin Can Yayınları’nca sahih çeviriler eşliğinde basılması, öykü disiplinine her daim azımsanmayacak bir yer ayrılmış olması, gibi olgular eşliğinde. Antolojide okuyucunun merakını uyandıracak detaylar da mevcut aslında. Bunlardan sanırım en önemlisi antolojinin kimin tarafından hazırlandığının kitabın herhangi bir yerinde zikredilmemiş olması. Üster’in “Sunu”sunda bu konuda bir bilgiye rastlanmıyor, keza künyede de. Bu konudaki muğlaklığın sebebi nedir bilmiyorum; ama antoloji okuru için, kitabın tarihselliği, bağlamı, seçilen eserlerin gücü, kitabın içerisindeki isimlerin çeşitliliği (ya da tam tersi) gibi ayrıntıların önemi kadar, antolojinin hangi beğeniye göre hazırlandığını bilmek de önemli. Doğan Hızlan’ın bir yazısında (Hürriyet, 17 Kasım 2007) antolojiyi hazırlayanın Faruk Duman olduğu bilgisi veriliyor okuyucuya. Kitabın biyografiler kısmında Faruk Duman’ın hazırlayan olduğuyla ilgili bir bilgi var mıdır diye bakıldığında, bir sonuca ulaşılamıyor. Yöntemle ilgili de paylaştığı bir bilgi var Hızlan’ın aynı yazıda. Hızlan’ın yöntemle ilgili söylediği “Seçilen öyküler konusunda yazarlara da danışılmış, onların da onayı alınmış.” cümlesi, ilk bakışta antolojiyi hazırlayanın “sağlıklı” bir yöntem izlediği fikrini veriyorsa da, şu an hayatta olmayan yazarlarla ilgili nasıl bir yöntem izlendiği kısmı muğlak kalıyor bu sefer de.
“Zor zamanlar”da dahi kitap yayımlayabilmiş, 25 yıldır bir “edebiyat yayınevi” olarak kalabilmiş Can Yayınları’nın Can Öykü Antolojisi için, rahatlıkla, öykü disiplini içre bir “panorama” sunmuş denilebilir diye düşünüyorum. Öykünün “büyük” isimlerinin (Aynı zamanda şiirin de büyük bir ismi olarak sayılabilecek Cahit Sıtkı Tarancı’yla açılan kitap, Peride Celal, Vüsat O.Bener, Bilge Karasu, Füruzan, Ferit Edgü, Osman Şahin, Nursel Duruel, İnci Aral, Cemil Kavukçu, Feridun Andaç gibi isimlerle devam ediyor ve Hakan Şenocak, Ayfer Tunç, Murat Gülsoy, Şebnem İşigüzel, Faruk Duman, Seray Şahiner ile kapanıyor) birer eserle yer aldığı bu antolojinin okuyucu için bir armağan olduğu söylenebilir. Can Yayınları’na nice 25 yıllara demek için çok sebep var, biri de bu kitap işte.
http://kitapzamani.zaman.com.tr/?bl=31&hn=937Bölüm

Rambo’dan seyirciye tuzak

2008-02-17T12:29:00.000-08:00

Rambo’dan seyirciye tuzak
BURÇİN S. YALÇIN
Sylvester Stallone, Rocky serisine altıncı halkayı eklediğinde bu onu bu sayfalarda da uğurlamıştık. Şimdi sıra Rambo’da. “İlk Kan” serisine çektiği dördüncü film “John Rambo”yla Stallone, bir kahramanını daha son kez tozlu mahzeninden çıkarıyor.
Tıpkı Rocky gibi, John Rambo da sinema tarihinin en nadide kahramanlarından biri. Yıllar yılı faşizan eylemlerinin peşi sıra bizi de sürükleyerek kendisine karşı içimizde beslediğimiz ikircikli bir canavarın büyümesine engel olamadı. Hadi bu canavarın ismini koymaktan kaçmayalım: İntikam… John Rambo, Amerikan sağının 1980’ler sinemasındaki bir numaralı tetikçisine, dönemin ABD başkanı Reagan’ın neredeyse sağ koluna dönüşmüştü 80’lerin sonuna doğru. (Bunda Sylvester Stallone’nin de sağa meyleden politik görüşünün ve zamanlamasını buna göre şekillendirdiği filmografisinin payı vardır, hatırlarsanız 1985 yapımı “Rocky IV”te de Rus boksör Ivan Drago’yu Sovyetler Birliği bayrağının önünde yere seriyordu.) 1985 yazında gösterime giren “İlk Kan 2”de Vietnam’daki Amerikalı esirleri kurtardığı sıralarda Reagan da gerçek hayatta (haziran ayında) Lübnan’da rehin alınan 39 Amerikalının salıverilmesi için ter döküyordu. Ve rehinelerinin serbest bırakılmasının ardından Amerikan kamuoyuna ağzından şu cümleler dökülecekti: “Geçen gece Rambo’yu izledikten sonra, artık benzer bir olay başımıza geldiğinde ne yapılacağını biliyorum.” Sadece bu sözleri duyan birisi bile Rambo isminin 1980’leri tanımlayan birkaç kelimeden biri olduğuna hükmedebilir. Sadece toplumsal olarak değil, politik olarak da… 1988’de “Rambo III”te gerçek bir ‘komünist-savar’ görevi gördükten ve Sovyetler’e gereken dersi verdikten yalnızca birkaç yıl sonra, biliyorsunuz, Doğu Bloku çöktü; sinemasal anlamda da tıpkı Chuck Norris, Rambo ve elbette James Bond gibi Soğuk Savaş’ın kirli çarklarından beslenen kimi aksiyon kahramanlarının misyonlarının da böylece sona erdiğini sanıyorduk ama yanılmışız. En azından son ikisinde… Bond, nazar değmesin, belki de en kârlı maceralarını Soğuk Savaş ertesinde yaşadı. Ve nihayet Rambo da tam 20 yıl sonra o dillere destan bıçağını eline alıyor.
O bir Yeşil Bereli!
Kim ne derse desin, Rambo bir dönemin simgesi. Ve o simge bir şekilde bugüne damgasını vurmak için geri dönüyor. Gelin önce eski filmlere bir göz atalım, oradan da yeni filmdeki görevi kısaca inceleyelim.
Her Rambo filmi, kahramanına da savaşmak için bir bahane, bir misyon biçer. İlk film “İlk Kan”, Vietnam’dan yorgun argın dönen bir gazi olarak resmeder onu. Savaştaki yakın bir silah arkadaşını ziyarete gelmiş; ama ne yazık ki savaşta Amerika’nın kullandığı kimi kimyasal bombaların da etkisiyle erken yaşta bu dünyadan göçüp gitmiştir bu arkadaş. Kasabadan ayrılacakken şerifin küçük çaplı bir tacizine uğrar ve kısa sürede kendisini kodeste bulur. Amerikan tarzı bir işkenceden geçtikten sonra hücresinden kaçar ve intikam alabilmek için de soluğu ormanda alır…
İlk filmi izleyenler sanırım hemfikirlerdir, fikirsel bazda Rambo serisinin politik anlamda en doğru doneler üstünde akan filmi budur. Kaybedilmiş bir savaştan dönmüş bir kahramandır o; ama her nasılsa beklediği destekten ziyade ummadığı bir köstekle selamlanır kasabanın şerifi tarafından. Zaten Rambo’nun yıldızının otoriteyle asla barışmadığı serinin sıkı takipçilerinin onaylayacağı bir gerçektir. Tabii büyük bir sadakatle bir dediğini iki etmediği, akıl hocası Albay Samuel Trautman’ı saymazsak…
İlk filmin yakaladığı büyük popülariteyi, üç yıl sonraki devam filmi “İlk Kan 2” izledi. Rambo bu kez Vietnam’da mahsur kalmış Amerikan esirlerine el veriyordu. Bu misyonla neredeyse tüm bir Vietnam savaşının intikamını almayı başarıyor, bir kez daha savaş alanından büyük bir zaferle ayrılıyordu.
Üçüncü filmde Sovyetler’in eline düşen albayı için canını hiçe sayıyor, üstelik görevinin sonunda albayını ipten almakla kalmıyor, tüm Afganistan’ı işgalden kurtarıyordu. Dimyat’a bulgura giderken avuç avuç pirinçle dönmek gibi bir şeydi bu muhakkak. Ekran kararmadan önce “Bu film cesur Afgan mücahitlerine adanmıştır” ibaresini okumanız bile mümkündü.
Şimdi gerekliliği tartışılır dördüncü bir filmde, üstelik ilk kez seri boyunca Stallone’nin yönetmenliği altında, Rambo tekrar sinema perdesinden bizlere bubi tuzağı kurmaya hazırlanıyor. Irak’ta Amerikan askerleri insanlığı ayaklar altında dümdüz ederken, o da utanmadan soluğu bir kez daha Uzakdoğu’da alıyor. Stallone’ye yakın tarihte bununla ilgili bir soru sorulmuş: ‘Sizce neden Rambo, Irak’ta değil de, artık Tayland’da devam ediyor eylemlerine?’ Cevabı basit. “Çünkü eğer görevi Irak’a taşısaydım, oradaki askerlerimize saygısızlık etmiş olurdum.” Evet, böyle buyuruyor Stallone ve açıkçası kurşunlarını işine geldiği insanlara işine geldiği biçimlerde dağıtma politikasını da iyiden iyiye ele veriyor.
Serinin dördüncü filmi şu sıralar Amerikan gişelerinde eski filmlerinkini mumla aratan bir performansa imza atmakta. Ama yine de bu, o kadar olmasa da, bu filmin de belli ölçüde ilgi gördüğü gerçeğini değiştirmiyor. Stallone bir kez daha içindeki canavarı sinemaya salıyor. Enikonu bir karşılık da alıyor.
“Rambo III”te işkence altındayken Rambo’yu nasıl bulabileceğini soran Sovyet askerine Albay Trautman’ın da dediği gibi: “Sizin onu bulmanıza gerek yok, o sizi bulur.” Gerçekten de öyle, John Rambo bizi bir kez daha buluyor…
http://genclik.zaman.com.tr/?bl=8&hn=1208

Virüsün yıllık maliyeti 50 milyar $

2008-02-17T12:23:00.000-08:00

Yem olarak ünlü kadınların ismini kullanıyorlar Virüsün yıllık maliyeti 50 milyar $
ÖNDER DELİGÖZ
Popüler iletişim ağı MSN’de sanal gevezeliğin tam da zirvesine çıkmışken bir pencere açılıverir. ‘Hey! Check out this fantastic link: www…..com’ (Bu fantastik linke bir bak) yazısı düşer sohbet penceresine. Ya da ‘Bu fotoğrafları Photoshop’ta yeni yaptım.
Baksana!’ diyebilir sahte arkadaş. Muhtemelen yes, no’dan başka İngilizce kelime bilmeyen, ya da chat, oyun haricinde bilgisayardan anlamayan birinden gelen bu iletiye kanıp da linki tıklar, dosyayı indirirseniz ne olur? Dahası Britney Spears’ın fotoğrafını göstermeyi vaat eden davetleri yanıtlarsanız başınıza ne gelir? Programlarınızın işleyişi bozulur, hard diskiniz zarar görür, en kötüsü de kişisel bilgileriniz kötü niyetlilerin paylaşımına açılır. Sebep: Virüs. Sonuç: Maddi zararın yanında bir de klavyeyi fırlattıracak kadar sinir bozucu bir psikoloji.
Aslında her şey ilgi çekmeye çalışan Amerikalı bir lise talebesinin ‘küçük bir şaka’sıyla başlamıştı. Richard Skrenta, 1982 yılında Elk Cloner adlı ilk virüsü yazdı ve bunu çevresine yaymaya başladı. Zararlı yazılım furyası yıllar içerisinde öyle bir gelişti ki virüslerin sayısı artık yüz binli rakamlarla ifade ediliyor. Tabii bir de işin mücadele kısmı var. Öyle ki 38 milyar dolarlık bir sektör oluştu. Bu rakamın iki sene sonra 60 milyar doları aşacağı öngörülüyor. Büyük kurumlar büyük bütçeleriyle önlemlerini alır da ev kullanıcılarına tavsiyemiz şu: Merakınıza yenik düşüp de güvenliksiz sitelerde dolaşmayın, her önünüze gelen daveti cevaplamayın.
En amatöründen en profesyoneline, devlet kurumundan özel sektöre kadar bütün bilgisayar kullanıcılarının ortak kâbusu virüsler. Sadece 2000 ile 2007 yılları arasında, virüslerin sebep olduğu maddi zararın yaklaşık 100 milyar dolar olduğunu söylersek ‘kâbus’ terimi az bile kalır herhalde. Yayılan ilk virüs olduğuna inanılan Elk Cloner, bundan yaklaşık 25 yıl önce Amerika Pensilvanya’daki Lübnan dağı Lisesi’nde eğitim gören bir lise öğrencisi tarafından yazıldı. Richard Skrenta adlı öğrencinin amacı biraz ilgi çekmek biraz da arkadaşlarına şaka yapmaktı. Apple II bilgisayarında yazdığı programı okul bilgisayarlarında ve yerel bir bilgisayar kulübünde yaymaya başladı. Fakat şaka amacını aşmış liseli gencin programı, dünya çapında yayılan ilk virüs olmuştu. 1967 doğumlu Skrenta, Northwestern Üniversitesi’ni bitirdi ve aralarında oyunların da bulunduğu çok sayıda program yazdı. Birçok firmada görev alan Skrenta online haber şirketi Topix’in kurucuları arasında. ‘Küçük bir şaka’ olarak dünyaya armağan ettiği virüs programı içinse ‘Aptalca bir şakaydı.’ diye söz ediyor. Yine de hiç tanınmamaktansa ilk virüs programını yazmış biri olarak tanınmayı tercih edeceğini söylüyor. Skrenta’nınki Apple bilgisayarlar için yazılan virüs programıydı. Microsoft işletim sistemini, yani bildiğimiz PC’leri hedef alan ilk virüs programı ise 1986’da ortaya çıktı. Floppy diskte bulunan virüsün adı Türkçe’de beyin anlamına gelen Brain’di. Bu virüsün kaynağı tam olarak bilinmese de kendi yazıp pazarladığı yazılımı korumak isteyen bir Pakistan yazılım firması tarafından yazıldığına inanılıyor. Bu virüs şimdilerde olduğu gibi geniş çaplı ve hızlı bulaşma gücüne sahip değildi. Sadece bu virüsü barındıran floppy diskleri kullanan bilgisayarlara bulaşıyordu.
Oltanın ucunda ünlü kadın isimleri var!
Bilgisayar virüsleri, ‘ilk’lerinin ardından hızla çeşitlendi. Bilgisayarların içine izinsiz girip sistemi alt üst eden bu kötü programlar, birkaç yıl öncesine kadar disketler ya da e-mailler aracılığıyla yayılırken artık girilen internet sitelerinden, download edilen programlardan bulaşıyor. Hatta önceleri ‘Virüs riski olan mailleri açmayın.’ uyarıları yapılırdı. Şimdilerde maili açmasanız bile virüs bulaşabiliyor. Bulaşan virüs bilgisayarı kullanılamaz hale getirebiliyor. Verimliliği azaltıyor, programları bozuyor, bilgisayarı sanal ortamda savunmasız hale getiriyor, kötü niyetli kişilerin kişisel bilgilere ulaşmasına sebep oluyor… Dünya çapında bilgisayar kullanıcılarına en büyük şoku yaşatan virüs, 2000 yılında ortaya çıkan ‘I love you’ adlı yazılımdı. Bu virüs tek başına 8,6 milyar dolarlık fatura çıkardı bilgisayar kullanıcılarına.
Virüs programlarını yazanların farklı farklı amaçları var. Bazıları sırf eğlence olsun diye düzgün çalışan bilgisayarları hedef alıyor. Bazılarının amacı ise ne kadar iyi bir yazılımcı olduğunu ispatlamak. En kötü kısmı da kişisel bilgilere ulaşarak kolay yoldan para kazanmak isteyenler. Aslında işin kötü tarafı bununla da sınırlı değil. Virüslere karşı önlemler artıyor, antivirüs programları gelişiyor. Fakat kötü niyetli yazılımcılar da kendilerini geliştiriyor. Kendilerine açık bir kapı buluyorlar nihayetinde. Her yolu deneyen virüs yazarlarının en sık başvurduğu yöntem ise bilgisayar kullanıcılarını ünlülerin isimleriyle kandırmak. Yazdıkları virüsü yayabilmek, kullanıcının zararlı programı indirmesini sağlamak için Britney Spears, Jennifer Lopez, Shakira, Anna Kournikova, Paris Hilton gibi ünlü isimleri kullanıyorlar. Yani virüslerine kendilerince güzel kadın maskesi takıyorlar. Ünlü fotoğraflarının eklendiği e-mailleri merak edip de açanları hiç de hoş bir durum beklemiyor yani. Örneğin 2001 yılında Anna Kournikova’nın fotoğrafının eklendiği e-maille yayılan bir virüs, Amerika, Avrupa ve Avustralya’da 15 milyondan fazla bilgisayara zarar verdi. Jennifer Lopez fotoğraflarını içeren J-Lo virüsü ise bulaştığı bilgisayarlarda 26 Nisan kâbusu olarak bilinen Çernobil virüsünü aktif hale getiriyordu. Çok can yakan bu virüs adını 1987 yılında Ukrayna’nın Çernobil Nükleer Santralı’nda meydana gelen patlamadan alıyor. Bu yazılımın diğerlerinden farkı şu. Çernobil’e kadar virüsler bilgisayarın programlarına zarar veriyordu. Fakat Çernobil virüsü bilgisayarın donanımını hedef alan zararlı bir yazılımdı. Bu virüsün ilginç yanlarından biri de 26 Nisan’da harekete geçmesi. Bu virüsün etkili olduğu dönemlerde zarardan kurtulmak için kullanılan yöntemlerden biri bilgisayarı 26 Nisan tarihinde hiç açmamaktı. Bir diğeri de 25 Nisan gecesi en geç 23.59’a kadar bilgisayarın tarihini 27 Nisan’a almaktı.
Haftada 150-200 virüsün belirlendiği günümüzde şirketler ve devlet kurumları zararlı yazılımlardan etkilenmemek için büyük bütçeler ayırıyor. Virüslerden nasibini almak istemeyen ev kullanıcılarının yapması gerekenlerin başında ise interneti kullanırken dikkatli olmak, güvenilir sitelerde dolaşmak ve antivirüs programı kullanmak geliyor. Burada dikkat edilmesi gereken nokta ise zararlı yazılımları bulup silme görevi üstlenen antivirüs programlarının güncel olması. Çünkü antivirüs yazılımcıları önlemlerini artırdıkça virüs yazılımcılarının boş durduğunu sanmamak gerek. Onlar da kendilerini yeniliyor. Bilgisayarlara ulaşabilmek için açık kapı arıyorlar sürekli ve çoğunlukla buluyorlar da. Henüz tanımlanmamış bir virüsün güncel olmayan bir program tarafından fark edilmesi mümkün olmayacağından, her geçen gün kendini yenileyen virüslere karşı güncel ve lisanslı bir antivirüs programı kurmak gerekiyor bilgisayara. o.deligoz@zaman.com.tr

BİLGİSAYAR KULLANICILARININ BAŞ BELASI YAZILIMLAR
VİRÜS
Bilgisayarın sorunsuz çalışmasını engelleyen, verileri farklı kaydeden, bozan, silen, internet üzerinden diğer bilgisayarlara yayılan, kişisel bilgileri paylaşıma açan yazılım programlarıdır. Temel virüsler genellikle yeterli bilgiye sahip olmayan bilgisayar kullanıcıları tarafından farkında olmadan paylaşılır ya da gönderilir.
SPAM
Çok sayıda kopyalanan bir mesajın kullanıcıya izni olmadan gönderilmesidir. Reklam amaçlıdır. Daha çok güvenilmeyen ürünlerin, yasallığı tartışılır kampanyaların tanıtımı yapılır. Bu maillerin içinde bululunan linkler kodlar içerir. Bu kodlar, kullanıcının linke tıklayıp tıklamadığını kontrol eder. Tıklamak daha fazla spam anlamına gelir.
SPYWARE
Tam anlamı ile virüs olarak adlandırılamayan bu yazılımların temel amaçları kuruldukları bilgisayarda bilgi toplamak ve bu bilgileri bu programları oluşturan kişilere göndermektir. Yani kişinin girdiği siteleri, kullandığı programları kısaca kullanıcının internet alışkanlıklarını analiz ederek bunları izinsiz olarak farklı kişilere iletir.
TRUVA ATI (TROJAN)
Trojan, bir oyun ya da yardımcı program izlenimi vererek kendisini zararsız bir yazılımmış gibi gösterir. Çalıştırıldığında verileri silebilir veya bozabilir. Yani yararlı gibi görünen ama zarara sebep olan programlardır. Dikkat edilmesi gereken yanı, kullanıcıların meşru bir kaynaktan geldiği düşünülen bir programı açmaya yöneltilmeleri yoluyla yayılması.

Virüs mü bulaştı?
Sisteme virüs bulaşmış olabileceğine dair bazı belirtiler ise şöyle:
Bilgisayar normalden daha yavaş çalışmaya başlar
Bolca hata iletisi verir
Sık sık kilitlenmeye başlar
Disklere veya disk sürücülerine erişilemez
Kendi kendine yeniden başlar
Uygulamalar düzgün çalışmaz
Yazdırma işlemleri düzgün çalışmaz
Zarar çok büyük
Computer Economic’s’in 2007 Zararlı Yazılım Raporu, (2007 Malware Report) virüslerin bilgisayar kullanıcılarına ne kadar büyük zarar verdiğini ortaya koyuyor.
2006 13,3 milyar dolar
2005 14,2 milyar dolar
2004 17,5 milyar dolar
2003 13,0 milyar dolar
2002 11,1 milyar dolar
2000 17,1 milyar dolar
1999 13,0 milyar dolar
1998 6,1 milyar dolar
1997 3,3 milyar dolar
http://pazar.zaman.com.tr

Küresel İklim Değişiklikliği: Geçmiş ve Gelecek

2008-02-01T11:17:00.000-08:00

Küresel İklim Değişiklikliği: Geçmiş ve Gelecek

İklimi, belli bir bölgenin hava durumunun uzun bir süredeki ortalama değeri olarak tarif edebiliriz. Hepimiz bir yerin ortalama havasını, yani iklimini tarif ederken ılık, yağışlı, nemli, sert, vb. ifadeler kullanırız. Yeryüzünde bir kaç kilometrekarelik bir bölgenin ikliminden (mikroiklim) bahsedilebileceği gibi daha büyük bölgelerin, vadilerin, ormanların, sahillerin ve şehirlerin ikliminden de (makroiklim) bahsedilebilir. Iklimi yeryüzünün tamamı için düşündüğümüz zaman buna da küresel iklim adını veriyoruz.
Bilim adamları yerküremizi birçok iklim bölgesine ayırmışlardır. Bölgelerin iklimlerini, iklimi oluşturan faktörlere göre belirlemişlerdir. Güneş ışığının şiddeti ve değişimine, kara ve deniz dağılımına, okyanus akımlarına, rüzgarlara, alçak ve yüksek basınç alanlarının yerlerine, dağlara ve yüksekliğe göre bir bölgenin iklimi, oranın küresel sıcaklık ve yağış davranışları gözlenerek oluşturulmaktadır. Yıllık ve aylık sıcaklık ve yağış ortalamalarına göre geliştirilen bir sisteme göre (Köppen Sınıflandırma Sistemi- Waldimir Köppen,1846-1940) yerküre, tropikal nemli iklimler, kuru iklimler, nemli ve sert kışlı orta enlem iklimleri ve kutup iklimleri gibi bölgelere ayrılmıştır.
Bugün artık yerkürenin ikliminin hissedilir bir şeklide değiştiğini biliyoruz. Araştırmalar iklimin geçmişte sürekli değiştiğini göstermektedir ve gelecekte değişmeyeceğini ise kimse söyleyememektedir. Bu yazıda iklimin geçmişte nasıl değiştiğini inceleyecek ve niçin değiştiğine dair bazı teorilere kısaca göz atacağız. Bu yazının konusu küresel ısınma olmadığı için doğrudan bu konuya değinmeyeceğiz. Fakat küresel iklim değişikliğini küresel ısınmadan ayrı düşünmek de doğru olmaz. Nitekim, iklim değişikliğine neden olan faktörleri incelerken küresel ısınmanın sebeplerinden bazılarıyla da karşılaşacağız.
Yerkürenin Değişen Iklimi
Araştırmalara göre yaklaşık 18.000 yıl önce yerküre bundan daha soğuk bir iklimin etkisindeydi. Kuzey Amerika ve Avrupa’nın büyük bir bölümü buzlarla kaplıydı. Bugün yeryüzündeki buzullar karanın yaklaşık %10’unu kaplamaktadır. Bu buzulların çoğu Grönland ve Antarktika buz katmanlarından oluşmaktadır. Buzulların zamanla katmanlı şekilde birikmesi bilim adamlarının geçmiş iklim değişikliklerini ölçmelerine imkan sağlamıştır. Eğer küresel sıcaklık yeterince artsa ve bu buzun hepsi eriseydi okyanus seviyesi 65 m kadar yükselecekti. New York, Tokyo ve Londra gibi önemli şehirler sular altında kalacaktı. Aslında küresel sıcaklıktaki bir kaç derecelik bir artış bile deniz seviyesini yarım metreden daha fazla yükseltebilir, sahil şehirlerini sular altında bırakabilir.
Bilim adamları geçmişe ait bulabildikleri verileri kullanarak çağlar boyunca iklimin bölgelere göre nasıl değiştiğini tahmin etmeye çalışmışlardır. Okyanus ve göllerin diplerinden çıkarılan tortu, fosil bitkiler, Grönland ve Antarktika’ daki buz katmanlarından elde edilen bilgiler, ağaçların gövdesinde büyüme ile oluşan halkalar ve daha başka bilgiler kullanılarak yerkürenin değişik bölgelerinin geçmişteki ikliminin ve sıcaklığının nasıl değiştiği tahmin edilmektedir.
Çağlar Boyunca Iklim
Yerküre tarihi boyunca küresel iklimin bugünkünden 8 ile 15 derece daha sıcak olduğu düşünülmektedir. Bu sürenin birçok bölümünde kutup bölgelerinde buz yoktu. Bu ılık zamanlarda ara ara bazı buzullaşma periyotları görülmüştür. Jeolojik kanıtlara göre böyle bir buzullaşma cağı yaklaşık 700 milyon yıl önce (m.y.ö.), bir diğeri de 300 m.y.ö. olmuştur. En son buz çağı, 2 m.y.ö. meydana gelmiştir. 18.000 - 22.000 yıl kadar önce kuzey Amerika’da buzullar maksimum kalınlığa ulaştı ve 8000 yıl kadar önce de tamamen ortadan kalktı. 1000 yıl kadar önce kuzey yarımküre daha ılık ve kuruydu.
Bu dönemde birkaç yüzyıl süren bir periyotta Vikingler Izlanda ve Grönland’da kolonileşmişlerdi. Fakat 1300’lerdeki aşırı soğuk kışlar nedeniyle yerleşim yerleri büyük zarar gördü. 1400-1500’lü yıllarda iklim ılımanlaştı. Fakat 1550’lerin ortalarından başlayarak ortalama sıcaklıklar düşmeye başladı. Yaklaşık 300 yıl süren bu dönem Küçük Buz Çağı olarak bilinmektedir. Bu dönemde ortalama küresel sıcaklık yaklaşık 0,5 derece düştü, kışlar uzun ve şiddetli, yazlar kısa ve yağışlı oldu. Viking kolonisi, buz dağlarıyla çevrelenip dünyadan koptuğu için bu dönemde yok oldu.

Bu dönem boyunca, 1816 yılı tarihte yer etmiştir. Bu yılda soğuk hava Avrupa’da kıtlığa sebep olmuş, kuzey Amerika’ya gelen soğuk arktik hava Mayıs - Eylül ayları arasında yazı kışa çevirmiş, bütün ürünleri buz tutturmuştur. Olağanüstü soğuk yazı çok şiddetli bir kış takip etmiştir. Bu nedenle 1816 yılı ‘yazı olmayan yıl’ olarak anılmıştır.

1800’lerin sonlarında ortalama küresel sıcaklık artmaya başladı. 1900’den yaklaşık 1940’a kadar atmosferin alçak kısımlarının ortalama sıcaklığı nerdeyse 0,5 derece arttı. Sonraki 25 yıl boyunca yeryüzü hafıfçe soğumaya başladı. 1960 ve 1970’lerin sonunda kuzey yarımkürenin çoğunda bu soğuma trendi sona erdi. Sonraki 10 yıl boyunca sıcaklık yıldan yıla ve bölgeden bölgeye ciddi şekilde dalgalanma gösterdi; ancak ısınmaya yönelik eğilime doğru girdi. 1990’larda bu ısınma eğilimi devam etti ve son yıllar yirminci yüzyılın en sıcak zamanları oldu.

Araştırmalar son yüz yılda sıcaklığın ortalama 0,3 - 0,6 derece arttığını göstermektedir. Sıcaklıktaki 0,3 ile 0,6 derece arasında bir küresel artış çok küçük gibi görünebilir. Fakat küresel sıcaklığın geçmiş 10.000 yıl boyunca 1,5 dereceden daha fazla değişmediği göz önüne alınırsa, 0,6 derecelik bir artış önemli olmaktadır.

Bir çok iklimbilimci ısınmanın en azından bir kısmının havadaki oranları artan su buharı (H2O), karbondioksit (CO2), metan (CH4), diazotmonoksit (N2O) ve kloroflorocarbonlar (CFC) gibi sera gazlarının sebep olduğu sera etkisinden kaynaklandığını düşünmektedir. Küresel ısınmanın en azından bir kısmına artan karbondioksit oranı sebep olduysa acaba 1940’tan sonra iklim neden soğumaya başlamıştır? Ayrıca 1550’den 1850’lere kadar süren küçük buz çağının sebebi nedir? Bu tür soruların cevaplarını küresel değişimin nedenlerini incelerken bulmaya çalışabiliriz.

Küresel Iklim Değişikliğinin Nedenleri
Yeryüzünün ikliminin tabii olarak neden değiştiği tam olarak bilinmemektedir. Birçok teori değişen iklimi açıklamaya çalışsa da hiçbiri tek başına geçmişte yaşanan birçok dalgalanmayı yeterince açıklayamamaktadır. Bunun en önemli nedeni iklim değişikliğinde etkili olan faktörlerin çok fazla oluşu ve bunların birbiri ile olan karmaşık ilişkileridir. Şimdi iklim değişikliğini açıklamaya çalışan teorilerin ortaya attığı faktörlere göz atalım:

1. Kıta Hareketi ve Dağların Oluşumu
Geçmişte dünyanın yüzeyi (kabuk) büyük değişikliklere uğramıştır. Kıtaların hareketi teorisine göre, şu anki kıtalar eskiden tek bir anakara halinde bitişik idi. Anakaranın parçaları zamanla dünyanın yüzeyinde yavaşça hareket ederek kıtaların ve okyanus sahalarının değişmesine sebep oldu. Bazı bilim adamları karaların yoğun olduğu bölgelerin daha soğuk olacağını ileri sürmektedir. Ayrıca kıtaların hareketi okyanus akımlarının yollarını da etkileyebilir. Bu da değişik bölgeler arasındaki ısı taşınmasını ve küresel rüzgarları etkileyebilir. Bu etkiler bölgesel ve küresel iklim değişikliklerine sebep olabilir.

2. Dünyanın Yörüngesinde Değişiklik
Gökbilimci Milutin Milankovitch’in ortaya attığı Milankovitch teorisine göre dünya uzayda hareket ederken yaptığı üç devirli hareketin bir sonucu olarak yeryüzüne düşen güneş enerjisindeki dalgalanma iklim değişikliğine sebep olabilir. Yani bu teoriye göre iklim değişiklilerinin nedeni yeryüzüne gelen güneş enerjisindeki değişimlerdir. Dünya güneş etrafında dolanırken yörüngesindeki değişiklikler dünyaya gelen enerjide değişime neden olur. Yörünge eliptikten yaklaşık dairesel bir şekle kadar değişebilir. Ikinci değişim dünyanın kendi ekseni etrafındaki dönme eksenindeki sapmadır. Teoriye göre bu sapma 23.000 yılda bir olmaktadır. Üçüncü değişiklik ise dünyanın güneş etrafındaki dönme ekseninin eğimindeki sapmadır. Şu an yörüngesel eğrilik 23,5 derece iken 41.000 yıllık döngü içerisinde bu eğrilik 22 ile 24,5 derece arasında değişir. Eğrilikteki değişim ne kadar az olursa, yaz ve kış arasındaki mevsimsel değişiklikler de o kadar az olmaktadır. Son yıllarda yapılan bilimsel araştırmalarda bu teorinin geçerliliğini kuvvetlendirecek yönde tespitler yapılmıştır.

3. Atmosferik Parçacıkların Etkisi
Tabii kaynaklardan ve insanların neden olduğu mikroskobik katı ve sıvı parçacıklar atmosfere karışıp iklim üzerinde etkili olurlar. Parçacıklar atmosferin aşağı kısımlarına değişik yollarla girebilirler. Fabrikalardan ve araçlardan gazlar, tarımsal yangınlar, orman yangınları ve toz bulutları bunlardan bazılarıdır. Bazı parçacıklar (toz ve sülfat parçacıkları gibi) güneş ışığını dağıtıp yansıtırak havanın soğumasına neden olurken bazıları da (dumandaki kurumlar gibi) güneş ışığını emer ve etrafındaki havayı ısıtır. Sülfat parçacıklarının en önemli kaynağı fosil yakıtlarıdır. Okyanuslarda önemli bir sülfat parçacığı kaynağı ise dimetilsülfat (dms) üreten mikro bitkilerdir (plankton). Dms atmosfere karışıp oksitlenerek sülfür dioksit oluşturur ve bu da sülfat parçacıklarına dönüşür. Volkanik patlamalardan da önemli ölçüde sülfür atmosfere karışmaktadır. Volkanik patlamalarda atmosfere bırakılan CO2 miktarıyla sera etkisi artacağından bu, küresel sıcaklıkta artışa neden olabilir.

4. Güneşten Gelen Enerjide Değişiklik
Geçmişte güneşten gelen enerjinin yıllar boyunca yüzde 0.1’den fazla değişmediği düşünülmekteydi. Fakat, uydulardaki ölçüm aletleriyle yapılan ölçümlerden anlaşıldığına göre güneş enerjisi sanıldığından daha fazla değişim göstermektedir. Ayrıca güneşten gelen enerji, güneş patlamalarıyla biraz daha değişmektedir. Patlamaların en çok olduğu zamanlarda yayılan enerji de daha fazla olmaktadır. Küçük buz çağı zamanında güneş patlamalarının çok az olduğu ve ortalama küresel sıcaklığın 0.5 derece kadar düştüğü gözlenmiştir. Bazı bilim adamları güneşteki parlaklığın azalmasının bu sıcaklık azalmasında kısmen etkili olduğunu düşünmektedir.

Görüldüğü gibi küresel iklim devamlı bir değişim halindedir. Bu değişimin son yüzyılda küresel ısınma eğilimine girme şeklinde gerçekleştiğini biliyoruz. Peki, bu ısınma gerçek mi? Bu yazımızda küresel ısınma konumuz olmamasına rağmen, tabii yollardan ve insan kaynaklı olarak atmosfere salınan sera gazlarının bu ısınmada önemli rol oynadığı kabul edildiğinden, küresel ısınma konusunda, birkaç görüşü buraya alarak değinmek istiyoruz.

CO2 güneş ışığını tutan ve atmosferin alt kısımlarının ısınmasında etkili olan bir sera gazıdır. Ayrıca bu gazın miktarı son yüzyılda devamlı artmaktadır. 1998’de havadaki parçacıklar içinde CO2 gazının yıllık ortalama miktarı milyonda 365 kısım olarak tahmin edilirken, bu oranın 2100 yılına kadar milyonda 500 kısıma kadar artması bekleniyor. Durumun karmaşıklığını göstermek için güneş ışığını tutan metan (CH4), diazot monoksit (N2O) ve kloroflorokarbonların (CFC) atmosferdeki oranının da arttığını söyleyelim. Bu gazların toplamının etkisi, CO2 gazının sera etkisine eşit değerdedir. Birçok matematiksel iklim modeli 2100 yılına kadar artan bu gazların etkisiyle küresel sıcaklığın 1 ile 3,5 derece arasında artacağını tahmin etmektedir. En yeni ve en teknolojik modeller kullanılarak, okyanuslar ve buharlaşma gibi bir çok faktörün birbiriyle olan ilişkilerini de göz önüne alarak yapılan analizler sonucunda ısınmanın 1,2 derece civarında olacağı tahmin edilmektedir.

Yeryüzüne ulaşan ve yeryüzünden yayılan enerjide bir denge söz konusudur. Birçok bilim adamı artan sera gazlarının bu dengeyi değiştirip sıcaklığın artmasına sebep olduğuna inanmaktadır. Ancak bu konunun abartıldığını düşünen bilim adamları da vardır. Bunlar, birçok faktörün karmaşık şekilde birbiriyle ilişkili olduğunu ve kesin bir şey söylemenin zor olduğunu düşünmektedir. Bazıları da, ısınmanın istatiksel olduğunu ve iklim değişikliğinin tabii dalgalanmaları içinde kabul edilebileceğini söylemektedir. Evet, ısınma gerçek mi sorumuza geri dönersek, kesinlikle biliyoruz ki sera etkisi bir gerçek ve son yüzyılda ortalama küresel sıcaklık 0,3 ile 0,6 derece arasında arttı. Tabii kaynaklar hariç insan kaynaklı sera gazları da tabiata ve dolayısıyla yeryüzünün enerji dengesine dışardan bir müdahele sayılabilir ve tabiattaki hassas dengeleri uzun zaman aralıklarında pekala değiştirebilir.

İnsan küresel iklim üzerinde ne kadar etkilidir? Iklim, yavaş yavaş ısınmaya devam mı edecek; yoksa artan sera gazlarının etkisiyle hızla mı ısınacak? Acaba, ilerde sıcaklığın normalleşeceği ve sonra da düşeceği tabii bir döngü içinde miyiz? Gelecek yüzyıllarda Milankovitch teorisinin tahminlerine göre kuzey yarımküre bir soğuma trendine mi girecek? Iklim geçmişte değiştiğine göre, gelecekte ne kadar ve ne hızda değişecek?

Bu sorulara verilebilecek kesin yanıtlar olmadığına ve iklimin gelecekte nasıl olacağını bilemediğimize göre, sera gazlarının ve havayı kirleten maddelerin yayılmasını azaltmanın insanlığa faydalı olacağı şüphesizdir. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) tarafından ortaklaşa yürütülen Hükümetlerarası Iklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) raporunda (IPCC, 1996), iklim araştırmalarının sonucuna göre, "küresel iklim üzerinde belirgin bir insan etkisinin bulunduğu" ve "iklimin geçen yüzyıl boyunca değiştiği" belirtilmiştir. Bu konuda Ekoloji Magazin’in önceki sayısında yayınlanan ‘Kyoto Çözüm Mü?’ başlıklı yazıyı da okumanızı öneririz.

Kaynaklar
1. Ahrens, D. C. (2000). Meteorology Today: An Introduction to Weather, Climate, and the Environment (6th ed.). Brooks/Cole, CA.
2. IPCC. (1996). Climate Change 1995, The Science of Climate Change. Contribution of Working
3. Group I to the Second Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate
4. Change, Houghton J, T., et al., eds., WMO/UNEP. Cambridge University Press, NewYork.
5. http://www.iklim.cevreorman.gov.tr/
6. http://en.wikipedia.org/wiki/Climate_change
7. http://environment.newscientist.com/channel/earth/climate-change/
8. http://www.epa.gov/climatechange/

Mahmut ŞAHİN http://www.ekolojimagazin.com/

KELEBEK KANATLARINDAKİ SIRLAR

2008-01-30T06:15:00.001-08:00

KELEBEK KANATLARINDAKİ SIRLAR
Doç.Dr. Arif Sarsılmaz-Ali Kılıç
Bahar geldiğinde kırlara çıkıp tabiatı temaşa ederken, rengarenk çiçeklerin birinden kalkıp diğerine konan kelebeklerdeki zerafet. renk cümbüşü ve mükemmel uçuş tekniği karşısında insanın bu harika sanat eserinin Sanatkârı'nı düşünmemesi hiç mümkün müdür?
Yaklaşık olarak 150.000 kadar türü olduğu tahmin edilen ve güzelliklerinden dolayı birçok meraklısının koleksiyon yapmak için topladığı böcekler âleminin bu alımlı yaratıklarının üzerinde sergilenen ince sanatlar ressamlara, uçuş mühendislerine, termostat imalâtçılarına, haberleşme uzmanlarına, kamuflaj üstadlarına ve insanın meşgul olduğu daha birçok sanatlarda çalışanlara hem ilham kaynağı olmuş, hem de onların hayret ve takdirlerini toplayarak Yaratıcı'ya karşı imanlarını artırmıştır.
Üzerinde bu kadar ince ve hassas sanatları gösteren kelebeğin en dikkat çekici yönü kanatlarıdır.
Kelebeğin kanatlarını süsleyen göz alıcı desenler, kanadın alt ve üst yüzünde birbirinden farklıdır. Basit gibi görülen bu desen farklılığının aslında hayvan için hayatî önemi vardır. Kelebek bir yere konduğunda kanatlarını, dik duran bir kitap gibi kapatarak birbirleriyle çakıştırır ve böylece sadece kanatların alt yüzleri gözükür. Fotoğraflarda da görüleceği gibi alt taraftaki şekil ve desenler üsttekilere nazaran çok daha kompleks (karmaşık) dir. Buradaki noktalar ve dalgalı çizgiler, kanatların belirgin şeklini gözlerden gizleyen bir kamuflaj elbisesi desenini meydana getirerek, komandoların arazide gizlenmesi gibi kelebeği de çalılar üzerinde dinlenirken kuşlardan gizlemektedir (Resim5, 6, 10, 15).

Ancak bunun da istisnaları vardır; meselâ 1 nolu resimde görülen kelebek dinlenirken kanatlarını kapatmaz; fakat bu türün kanatlarının üzerindeki görüntü ters olduğu için hiç de kelebek gibi gözükmez. Peki, herşeye rağmen bir kuş tarafından farkedilen ve saldırıya uğrayan kelebek için hiçbir kurtuluş çaresi yok mudur? Araştırmaların gösterdiğine göre kanatların renk ve desen özellikleri son anda yine kelebeğin imdadına yetiştirilecek tarzda çizilmiş. Kelebek saldırıya uğradığı anda hemen kanat çırpmaya başlar. Kanadın bir alt yüzü, bir üst yüzü peş peşe kuşun gözünün önünden geçince, İki taraftaki farklı renk ve çizgiler birden bire kuşun beyninde bir idrak yanılması ve dolayısıyla bir şaşkınlık meydana getirmekte ve bu fırsattan istifade eden kelebek hemen yeni bir yere saklanabilmektedir (Resim 1, 2, 7, 9).
Fotoğraflarda gördüğümüz diğer kelebeklerde ise kamuflaj elbisesinin bulunmadığı gibi aksine çok göz alıcı renklerle bezenmiş olmaları, onların zehirli olduklarını bildirmek içindir. Böylece kuşların dikkatini çekmekte "ben zehirliyim, sakın dokunmaya kalkma!" diyerek kendisine yapılacak saldırıyı baştan ikaz ederek engellemektedir.

KAYNAK: Milius, B, Susan; "The Ups And Downs Of Butterfly Wings", International Wildlife, Vol. 23. No. 3, May-June 1993. ss. 36-38

TOHUM DAĞITIMINDA KARINCALARIN ROLÜ

2008-01-30T06:09:00.000-08:00

TOHUM DAĞITIMINDA KARINCALARIN ROLÜ
Recai Yılmaz

Karıncaların vazifelerinden biri, çevreye bitki tohumlarının dağıtılmasıdır.
Bitkiler, tohumlarını uzağa ve daha geniş sahalara dağıtabilmek için çeşitli mekanizmalarla techiz edilmiştir. Bazıları, hayvanların yardımına ihtiyaç duyarlar. Meselâ, bazı tohumların yapılarında tutunabilme özelliğini veren kancalar ve çengeller vardır. Bu sayede, kürklü hayvanların ve kuşların tüylerine geçici olarak tutunurlar. Bu tür taşınmaya ''ectozoochory'' denir.
Biyologlar, karıncaların tohum dağıtımındaki rolünü ve değişik mekanizmaları yeni yeni tanımaya başlıyorlar. Aslında, karıncaların yaptığı tohum dağıtımı, Antarktika hariç diğer bütün kıtalarda yapılmaktadır. 60'tan fazla familyaya mensup 3000'in üzerinde çiçekli bitki türünün tohumlan bu yolla dağıtılmaktadır. Bu tür dağıtımda, bitkiler ve dağıtımı yapan karıncalar arasında her iki tarafın da yararına olan bir alış veriş (mutualism) söz konusudur.
Karıncaların tohumları taşıması, çok ince ve hassas bir şekilde plânlanmış mükemmel iki yolla gerçekleşir. Birincisinde, tohumlar karıncalar tarafından yenmek üzere yuvalarına taşınırlar. Karıncanın burada bitki neslinin devamını düşünerek tohumlan uygun yere getirme gibi bir gayesi yoktur; fakat yanlış yere bırakılmaları veya düşürülmeleri neticesi, uygun şartların sağlanması hâlinde tohumlar gelişirler. Bu yolla, karıncaların düşürmeleri veya yanlış yerleştirmeleri neticesi gelişen tohum sayısı, karıncaların yediğinden çok daha azdır. Bu durumda karıncalar kendilerine daha çok fayda sağlarlar. Yani bu şekilde taşıma, daha çok bir tohum kıyımı veya tohum avı olup, mutualism değildir.
İkinci yol ise, ilim adamlarının asıl merakını celbeden, oldukça değişik ve diğerlerinden çok daha mühim bir taşımadır. Burada bitkilerin, "elaiosom" adı verilen tohuma bağlı yağ ihtiva eden yapılar üretmeleri gerekir. Elaiosomlar karıncaları çeker ve bunun neticesi karıncalar elaiosomla beraber tohumu da yuvalarına taşımış olurlar. Daha sonra karınca yuvasındaki topluluk, besin ihtiyaçlarını gidermek için tohumun elaiosom kısmını yer ve özüne zarar vermeden çevreye bırakır. Karınca İle tohumu taşıtmak isteyen bitki arasında karşılıklı faydaya dayanan mutualism münasebeti vardır ki buna "Myrmecochory" (myrmex=karınca, chory=dağıtım) denir.
Myrmecochory üzerinde ilk defa, İsveç Uppsala Üniversitesi'nde botanikçi olan J.R. Sernander tarafından yapılan "Avrupa Myrmecochores Araştırması" 1906'da basıldı. Sernander çalışmalarında birçok değişik bitki türü kullandı ve karıncaların özellikle elaiosomlu tohumlan seçtiklerini gördü. Elaiosomlar, Carex bitkisinde yumurtalığı (ovary) çevreleyen bürgü (brakt) dokusundan gelişirler. Ayrıca çiçekli bitkilerin, diğer yapılarında da elaiosomlar oluşturduğu bilinmektedir. Elaiosomlar, bitkilerle beslenen böcek ve diğer tehlikelilere karşı koruyuculuk vazifesi yapan, biyokimyevî yapı bakımından değişime uğramış ve karıncalar için besin ihtiva eden bitki dokularıdır.
Elaiosomlar, oldukça değişime uğramış büyük kofullar veya besin bakımından zengin karışımlarla dolu zarla kaplı bölgeler ihtiva ederler. Münih Üniversitesi'nden Andreas Bresinsky, myrmecochorlar üzerinde geniş bir araştırma yaptıktan sonra, elaiosomların değişik yağlar, yağ asitleri ve hayvanların ihtiyaç duyduğu diğer genel besinleri taşıdığını tesbit etti. Bu ise, karıncalar için ehemmiyetli bir besin kaynağı demektir.
Karıncaların çoğu hem diğer böceklerle, hem de toprak üzerindeki bitki parçalarıyla beslenirler. Elaiosomlu tohumlar kimyevî olarak hayvan dokularına benzerler, bu yüzden karıncalar bunlara yönelirler. Bu tohumlara, karıncaları celbederek aldatabilmeleri için, kimyevî olarak hayvan dokularını taklit edebilme kabiliyeti de verilmiştir.
Ayrıca elaiosomlar, karıncaların tohumları toplama ve yuvaya taşıma davranışını başlatan bazı uyarıcılar ihtiva edebilir. 'Avrupa Menekşesi'nin (Viola odorata) elaiosomiarında, 1, 2 diolein (polar bir yağ bileşiği) isimli özel bir kimyevî madde tesbit edildi. Benzer bir yağ, iki Avustralya çalısının (Acacia myrtifolia ve Tetratheca stenocaraga) elaiosomlarında da keşfedildi. Elaiosomlar, karıncaların yaratılıştan sevk-i ilâhî olarak genetik programlarına yerleştirilmiş daha başka davranışlarını da açığa çıkarabilir. Meselâ, "oleik asit" in bazı karıncalarda ceset taşıma davranışını uyardığı bilinmektedir. Muhtemelen bu maddeyi ihtiva eden elaiosomlar, bu sebeple karıncalar tarafından taşınmaktadır.
Karıncalar tarafından taşınan tohumlar, ilkbaharın ilk döneminde olgunlaşır. Ölü böcekler, karıncaların birinci dereceden besin maddesidir ve yazın böcek yoğunluğunun arttığı döneme oranla ilkbaharın bu ilk dönemlerinde popülasyonları çok daha azdır. Baharda olgun elaiosomlar taşıyan bitkiler, kendi aralarında tohumlarını taşıtma bakımından birbirleriyle daha az rekabete girdiklerinden daha avantajlıdırlar. Besin toplayan karıncalar tarafından taşınma şansları da yaz veya sonbahardakine nisbeten daha fazladır. Bu açıdan erken olgunlaşan elaiosomlu tohumlar için daha fazla yaşama şansı vardır denilebilir.
Karınca türlerinin bir kısmı, tohumları yavruları i-çin taşırlar. Dağıtımı yapan kanncalar, tohumlan yuvalarına taşıyarak, burada yavrular için faydalı olan elaiosomunu ayırırlar ve larvalarını beslerler.

NİÇİN KARINCALAR?
Aslında myrmecochorların bulunduğu bölgeler, başka grup böceklerin de yaşadığı ortamlardır. Fakat dağıtımın tesirli olarak gerçekleşmesi, tohumların yeterince uzağa ve zarar verilmeden taşınmasını gerektirir. Onun için sadece, besini bulduğu yerde yemekten ziyade yuvasına taşıyan ve cemiyet halinde yaşayan böcekler bu iki önemli husûsiyeti sağlayabilir. İşçilerin günlük vazifeleri, yuva etrafını temizlemek ve besin maddelerini larvalara yedirmek üzere yuva içine taşımaktır. Dolayısıyla karıncaların bu tür bir sosyal davranış sergileyecek şekilde yaratılmış olması, onları başarılı ve uygun bir tohum dağıtıcısı olmaya önceden hazırlamıştır.
Son çalışmalarda gerçekleştirilen bir dizi arazi ve laboratuar tecrübeleri, tohumların cazibesinin, taşıyıcı karıncalara nasıl tesir ettiğini ve bir bitki çeşidi neslinin verimliliğini nasıl artırdığını günyüzüne çıkardı:
1. Karıncalar tarafından yapılan tohum dağıtımında birinci temel fayda, o bitkiye ait yaşama bölgesinin genişletilmesidir. Dolayısıyla karıncalar, bitkilerin yeni bölgelerde yayılmalarını mümkün kılar. Hayat sahası genişleyen bir bitki için ise bu yaşama çevrelerinden bazılarının ileride bozulması neticesi yok olma riskini azaltır.
2. Karıncalar ayrıca tohumu ana bitkiden uzağa taşıyarak çimlenme ve rahat büyüme şansını artırırlar. Böylece ana bitki gölgesiyle, fidan devresinde tohumun gelişimini engellememiş olur.
3. Filizlenen tohuma yapılan bu yardımdan başka, kanncalar tarafından taşınan tohumlarla, değişik bitki türleri arasındaki hayatta kalma yarışına da müsbet yönde tesirde bulunulur. Meselâ, Handel yaptığı bir deneyde üç "Carex" türünü kullandı. Aynı vasatta yetişen bu üç Carex türünden yalnızca biri myrmecochordur. Karıncalar elaiosomlanndan dolayı, myrmecochorlu olan Carex türünün tohumlarını yuvalarına taşıdılar. Dolayısıyla, myrmecochorlar karınca yuvalarının bulunduğu yerleri çevrelemiştir ve bu bitkiler, filizlenen diğer Carex türleriyle yer, ışık, besin ve diğer temel kaynaklar için yarışmaz
4. Tohum ve filizlerin yıpranması hususunda bitkiler arasındaki yarıştan daha ehemmiyetli bir faktör de, tohum avcılığıdır. Kuşları ve kemiricileri de içine alan birçok hayvan türünün temel yiyecek kaynakları tohumlardır. Ayrıca çeşitli salyangoz türleri de tohumlar için zararlıdır. Dünyanın değişik yerlerinde yapılan araştırmalar göstermiştir ki karınca yuvalarına taşınan bu tohumlar, en azından bazı avcıların tehlikesinden korunabilmektedir.
5. Tohumların karınca yuvalarına taşınması, tohumları öldürücü sıcaklık ve çalı yangınlarından da muhafaza eder.
6. Karıncalar, yuvalarını ormanda ve genellikle toprağın üzerinde yükselen çürük ağaçlara kurarlar. Bu tür yapılar, ilkbaharda meydana gelen sellerde hem karıncalar için, hem de tohumlar için uygun birer korunma mekânıdır.
7. Karınca kolonilerine, aynen diğer hayvanlarda ve insanlarda görüldüğü gibi Yüce Yaratıcı (cc) tarafından bahşedilen çöp toplama alışkanlığı verilmiştir. Filizlenmekte olan tohumlar ve filizler, bu çöplerin arasına yerleştirilmiş olmaktan faydalanabilirler. Organik atıklar, bitkilerin gelişiminde kritik rolü olabilecek çok miktarda besin ihtiva ederler. Organik maddelerin seviyesi, azot, potasyum ve fosfor karınca yuvalarında ve çevrelerindeki topraklarda daha fazladır. Böylece insanoğlunun ancak zekâsıyla çözebildiği bitki çimlenmesi ve gelişmesine ait birçok problemin çözümü, hiçbir şeyden haberi olmayan bitkinin ayağına kadar, yine herşeyden habersiz karıncalarla getirilmiş olur.
8. Karınca yuvasının içindeki ve çevresindeki toprağın diğer fizikî özellikleri de, aynca filizlenmelerdeki başarı şansını artırarak, bitkinin hayatta kalmasına yardımcı olur. Üzerinde gezindiğimiz toprak içinde bizim farkında olmadığımız, karıncalar ile bazı bitkiler arasındaki bu sırlı ve her iki tarafın da faydasına olan alış verişteki hassas ve mükemmel mekanizma, hem toprağı, hem karıncaları, hem de bitkileri çok iyi tanıyan ve onlara sözü geçen sonsuz bir Kudret'in eserinden başka birşey olabilir mi?

KAYNAK
- T. E. Weir-C. R.Sioching-M. G. Barbous-T. L. Rost, Botany, John Wiley R Sons. Inc., Singapure 1982.
MERAK ETTİKLERİNİZ İÇİN TIKLAYIN

YUVA ASALAKLARI -GUGUK KUŞU-

2008-01-30T05:27:00.000-08:00

Yuva Asalakları
YUVA ASALAKLARI Mustafa ATALAR Kültür ve Turizm Bakanlığı Başmüfettişi

İbret gözüyle bakabilenler için dünyadaki diğer canlıların yaşamlarında sayısız dersler vardır. Özellikle kuşların hayat macerası ibretlik olaylarla doludur. Dünyada kuşları inceleyen “ornitoloji” adlı bir bilim dalı bile mevcut. Bizler, maalesef pek çok alanda olduğu gibi bu alanda da oldukça geri kalmışız. Halbuki Rabbimiz: “Üstlerinde kanatlarını aça-kapata uçan kuşları (hiç) görmediler mi? (Mülk:19) buyurarak, bizden ibret nazarlarımızı kuşlar üzerine de çevirmemizi emrediyor. Öyleyse biz de gücümüz yettiğince, bu emre de uymaya çalışarak, yönümüzü kuşlar tarafına çevirelim, bakalım neler görebileceğiz. Bu yazımda, ibretlerle dolu “ornitoloji” bilim dalının verilerinden yararlanarak, benim de baharı müjdeleyen sesleriyle büyüdüğüm gugukkuşlarının çok ilginç üreme ve çoğalma alışkanlıklarından söz etmek istiyorum. Ilıman ya da sıcak iklim bölgelerinde yaşayan göçmen gugukkuşları ilkbaharı müjdeleyen ötüşleri kadar, “yuva asalağı” olmalarıyla da ünlüdürler. Bu kuşlar, yumurtlamak ve yavrularını büyütmek için kendileri yuva hazırlamazlar. Yumurtalarını başka kuşların yuvalarına bırakırlar ve yavrularını onlara beslettirip büyüttürürler. Gugukkuşları, görünüş ve uçuş tarzı olarak atmacaya benzerler. Uzun ve sivri kanatlı, uzun kuyruklu, iyi uçucu, oldukça da büyük boy bir kuş olmalarına rağmen böcekçildirler ve özellikle tırtıllarla beslenmeyi severler. Afrika’nın çeşitli bölgelerinde kışladıktan sonra, mart-nisan aylarında kuzeye ve Avrupa’ya göç ederler. Üreme mevsimi geldiğinde, dişi guguk kuşu çevreyi dolaşarak yumurtaları için uygun yuvalar ve bakıcı ana babalar aramaya başlar. Dişi guguk kuşu, gözüne kestirdiği kuşların yuvalarını iyice gözetledikten sonra, 10-12 yumurtasından her birini bir ötücü kuşun yuvasına bırakır. Bunun için yuvanın boş kaldığı bir zaman aralığında yuvaya konar, yuvadaki yumurtalardan birini yiyerek veya çalarak imha ettikten sonra yerine kendisi bir tane yumurta bırakır. Yumurtasının rengini ve büyüklüğünü de yuva sahibi kuşunkine benzetir. Ev sahibi kuş, çoğu zaman bunu kendi yumurtası sanır. Gugukkuşu, yumurtasını bıraktıktan sonra da zaman zaman yuvayı kontrol etmeyi ihmal etmez. Eğer yuva sahibi kuş, bir yırtıcı kuş tarafından avlanır veya şiddetli bir fırtına ile yuva bozulursa, yumurtasını hemen oradan alıp başka bir yuvaya bırakır. Gugukkuşu, iri vücutlu olmasına rağmen, yumurtası küçüktür. Gerektiğinde gugukkuşu onu boğazında da taşıyabilir. Gugukkuşu yavrusu, 12 gün sonra genellikle üvey kardeşlerinden önce doğar. İlk dört gün gözleri daha açılmamış ve tüysüzdür. Gugukkuşu yavrusunun ilk işi yuvanın esas sahibi kuşun öz yavrularını ve yumurtalarını yuvadan aşağıya atmaktır. Üvey ana-baba yuvada yokken, akrobatik hareketlerle yumurtadan yeni çıkmış veya henüz çıkamamış üvey kardeşlerini tek tek yuvadan atar ve sonunda yuvada tek başına kalır. Yuva sahipleri yumurtalarının yok olmasının ve öz yavrularının yuvadan aşağı düşüp börtü böceğe yem olmasının nedenini bir türlü anlayamazlar. Belki de olan biteni, kendi yavrularının beceriksizliğine, zayıflığına, acizliğine bağlarlar. Bu gafil ana babalar, kendi yuvalarının altında kırık yumurta kabukları arasında kimisi can çekişen, kimisi canhıraş feryatlarla başlarına gelen uğursuzluğu haykırıp son bir gayretle seslerini öz ana babalarına duyurmaya çalışarak onları imdada çağıran, kimisi de çoktan ölüp parçalanmış ve üzerlerine türlü türlü haşerat üşüşmüş öz yavrularından habersiz gugukkuşu yavrusunu kendi yavruları sanarak büyütme telaşındadırlar. Kimbilir belki de, bu iriyarı, farklı ve kendi cinslerinden daha güzel ve yakışıklı buldukları yavruyu Allah’ın kendilerine bir lutfu olarak kabul ediyorlardır. Bu yavru o kadar hızlı büyür ki daha üç haftalıkken üvey anne babalarından daha iri hale gelir ve küçük yuva ona dar gelmeye başlar. Üvey ana baba, kendilerinden kat kat büyük olan, onlara hiç benzemeyen, her geçen gün daha da farklılaşan bu yabancı ve azman yavruya haftalarca hem de iyice zorlanarak böcek ve tırtıl taşımaya devam ederler. Bir türlü bu yabancı yavrunun bir yuva asalağı olduğunu, esas yavrularının acımasızca onun tarafından öz yuvalarından atıldığını, çektikleri zahmet ve emeklerin kendilerine de, türlerine de hiçbir faydasının olamayacağını anlayamazlar, ya da anlamak istemezler. İşin ilginç yanı, gugukkuşu gidip başkasının yuvasına, hem de o yuvadakilere benzer bir yumurta bıraktığı halde, yumurtasından başka bir şey değil, yine bir guguk kuşu yavrusu çıkar. Bu yavrular, tamamen yabancı ellerde yetiştikleri, kendi öz ana babalarını hiç görüp tanımadıkları, onlar tarafından bakılıp eğitilmedikleri, görülüp gözetilmedikleri halde; sonunda yine de tam anlamıyla bir guguk kuşu olurlar, her şeyleriyle gugukkuşu özellikleri ve karakterleri gösterirler. Kendilerini bakıp büyüten üvey ana babalarına şeklen hiç benzemedikleri gibi, onlardan huy ve karakter de almazlar. Gugukkuşu yavruları, aşağı yukarı altı haftalıkken ergenleşirler. Ergen hale geldiklerinde, hiçbir minnet hissi duymadan, asalağı oldukları yuvayı da bozup dağıtarak terk ederler ve eş aramaya çıkarlar. Tabii eşlerini, kendilerini besleyip büyüten kuşların cinsinden değil, gugukkuşlarından seçerler. Oldukça geç doğan gugukkuşu yavruları bile, olgunlaşır olgunlaşmaz, kendi türü kuşlar çoktan göç etmiş olsalar da, eylül ayı sonlarında üvey ana babayı ve asalağı oldukları yuvayı terk ederek güneye doğru kanat açarlar. Tek başlarına olsalar da, iç güdüleriyle binlerce kilometrelik yolu kat ederek Büyük Sahra’yı aşıp, Afrika’nın tropikal ormanlarına, ergen guguk kuşlarının yanına giderler. Gugukkuşları, genelde çilardıcı, çitserçesi, incir kuşu, çitkuşu, ak kuyruksallayan gibi ötücü kuşların yuvalarını kullanırlar. Bütün kuşlar, yuvalarında kendi yavruları yerine yabancı kuşların yavrularını besleyip büyütecek kadar fark ve temyiz kudretinden yoksun değildirler. Aksine bu tür aptal ve gafil kuşlar diğerlerine oranla çok daha azdır. Ama gugukkuşları, yumurtalarını bırakıp, yavrularını büyüttürecekleri aptal, fark ve temyiz kabiliyetinden yoksun kuşları arayıp, bulmakta çok mahirdirler. Nesillerini ve varlıklarını bu becerileri sayesinde devam ettirirler. Kuşların çoğu, gugukkuşunun veya yabancı bir kuşun yumurtasının üstünde asla kuluçkaya yatmazlar ve başkalarının yavrularını da beslemezler. Yuvalarına bir yuva asalağı dadandığını anlayan uyanık kuşlar, bu yabancı yumurtayı hemen fark ederler ve onu derhal yuvalarından atarak, kırarak, götürüp bir yere gömerek yok ederler. Hatta bazı kuşlar, belki de başkalarına nesil yetiştirme, yabancılara hizmet etme endişesine kapıldıkları için olacak, mevcut yuvayı terk ederek daha güvenli bir yuva kurmayı bile tercih ederler. Bazı kuşlar da, yumurtayken fark edemedikleri yabancı yavruyu, yumurtadan çıktıktan sonra bakıp büyütmek bir tarafa, yaşatmazlar bile. Örneğin; benim doğduğum yerde, küçüklüğümde komşumuzun oğlunun, karga yuvasından tavuk civcivi aldığını hatırlıyorum. Nasıl yaptığını sorduğumda bana, karga yumurtalarını alarak yuvaya tavuk yumurtaları koyduğunu, civcivlerin çıkma zamanı gelince, daha yumurtalar çatlarken civcivleri aldığını, eğer civcivler çıkmadan yetişemezse, bunların kendi yavruları olmadığını gören kargaların hemen bu civcivleri öldürüp yuvadan aşağı attıklarını anlatmıştı. Yine bir dostumdan dinlemiştim: Onların memleketine de yazın leylekler gelirmiş. Leylekler eşlerine çok sadık ve zeki kuşlarmış. Ağaçlara, çatılara, bacaların tepelerine yuvalarını kurarlar, her sene gelir aynı yuvayı tekrar onarırlar, burada yavrularını büyütürlermiş. Köy halkından birisi, bir gün evinin yakınındaki yuvadan leyleklere fark ettirmeden leylek yumurtalarını alıp, yerine tavuk yumurtaları koymuş. Köylü komşu, “Yapma, etme, yazıktır, günahtır!” dedilerse de adam kulak asmamış. Bir sabah köy, yüzlerce leyleğin bu yuva etrafında toplanıp “laklaklak” sesleriyle bağırıp çağırışlarıyla uyanmış. Meğer yumurtalardan leylek yavrusuna hiç benzemeyen civcivler çıkınca ortalık karışmış. Yuvadaki civcivlerin ve dişi leyleğin etrafında dönen tartışma saatlerce sürmüş. Sonunda başta baba leylek olmak üzere bütün leylekler bir olup dişi leyleğin üzerine üşüşmüşler ve hem dişi leyleği, hem de civcivleri gagalayıp öldürmüşler. Korkusundan ve üzüntüsünden ne yapacağını bilemeyen adam, en sonunda herkese ibret olacak çok acıklı durumlara düşmüş. Köylüler de adamın başına gelenleri bu olaya bağlamışlar. Kuşlarla ilgili hikayelerin sonu gelmez. Ama kıssadan hisse odur ki; sahte benzerliklere asla kanmamalıdır. Gugukkuşu yumurtasından, gugukkuşundan başka bir şey çıkmaz. Her kuş kendi cinsiyle uçar, konar, göçer. Fark ve temyiz sahibi olmadıkları için kendi yavrularıyla gugukkuşu yavrularını ayırt edemeyen, kendi yavrularının gugukkuşu yavrularınca öz yuvalarından atılarak heder edilmelerine göz yuman ana babalar, en sonunda emekleri boşa gitmiş, herkes tarafından kınanıp alaya alınmayı, gagalanmayı hak etmiş, yuvaları darmadağın olmuş bir halde elleri koyunlarında müflis ve acınacak bir hale düşmeye mahkumdurlar. İnsanların da çoğu insan yiyicidir. Bu gibilerin hatır sayması, saygı ve sevgisi tuzağa konmuş yemlerden başka bir şey değildir. Gerçek dostlarla, sahtelerini ayırt edemeyenler, dost görünüşlü düşmanlarının yalan sözlerine, yapmacık tavırlarına, hile ve desiselerine kanarak dostlarının elini bırakıp düşmanlarının elini tutanlar tez zamanda yüzüstü kapaklanır, tepetaklak olur, yuvarlanır giderler. Kimsesizlik bile yanlış adamlarla dostluktan çok daha iyidir. Allah cümlemizin basiret ve ferasetini artırsın, sonumuzu hayırlara tebdil eylesin! Yazar: Mustafa Atalar

BÜYÜLEYEN KAR TANELERİ

2008-01-30T05:17:00.000-08:00

BÜYÜLEYEN KAR TANELERİ
Kar, yalnızca çocukları sevindirip trafiği zorlaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda havayı da temizliyor. Bugüne kadar 6 bin değişik şekli tespit edilen kar tanecikleri, oluştukları ortamın sıcaklığı doğrultusunda şekilleniyor. Alman meteoroloji hizmetleri basın sözcüsü uwe wesp’ in verdiği bilgiye göre, tipik altı ayaklı kar tanecikleri, bulutlardaki sıcaklığın sıfırın altında 12 ila 22 derece arasında olması halinde meydana geliyor. Rusya da olduğu gibi çok düşük sıcaklıklarda, kar taneleri bir toplu iğne şeklinde yeryüzüne düşerken, içinde geçtikleri hava katmanlarının sıcaklık ve nem oranlarına bağlı olarak şekil değiştirebiliyor. Çok soğuk havalarda toz şeklinde yağan kar, sıfır derece dolaylarındaki havalarda büyük parçacıklar oluşturarak lapa lapa yağıyor. Kar kristalleri, düşüş sırasında birbirlerine kenetlenerek, giderek daha büyük tanecikler oluşturabiliyor. Kar tanecikleri, yeryüzüne doğru yolculuklarında havadaki birçok zararlı maddeyi de içlerine alarak yollarına devam ettiklerinden, havayı tarayarak temizliyorlar. Almanya’da bulunan frauenhof atmosferik çevre araştırmaları enstitüsü basın sözcüsü jürgen hahn, kar taneciklerinin, havadaki partikülleri yakaladığını, örneğin pas ve nitrik asit partiküllerini veya denizden havaya sıçrayan tuz taneciklerini içine alarak, havayı bu maddelerden temizlediklerini bildirdi. Kar, aynı zamanda bitki ve hayvanları dona karşı koruyor. Kar tanecikleri arsında biriken hava, kar tabakasının adeta bir manto görevi üstlenmesini sağlıyor. Kar tabakası, izole edici özelliğiyle gerek bitkileri, gerekse hayvanları soğuğa karşı koruyor. Yeni yağan karın oluşturduğu bir tabaka, en tesirli izole maddesi oluyor. Çünkü bu karın içindeki hava oranı yüzde 90’ a ulaşıyor.

Bilim teknik sayfamıziçin tıklayın

BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ ?

2008-01-29T12:11:00.000-08:00

BUNLARI BİLİYOR MUSUNUZ

Çocuklar baharda daha fazla buyuyor.

ödemeli telefon konuşmalarının çoğu babalar günündeediliyor.

ortalama bir pire, kendi büyüklüğünün 150kati yüksekliğe zıplayabiliyor. bu oranı tutturmak içinbir insanin yaklaşık 30 metre zıplaması gerekli.

insanlar vücutlarında 300 adet kemikle doğuyorlar amayetişkin olduklarında bu şayi 206 ye düşüyor.

her dört Amerikalıdan biri mutlaka televizyonda görünüyor.

uyurken, televizyon seyrederken yaktığımızdan dahafazla kalori harcıyoruz.

kelebekler ayaklarıyla tat alırlar.

sarışınların esmerlere göre daha fazla sacı vardır.

yıllara göre ortalama alındığında , her sene eşeklertarafından öldürülen insan şayisi uçak kazalarındaölenlerin sayısından daha fazla.

kadınlar erkeklere oranla iki kat fazla göz kırpar.

insan vücudundaki en güçlü kas dildir.

gözleri acık tutarak hapşırmak imkansızdır. i

nsanlar beyinlerinin sadece %10`unu kullanırlar.

filler zıplayamayan tek memelidir.

elektrikli sandalye bir dişçi tarafından icatedilmiştir.

bir karıncanın koku alma yeteneği en az bir köpeğinkikadar gelişmiştir.

amerikan havayolları, uçuşlarda yolculara sunduğukahvaltılarda her tepsiden bir zeytini kaldırarak 1987yılında 40 bin dolar kar etmiştir. y

etişkin bir ayı, bir at kadar hızlı koşabilir.

atların insanlardan 18 tane fazla kemiği vardır.

fareler kusamaz.

hapşırdığınız zaman, kalbiniz de dahil olmak üzerebütün vücut fonksiyonlarınız bir an için durur. tok sawyer daktiloda yazılan ilk romandır.

hamamböcekleri yaklaşık olarak 250 milyon yıldıryasadıkları halde hiçbir değişime uğramamışlardır.

gözlerimiz hiçbir zaman büyümez.

ama burnumuz vekulaklarımızın büyümesi asla sona ermez.

kediler ültrason seslerini duyarlar.

zürafaların ses telleri yoktur.

İngiltere`deki bütün kuğular kraliçenin malidir.

kutup ayıları solaktır.

Amerika`da satışa sunulan ilk CD, Bruce springsteen`in"boan in theusa" albümüdür.

bir karınca kendi ağırlığının elli kati ağırlığıkaldırabilir.

timsahlar dillerini dışarı çıkaramazlar.

zürafa 35 cm uzunlukta siyah bir dile sahiptir.

yunuslar bir gözleri acık uyurlar.

kangurular geri geri yürüyemezler.

mexico city her sene 25 cm kadar batıyor.

buckingham sarayı`da 602 oda bulunuyor.

yeni Zelanda, dünyadaki her turlu iklimin yaşandığıtek ülke.

Peru `da hiç umumi tuvalet yoktur.

Newton, yer çekimi kanununu fark ettiği zaman 23yasındaydı.

dünyada insan basına düsen karınca şayisi bir milyon.

sağ elini kullanan insanlar sol elini kullananlaragöre ortalama dokuzyil daha fazla yasıyorlar.

bir biç Mac hamburgerin ekmeğinde ortalama 178 adetsusam bulunuyor.

bir insan yasamı boyunca iki yüzme havuzunu dolduracakkadar tükürük salgılar.

bugüne kadar bilinen en ağır böbrek tası 1.36 kg.

dünyanın en hızlı büyüyen bitkisi bambu, bir günde 90cm kadar uzuyor=.

18 şubat 1979 yılında sahra çölüne kar yağmıştı.

insanlar yaşamları boyunca altı filin ağırlığına eşitmiktarda yiyecek tüketiyorlar.

dünyanın en büyük seker ihracatçısı Küba`dır.

Eskimo dilinde kar yağışlarının farklarını tarif etmekiçin kullanılan yirmiden fazla sözcük vardır. en yakın oldukları noktada, Rusya ve Amerika`ninebirbirlerine uzaklıkları dört km `den daha azdır.

central park`ta yüzmek yasalara aykırıdır.

kirli kar, temiz kardan daha kolay erir.

Suudi Arabistan`da hiç ırmak yoktur.

Monakocun ulusal orkestrası ordusundan daha geniş birkadroya sahiptir.

zürafalar yüzemez.

ortalama olarak, Amerika`da günde uç adet cinsiyetdeğiştirme operasyonu gerçekleşmektedir. insan beyninin % 80`i sudur.

Amerika`da her saat 40 kişi kanserden hayatinikaybediyor.

bir kromozom bir genden daha büyüktür.

ileri doğru bir adim atıldığında, insan vücudundaki 54kas çalışır.

insan beyninin ortalama ağırlığı 1.3kg`dır.

birinin yüzünü hatırlamak için beynin sağ tarafıkullanılır.

yetişkin bir insan günde ortalama olarak 23 bin keznefes alır.

kasları yukarı kaldırmak için 30 kası hareketegeçirmek gerekiyor.

erkekler kadınlara göre on kat daha fazla renk koruoluyorlar.

sadece bir tane kovboy filmi kadın yönetmen tarafındançekilmiştir

penguen yüzebilen ama uçamayan tek kustur.

sineklerin beş gözü vardır.

baykuş mavi rengi görebilen tek kustur

bugüne kadar bilinen en ağır böbrek tası 1.36 kg.

ortalama bir insan hayati boyunca iki yılını telefondakonuşarak harcıyor.

ortalama bir buzdağının ağırlığı 20 milyon ton.

Virginia woolf kitaplarının çoğunu ayakta yazmıştır.

Pablo Picasso, parasızlık çektiği gençlik günlerindeyaptığı resimler yakarak ısınırdı.

sığırların dört tane midesi vardır.

Her Türlü Etkinliklerimiz İçin Tıklayınız

HAYVANLARIN ZEKASI

2008-01-29T12:04:00.000-08:00

HAYVANLARIN ZEKASI

Yapılan araştırmalar tavuk, koyun vb. çiftlik hayvanlarının sanıldığı kadar akılsız olmadıklarını kanıtlıyor. Bu hayvanların insanlar gibi kıskançlık ve sevgi duygularına sahip olduklarını gösteriyor.
Araştırmalara göre hayvanların duygu ve zekası hakkında elde edilen bulgular şöyle;

KOYUN: 50 Koyunun ve en az 10 insanın yüzünü iki yıl boyunca hafızalarında tutabilirler. Yüz ifadelerine tepki verirler, gülen insanları severler.

TAVUK: Niyetleri ve beklentileri vardır. İnsanları birbirlerinden ayırt edebilirler. Köpek ve atların hızıyla yönlerini bulabilir, kapı açma gibi hareketleri öğrenebilirler.

BALIK: Üç saniyelik hafızaya sahip oldukları şeklindeki yaygın inanışın aksine zekalarını kullanabilirler.

DOMUZ: Kendi çıkarları için diğer hayvanları kandırmak konusunda karmaşık planlar yaparlar.

PAPAĞAN: Zeka düzeyleri 5 yaşındaki bir çocukla karşılaştırılabilir. İki farklı nesne gösterildiğinde renk, şekil ve doku farklılıklarını dille anlatabilirler.
Esentepe Web Sitemizi Ziyaret Ediniz

BUNLARI HİÇ DÜŞÜNDÜNÜZ MÜ?

2008-01-29T11:59:00.000-08:00

BUNLARI HİÇ DÜŞÜNDÜNÜZ MÜ?

Aşağıda hayatınızın yönünü ve yolunu bulmanızı sağlayacak bazı sorulara yer verilmiştir. Lütfen bu soruları okuyun ve en çok hoşunuza giden 1 tanesini işaretleyin. Sonrada o seçtiğiniz soruya cevap teşkil eden bir sayfalık bir makale yazın. Haftada bir bu işlemi farklı seçeneklerle aynı şekilde deneyin. Bu uygulama kişisel gelişiminiz için inanılmaz derecede yararlı bir çalışmadır. Hayatınızı anlamlı ve kontrol edilebilir hale getiren her uygulama gibi bu uygulamada yapılmaya değer...

Senin diğer insanlara göre daha iyi yapacağın işler neler?
10 yıl sonra nasıl bir hayat yaşıyor olacaksın?
Senin için önemli olan sürekli artan hızla konuşmak mı, yoksa daima birilerini geçiyor olmak mı?
Kendini kötü hissetmen için yapman gerekenler nelerdir? Ve hemen kendini kötü hissetmen için kaç türlü yol bulabilirsin
Kendini başarılı sayman için neler olmalı? Hayatta başarılı olup olmadığını nasıl anlayacaksın?
Başarılı olmayı bir mücadele olmaktan çıkarıp, yaşam biçimi haline nasıl dönüştürebilirsin?
İçinde yaşadığın toplumun senden beklentileri nelerdir?
Hayatta öğrendiğin en önemli ders hangisi?
Beyninin nasıl çalıştığını beynine öğrettin mi?
Bugün daha iyi bir hayat kalitesine ulaşmak için ne yaptın?
Bugün hayatının temel amaçlarına ulaşmak için ne yaptın?
Bugün yaptıkların 5 yıl sonra seni nereye götürecek, sen nerede olmak istiyorsun?
Kesin olarak başarabilecek olsaydın: yarından itibaren neler yapardın?
Hayatta başına gelen tüm olumsuz durumları kendi lehine olacak şekilde kullanmayı ne kadar sürede öğrenebilirsin?
Kesin, net ve tam olarak kim olmak, neler yapmak, nasıl bir hayat yaşamak istiyorsun? Bu istediğini ne kadar zaman içerisinde, hangi bedeller karşılığında, nasıl elde edebilirsin?
Elindeki kaynaklar neler? Bunların en etkili şekilde nasıl kullanabilirsin?
Hayatını düşün ve cevapla:
* Hayatında neler oluyor, neden böyle oluyor?
* Neler olmasını istiyorsun, neler oluyor?
* Tüm bunlar nasıl oluyor?
* Bu durumda yapılması gereken nedir?
* Yapılması gerekenlerden yapılabilecek olan nelerdir?
* Yapılabilecek olanlardan senin yapabileceklerin neler?
* Sen ne yapıyorsun?
“Yarın başka bir insan olacağım” diyorsan; neden bugünden başlamıyorsun?
Hayatınız değişmeli ise; bunu siz yapmazsanız kim yapacak? Bu gün yapmayacaksınız ne zaman yapacaksınız? Buradan başlamayacaksınız nereden başlayacaksınız.
Esentepe İlköğretim Okulu Kültür Edebiyat Kulübü

BİLİM UĞRUNA CAN VERENLER

2008-01-29T11:55:00.000-08:00

BİLİM UĞRUNA CAN VERENLER
GALİLEO GALİLEİ ( 1564-1642 ) Geliştirdiği teleskopla gökyüzünün gizemlerini insanların gözleri önüne sermiş ama uzaktaki gök cisimlerini göreceğim diye kendi gözlerini bozmuştur. Güneşe sürekli bakmaktan retinaları büyük zarar görmüş ve ömrünün son 4 yılını kör olarak geçirmiştir. “dünya dönüyor” demenin bedelini canıyla ödemiştir.

KARL WİLHELM SCHEELE ( 1742-1786 ) İsviçreli kimyacı. Çok sayıda kimyasal eleman keşfetti. Keşfettiklerin koklar yada tadardı. Ölünce yapılan otopside civa zehirlenmesinden öldüğü anlaşıldı.

JEAN FRANÇOİS PİLATRE DE ROZİER ( 1756-1785 ) Madencilerin maden ocaklarında kömür tozu yutmadan nefes almasını sağlayan süzgeçli bir maske icat etti. Mongolfier kardeşlerin balon denemeleri sırasında uçuşlara komuta ederken 15 Haziran 1785’ te balonun patlamasıyla 600 metre yükseklikten aşağıya düşerek ölmüştür.

SİR HUMPHRY DAVY ( 1778-1829 ) Koklama yöntemiyle nitrus oksit gazının anestezik niteliğini saptadı. Koklamadan zehirlendi. Ömrünün 20 yılını kötürüm olarak geçirdi. 1812 yılında laboratuarda meydana gelen nitrojen klorür patlaması sonucu gözleri kör oldu.

MİCHAEL FARADAY ( 1791-1867 ) Davy’ nin elektroliz alanında çalışmalarını sonuca götürmüştür. Nitrojen klorür patlamasında gözleri zarar gördü sonrada kronik kimyevi madde zehirlenmesine uğradı.

ROBERT WİLHELM BUNZEN ( 1811-1899 ) Bunzen yakıcısını bulmuştur. Birkaçkez arsenik zehirlenmesi yüzünden ölümden döndü. Kakadil siyanür patlaması sonucu sağ gözünü kaybetmiştir.

MARİE SKLODOWSKO CRUİE ( 1867-1934 ) 2 Nobel Ödülü alan ( 1903 Fizik, 1911 kimya ) Polonya aslılı Fransız kimyacıdır. Ra ( 1898 ) buldu. Radyasyon zehirlenmesi sonucu lösemiden ölmüştür.

( Kaynak; Bilim Dergisi )

Mehmet Akif Ersoy'un Hayatı (1873 - 1936)

2008-01-22T12:02:00.001-08:00

Mehmet Akif Ersoy'un Hayatı (1873 - 1936)
İstiklâl Marşı şâiri. Asıl adı Mehmet Ragif olan Mehmet Akif 1873 yılında İstanbul'da doğdu. Annesi Emine Şerife Hanım, babası Temiz Tâhir Efendidir. İlk tahsiline Emir Buhâri Mahalle Mektebinde başladı. İlk ve orta öğrenimden sonra Mülkiye Mektebine devam etti. Babasının vefâtı ve evlerinin yanması üzerine mülkiyeyi bırakıp Baytar Mektebini birincilikle bitirdi. Tahsil hayâtı boyunca yabancı dil derslerine ilgi duydu. Fransızca ve Farsça öğrendi. Babasından Arapça dersleri aldı.
Zirâat nezâretinde baytar olarak vazife aldı. Üç dört sene Rumeli, Anadolu ve Arabistan'da bulaşıcı hayvan hastalıkları tedâvisi için bir hayli dolaştı. Bu müddet zarfında halkla temasta bulundu. Âkif'in memuriyet hayatı 1893 yılında başlar ve 1913 târihine kadar devam eder.
Memuriyetinin yanında Ziraat Mektebinde ve Dârulfünûn'da edebiyat dersleri vermiştir.
1893 senesinde Tophâne-i Âmire veznedârı M. Emin Beyin kızı İsmet Hanımla evlendi.
Âkif okulda öğrendikleriyle yetinmeyerek, dışarda kendi kendini yetiştirerek tahsilini tamamlamaya, bilgisini genişletmeye çalıştı. Memuriyet hayatına başladıktan sonra öğretmenlik yaparak ve şiir yazarak edebiyat sâhasındaki çalışmalarına devam etti. Fakat onun neşriyat âlemine girişi daha fazla 1908'de İkinci Meşrutiyetin îlânıyla başlar. Bu târihten itibaren şiirlerini Sırât-ı Müstakîm'de yayınlanır.
1920 târihinde Burdur Mebusu olarak Birinci Büyük Millet Meclisine seçildi. 17 Şubat 1921 günü İstiklâl Marşı'nı yazdı. Meclis 12 Martta bu marşı kabul etti.
1926 yılından îtibâren Mısır Üniversitesinde Türkçe dersleri verdi. Derslerden döndükce Kur'ân-ı kerîm tercümesiyle de meşgul oluyordu, fakat bu sırada siroza tutuldu. Önceleri hastalığının ehemmiyetini anlayamadı ve hava değişimiyle geçeceğini zannetti. Lübnan'a gitti. Ağustos 1936'da Antakya'ya geldi. Mısır'a hasta olarak döndü.
Hastalık onu harâb etmiş, bir deri bir kemik bırakmıştı. İstanbul'a geldi. Hastanede yattı, tedâvi gördü. Fakat hastalığın önüne geçilemedi. 27 Aralık 1936 târihinde vefat etti. Kabri Edirnekapı Mezarlığındadır.
Mehmed Âkif milletini ve dînini seven, insanlara karşı merhametli bir mizaca sâhip, şâir tabiatının heyecanlarıyla dalgalanan, edebî bakımdan kıymetli şiirlerin yazarı meşhur bir Türk şâiridir. İstiklâl Marşı şâiri olması bakımından da "Millî Şâir" ismini almıştır.
Şairin en büyük eseri Safahat genel adı altında toplanan şiirleri şu 7 kitaptan oluşmuştur:
1.Kitap: Safahat (1911)
2.Kitap: Süleymaniye Kürsüsünde (1912)
3. Kitap: Hakkın Sesleri (1913)
4. Kitap: Fatih Kürsüsünde (1914)
5. Kitap: Hatıralar (1917)
6. Kitap: Asım (1924)
7. Kitap: Gölgeler (1933).

http://www.siraze.net/

Kazım Karabekir Paşa

2008-01-22T11:10:00.000-08:00

Kazım Karabekir ( 1882)- (26.01.1948)
Kazım KARABEKİR, 1882 yılında İstanbul'da doğdu. Mehmet Emin Paşa'nın oğludur. İlköğrenimini İstanbul, Van, Harput ve Mekke'de tamamladıktan sonra, 1896'da İstanbul Fatih Askeri Rüştiyesi'ni, 1899'da Kuleli Askeri İdadisi'ni, 1902'de Harbiye Mektebi'ni ve 1905'te de Erkân-ı Harbiye Mektebi'ni bitirerek yüzbaşı rütbesiyle orduya katıldı. İki yıllık kıta stajını Manastır'da yaptı. İttihat ve Terakki'nin Manastır örgütünün kurulmasına katıldı. 1907'de kolağası (önyüzbaşı) rütbesi alarak İstanbul Harbiye Mektebi, tabiye öğretmen vekilliğine atandı. İttihat ve Terakki İstanbul örgütünün kurulmasında görev aldı. 2.Meşrutiyet' ten sonra Edirne'de 2.Ordu 3.Fırka (tümen) erkân-ı harfliğine (kurmaylığına) atandı.
31 Mart 1909 ayaklanmasında Hareket Ordusu'nda görev aldı. 1910 Arnavutluk ayaklanmasının bastırılması harekâtında çalıştı. 14 Nisan 1912'de binbaşılığa yükseldi. Balkan Savaşı'nda Trakya sınır komiseri olarak görev yaptı. 1914'te kaymakam (yarbay) rütbesiyle Birinci Kuvve-i Seferiye komutanlığıyla İran ve ötesi harekâtıyla görevlendirildi. Bir süre sonra İstanbul Kartal'da 14. Fırka komutanlığına atandı ve Çanakkale'ye gönderildi. Kerevizdere' de Fransızlar' a karşı üç ay savaştıktan sonra miralaylığa (albay) yükseldi. Buradan, İstanbul'da I. Ordu erkân-ı harbiye başkanlığına, sonra Galiçya' ya gidecek ordunun ve ardından Mareşal Von der Goltz' un erkân-ı harbiye başkanlığına atanarak Irak'a gitti.
1916'da Kutü'l-Amare'yi kuşatan 18. Kolordu komutanlığına getirildi ve burayı aldıktan sonra Irak'ta İngilizler' le çarpıştı. 1917'de Diyarbakır'daki 2. Kolordu komutanlığına getirildi ve Van, Bitlis, Elaziz (Elazığ) cephelerindeki 2. Ordu komutanlığına vekâlet etti. 1918'de Erzincan ve Erzurum'u Ermeniler' den ve Ruslar' dan geri aldı. Ardından Sarıkamış, Kars ve Gümrü Kalelerini ve Karaköse’ yi kurtardı. Aynı yıl Mirliva (Tümgeneral) oldu. Mondros Mütarekesi sırasında sadrazam olan Ahmet İzzet Paşa'nın erkân-ı harbiye-i umumiye reisliği (genelkurmay başkanlığı) önerisini kabul etmeyerek Anadolu'da görev almak istedi. Önce Tekirdağ'daki 14. Kolordu Komutanlığı'na, ardından da Erzurum'daki 15. Kolordu Komutanlığı'na atanmasını sağlayarak Nisan 1919'da göreve başladı.
Hazırlıkları yapılan Erzurum Kongresi'nin toplanmasında önemli rol oynadı. Kurtuluş Savaşı'nda Edirne milletvekilliği ve Doğu cephesi komutanlığı yaptı. Ermeniler' in eline geçen Sarıkamış, Kars ve Gümrü Kalelerini geri alarak 15 Kasım 1920'de Ermeni ordusunu kesin olarak yendi. Ermeni hükümetiyle Ankara hükümeti adına Gümrü Antlaşması'nı imzaladı. Kars'ın alınmasıyla ferikliğe (korgeneral) yükseldi. Rus Sovyet Sosyalist Federe Cumhuriyeti ve Kafkasya hükümetleriyle Kars Antlaşması görüşmelerini yürüttü. Halk Partisi’nden Ayrıldı Kurtuluş Savaşı'nın bitiminden sonra I. Ordu müfettişliğine atandı, 1923'te İstanbul milletvekili oldu. 1924'te, TBMM'deki Dörtler Grubu'nu destekledi. Ardından askerlikten ayrılarak Halk Fırkası'ndan istifa etti. 17 Kasım 1924'te kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın başkanlığına seçildi. Parti 3 Haziran 1925'te Şeyh Sait ayaklanması nedeniyle kapatıldı. Karabekir Mustafa Kemal Paşa'ya karşı yapılan İzmir suikasti ile ilgili görülerek bazı partililerle birlikte yargılandıysa da beraat etti. Siyasi hayatına on iki yıllık aradan sonra, 6 Ocak 1939'da İstanbul milletvekili olarak
http://www.kazimkarabekir.gov.tr

GOOGLE'İ KORKUTAN RAKİP

2008-01-19T13:39:00.000-08:00

GOOGLE'İ KORKUTAN RAKİP
En popüler 8. siteİnternetin özgür ansiklopedisi olarak tanınan Wikipedia ile Wikia Search'ün kurucusu Jimmy Wales'ten çarpıcı açıklamalar...Wikipedia'nın, insanların üretilen tüm bilgiye serbest ulaşım sağlayabilecekleri bir dünya yaratacağını söyleyen Jimmy Wales, ''İdeal ansiklopedi radikal olmalıdır, güvenli olmayı bırakmalıdır. Wikipedia, gezegendeki herkesin üretilen tüm bilgiye serbest ulaşım sağlayabildiği bir dünya yaratacak'' dedi.

KAR AMACI GÜTMÜYOR

Wales, Wikipedia'nın pek çok dilde binlerce gönüllünün yaptığı serbest lisanslı bir ansiklopedi şeklinde faaliyet gösterdiğini, Wikimedia Vakfına bağlı, kar amacı gütmeyen bir kuruluş olduğunu anlattı.Vakfın çeşitli projeleri olduğunu bildiren Wales, ''Wictionary'' adlı sözlükle, ''Wikinews'' adlı vatandaş gazeteciliğinin bunların en iyi örnekleri olduğunu söyledi. Pek çok insanın dünyanın herhangi bir yerinde Wikipedia'ya ait bir kampüs ya da bina olduğunu ya da binlerce kişinin çalıştığını düşündüğünü dile getiren Wales, bunun doğru bir düşünce olmadığını ve yalnızca 12 çalışanının bulunduğunu kaydetti.

DÜNYANIN EN POPÜLER 8. WEB SİTESİ

Jimmy Wales, Wikipedia'nın çok popüler bir web sitesi olduğunu kaydederek, web sitelerinin trafiğini inceleyen ''Alexa'' adlı bir web sitesine göre, Wikipedia'nın dünyada 8., Almanya'da 7., Hindistan'da 11., Japonya'da 9., İran'da ise 14. sırada yer aldığını söyledi.

İRAN'DA 14. SIRADA

İran'da 14. sırada olmayı çok heyecan verici bulduğunu dile getiren Wales, ''İran, genellikle pek Wikipedia'nın aydınlanma değerleriyle bağdaşan bir ülke gibi görünmeyebilir. Ancak, Wikipedia İran'ın imajına rağmen burada da popüler ve çok önemli bir web sitesi haline gelmiş durumda'' dedi.Wales, 2 milyondan fazla makaleye sahip olan İngilizce Wikipedia'nın, en büyük ve en kapsamlısı olduğunu belirterek, Almanca ve Fransızca 500 binden fazla, Japonca, İtalyanca, Portekizce, Felemenkçe ve İspanyolca'da 250 binden fazla makale barındırdığını söyledi.AMAÇ TÜM BİLGİLERE SERBEST ERİŞİM

Türkçe Wikipedia'da ise yaklaşık 98 bin makale olduğunu ifade eden Wales, ''Biz kendimizi global bir proje olarak düşünüyor ve her yerde olmaya çalışıyoruz'' diye konuştu. Wales, amaçlarının tüm bilgilere serbest erişimi sağlamak olduğunu ifade ederek, ''Bunun çok özel bir anlamı var. Yalnızca parasız anlamında serbest değil, aynı zamanda konuşma özgürlüğü anlamında da serbest'' dedi.

ARAMA MOTORU FAALİYETTE

Jimmy Wales, kar amacı güden, reklama dayalı ve ticari bir kurum olan ''Wikea'' adında bir şirket de kurduğunu kaydederek, burada da serbest lisanslama modeli kullandıklarını ve işbirliği kültürü yaratmak istediklerini ifade etti. Wales ayrıca, ''Wikea Search'' adlı arama motorunu da 7 Ocak'ta faaliyete geçirdiklerini hatırlattı.

http://www.mehtap.tv/

UZMANLAR UYARIYOR

2008-01-19T13:26:00.000-08:00

UZMANLAR UYARIYOR

6 ay ve daha uzun süre ağrı çekip tedavi almayan kişilerde kalp, solunum, kas ve ruhsal sistemde bir takım bozukluklar ortaya çıkabilirAkdeniz Üniversitesi (AÜ) Tıp Fakültesi Algoloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Bilge Karslı, 6 ay ve daha uzun süre ağrı çekip tedavi almayan kişilerde kalp, solunum, kas ve ruhsal sistemde bir takım bozukluklar ortaya çıktığını bildirdi.Prof. Dr. Bilge Karslı, AA muhabirine yaptığı açıklamada, Algoloji Bilim Dalı'nda kanser ağrıları, bel, boyun, baş, zona ve ameliyat sonrası ağrılar üzerine çalışıldığını ifade etti. Ağrının ''subjektif'' bir durum olduğunu belirten Karslı, kişilerin hissettikleri ağrıyı tansiyon ve nabızda olduğu gibi sayısal olarak belirlemenin mümkün olmadığına dikkati çekti.Hastanın çektiği ağrının boyutunu tespit edebilmek için kişilerden ağrılarına 1 ile 10 arasında değişen bir rakam vermelerini istediklerini anlatan Prof. Dr. Karslı, ''Hasta tedavinin ilk aşamalarında ağrısı için 7-8 rakamını verirken bunu 2-3'e düşürdüğümüzde, tedavinin başarılı olduğunu söyleyebiliyoruz'' dedi.Prof. Dr. Bilge Karslı, yapılan bilimsel araştırmaların ağrı hafızasının anne karnında gelişmeye başladığını gösterdiğini söyledi. Kişilerin ağrıya verdikleri tepkinin bununla ilişkili olduğunun sanıldığını ifade eden Karslı, şöyle konuştu:''Ağrı, kişilerin geçmişteki deneyimleriyle ilişkili, hoş olmayan bir durumdur. Elle tutulabilir değildir ve kişiden kişiye değişir. Anne karnında ağrıyla ilgili hafızanın oluştuğu biliniyor. Anne karnında oluşan ağrı hafızasının, kişinin tüm hayatında etkili olduğu, bunun da kimilerinin yüksek derecede ağrıya yanıt vermezken, kimisinin küçük ağrılara dahi şiddetli tepki vermesiyle görülebildiğini söyleyebiliriz.''Bilge Karslı, kişide ağrı yakınması bulunması halinde mutlaka tedavi edilmesi gerektiğini, Algoloji Bilim Dalı'nda ağrı seviyesini aşağı çekip kişinin yaşam kalitesini yükseltmeye yönelik çalıştıklarını anlattı.

-SÜREKLİ AĞRI HASTALIK BELİRTİSİ-

Ağrıların tedavisine yönelik toplumdaki bilincin gün geçtikçe arttığını vurgulayan Karslı, ağrı kesici kullanımının ise halen kontrolsüz olduğuna işaret etti. Karslı, sözlerini şöyle sürdürdü:''Halbuki bu konuda da düzenli ve kontrollü ilaç kullanımı gerekiyor. Kişinin bir problemi varsa, ilgili hekime başvurup, düzenli bir tedavi alıp, bütün bir yaşama bu tedaviyi yayması gerekiyor. Ağrı olduğunda kontrolsüz şekilde ilaç almaktansa, düzenli bir ağrı tedavisi yapılıp ondan sonra ilaç tedavisine başvurmak, ilaçların yan etkilerinden korunmak için de çok önemli.''Sürekli ağrının ise mutlaka bir hastalığın belirtisi olduğuna değinen Bilge Karslı, kronik ağrı için 3 ile 6 ay arasında değişen süreleri dikkate aldıklarını söyledi. Karslı, ''Hastalar 6 ay ve daha uzun süre ağrı çekip tedavi almadıkları takdirde, kalp, solunum, kas ve ruhsal sistemde bir takım bozukluklar ortaya çıkıyor'' dedi.Uzun süreli ağrı hissedilmesi durumunda zaman kaybedilmemesini isteyen Prof. Dr. Karslı, ''Başta tek bir ağrı kesici veya tek bir yöntemle tedavi edebileceğimiz ağrıyı, geç kalındığında 2-3 ilaç daha ekleyip tedavi edebiliyoruz. Bu da hem maliyeti artırıyor, hem de tedavi süresini uzatıyor'' diye konuştu

http://www.mehtap.tv/

Divan-u Lugati't Türk yeniden gün ışığına çıkıyor

2008-01-16T14:39:00.000-08:00

Divan-u Lugati't Türk yeniden gün ışığına çıkıyor
17Ağustos depreminde gördüğü ağır hasar nedeniyle restore edilerek yenilenen Fatih Millet Yazma Eser Kütüphanesi Şubat'ta yeniden hizmete açılacak.

1916 yılında Ali Emiri Efendi tarafından Fatih'teki Feyzullah Efendi Medresesi'nde kurulan kütüphanenin bir araştırma ve ihtisas kütüphanesi olduğunu dile getiren Kütüphane Müdürü Melek Gençboyacı, kütüphanedeki en önemli eserin de Kaşgarlı Mahmud'un yazdığı “Divan-u Lugati't- Türk” adlı eseri olduğunu söyledi.

İLK SÖZLÜK

Eserin, Türk dilinin ilk sözlüğü olması yönüyle büyük önem taşıdığını belirten Gençboyacı, Kaşgarlı Mahmud'un eserini yazarken o devrin Türk illerini tek tek dolaştığını ve doğrudan doğruya kendi derlediği dil malzemesine dayandığını anımsattı.

30 ALTINA ALINDI

Gençboyacı, eserin içerisinde yer alan haritanın, ilk Türk dünyası haritası olması bakımından büyük değeri olduğunu da belirterek, eserin kütüphaneye kazandırılması sürecini de şöyle anlattı: “11. Yüzyıl’da Kaşgarlı Mahmud'un yazdığı Divan-u Lugati't- Türk'ün varlığı 14. Yüzyıl’dan bu yana bilinmekteydi. Eser, II. Meşrutiyet'in ilanını takip eden yıllarda tesadüfen Ali Emiri Efendi tarafından İstanbul'da Sahaflar Çarşısı'nda bulunmuş ve 30 altına satın alınmıştır.” Bakım ve onarım çalışmaları için bugüne kadar yaklaşık 3 milyon YTL harcanan kütüphanede, 30 bini aşkın el yazması, kıymetli eski harfli matbu eser, padişah fermanları, tıp kitapları, minyatürlü tek nüsha eserler bulunuyor.

http://www.bugun.com.tr/

Vücudumuzda 24 saatte neler oluyor?

2008-01-16T14:33:00.000-08:00

Vücudumuzda 24 saatte neler oluyor?
İşte bedenin 24 saatlik faaliyet raporu.

İnsanoğlu 24 saatte tam 24 kez değişiyor. Ruh hali, vücut ısısı, tansiyon, kalp atışı, hormonlar sürekli uğraş halinde oluyor. Biyologlar, doktorlar ve farmakologlar bu olağanüstü duruma "Kronobiyoloji" adını veriyorlar. İşte bedenin 24 saatlik faaliyet raporu.

06.00 Kortizon salgılamasıyla organizma uyanıyor. Bu uyanma vücut için kendini yavaşca kalkmaya hazırlama işareti. Metabolizma hareketleniyor, günün işleri için enerji ve protein hizmete hazır oluyor.

07.00 Vücut hâlâ zayıf. Spor yapmaktan kaçının. Kalbe ve dolaşıma gereksiz yüklenirsiniz. Spor yerine kahvaltı edin, sindirim bu saatte mükemmel çalışıyor.

08.00 Libidonun en yüksek olduğu saat. Fazla miktarda hormon salgılanıyor. Sigara tiryakileri için de durum aynı. Kahvaltı sigarası damarları her zamankinden daha fazla çok daraltıyor. 09.00 Vücudun dinç, kuvvetli olduğu saat. Herhangi bir hastalık için iğne olacaksanız bu en doğru zaman. İğnenin ateş ve şişme gibi yan etkileri ender olarak görülüyor, vücut röntgen ışınlarına karşı daha dirençli oluyor.

10.00 Organizmanın kendine gelme, 'ben burdayım' deme saati. Fazla enerjik, vücut en yükes ısı seviyesinde. Verimliliğimiz de öyle. 'Kısa süre belleği' iyi durumda. Bir önemli ayrıntı: 10.00 ile 12.00 arası enfarktüs olaylarına sık rastlanıyor.

HAZIR CEVAPLIK SAAT 11.00Vücudun tam formunda olduğu, verimli olmaya programlı bir saat. Kalp ve dolaşım o kadar zinde ki yapılan muayenelerde kalpteki bir bozukluk gözden kaçabilir. Hazır cevaplık tavan yapar, özellikle hesap işleri, matematik ödevleri rahat ve iyi bir şekilde, zorlanmadan çözülür. 12.00 Dinlenme saati. Dikkat azalıyor ve insanı uyku basıyor. Midedeki asit miktarı fazlalaşıp, beyindeki kan akımı azalıyor. Zira kan sindirim organlarını desteklemesi için mide tarafından kullanılıyor. Öğle uykusu uyuyabilen kişilerde istatistiklere göre enfarktüse %30 oranında az rastlanyor.

13.00 Vücut formdan düşüyor. Verimlilik gün ortalamasının %20 aşağısına iniyor. Bütün organlar en alt düzeyde çalışıyor, sadece safra öğle yemeğini hazmetme faaliyeti gösteriyor. 14.00 Bitkin oluruz. Çünkü tansiyon ve hormon düzeyi düşüyor. Diş doktorundan korkanlar için en uygun randevu saati. Çünkü bu saatte acı az hissediliyor. Lokal anestezi uzun süre devam ediyor (30 dk.).

HOŞ GEDİN ENERJİ

15.00 Enerji geri geliyor, bellek tam formunda. İkinci verimlilik dönemi başlıyor ama sabahkinden az.

16.00 Spor için en iyi saat. Tansiyon ve dolaşım çok iyi durumda.

17.00 Organların faaliyeti üst düzeye çıkıyor.Kuvvet artıyor, oksijen harcanıyor, böbrekler ve mesane çok çalışıyor. Tırnaklar ve saçın en çabuk uzadığı zaman. Midedeki asit miktarı fazlalaşıyor. 17.00'ye doğru mide kanaması geçirme riski artıyor.

18.00 Akşam yemeği için ideal saat. Pankreas bu saatte özellikle aktif.

19.00 Kan basıncı ve nabız tembelleşiyor. Bu nedenle kan basıncı düşüren ilaçlara dikkat, tehlikeli olabiliyorlar. antidepresanların tesiri de bu saatte daha fazla.

20.00 Karaciğerdeki yağ düzeyi düşüyor ve kirli kan kalbe her zamankinden daha fazla akıyor. Alerjisi olanlar ve astımlılar ilaçlarını bu saatte almalı. Etkisi hemen görülüyorr. Antibiyotikler de az dozda alınsa bile etkileri en üst düzeyde oluyor.

YEMEĞİ KESİYORUZ

21.00 Sindirim organlarının günlük görevi sona eriyor. Gelen herşey midede sabaha kadar hazmedilmeden kalıyor ve bu çok tehlikeli. Kalan yemekler bağırsak sahasındaki mukozaya hücum ediyor.

22.00 Vücudun polisi akyuvarlar aktif hale geliyor. Sigara içenler dikkat! Bu saatten sonra vücut nikotin gibi zehirleri çok zor atıyor.

23.00 Organizma gün boyunca aktif faaliyet gösteren stres hormonunun salgılamasını durduruyor. Sakinleşip, rahatlıyoruz.

TATLI RÜYALAR

24.00 Uyurken deri hücreleri durmadan çalışıyor, gündüz olduğundan daha sık bölünüyor. İlk rüya safhası, yarım saat içinde rüya görmeye başlıyoruz.

01.00 Verim en alt düzeyde. Bu saatte çalışanlar hata yapabiliyor, dikkat azalıyor, çünkü vücut kendini uyumaya programlıyor.

02.00 Araba kullananlar dikkat: görme zayıflıyor, tepkiler yavaşlıyor, kazalar bu saatte çok oluyor.

03.00 Bedenin de ruhun da en karanlık safhası. Melatonin hormonunun salgılanması tembel ve kararsız yapıyor. İntihar edenlerin sayısı fazlalaşıyor.

04.00 Stres hormonundan enerji kazanıyoruz. Enfarktüs krizleri saat 04.00 ile 06.00 arasında çok oluyor; çünkü kan basıncı oldukça yükselip, damarlar geriliyor. Doğum yapma olasılığının en yüksek saati.

05.00 Erkeklik hormonu salgılanması artıyor. Strese hormonu bizi faaliyete geçiriyor ve gündüz değerinin tam 6 katına çıkıyor. Vücudumuz harekete geçiyor kaybolan enerji yeniden geri geliyor. Gelsin, yeni bir gün başlıyor.

http://www.bugun.com.tr

SAĞLIKLI DİŞLER GÜZEL GÜLÜŞLER DEMEK

2008-01-16T14:25:00.000-08:00

SAĞLIKLI DİŞLER GÜZEL GÜLÜŞLER DEMEK

Bir insanı güzel gösteren unsurların başında dişleri de gelir. Ne giyindiğiniz ve nasıl göründüğünüz kadar dişlerinizin bakımlı olması da bir o kadar önemlidir. Üstelik kimse ‘dişi ağrısın, diş eti çekilsin, diş yapısı bozulsun’ istemez. Ancak diş sağlığımız, nedense bir ağrı ya da acıdan sonra aklımıza geliyor. Zaten diş hastalıklarının çoğu da ihmalden; diş fırçalamama, yanlış fırçalama, diş ipi kullanmama, yanlış fırçalama ve diş taşlarını temizlememe gibi nedenlerden kaynaklanıyor.
Diş eti çekilmeleri, diş etinin kök yüzeyini açıkta bırakacak şekilde yer değiştirerek kök yüzeyinin ağız ortamına açılmasıyla ortaya çıkar. Bu çekilmeler bazen bir dişi etkilediği gibi bazen de bütün dişlerde görülebilir. Kişinin diş eti hastalığıyla karşı karşıya kaldığını öğrenmek için ille de hekime gitmesi gerekmez; zira bu durum aynada dişlere bakıldığında rahatlıkla fark edilebilir. O andan itibaren de fazla vakit kaybetmeden diş hekimine gidilmelidir. Şayet çekilme miktarı az ise hekim kontrolünde diş eti kanamaları kontrol altına alınabilir. Diş taşı ve bakteri plakları oluşmuş ise bir an önce temizlenir ve kök yüzeyinin düzleştirilmesi sağlanır.
Diş taşları ve plaklar ortadan kaldırıldığında diş eti hastalığına sebep olan bakteriler de ortamdan uzaklaştırılmış olur. Ama tedavi edilmezse dişler sallanmaya ve birbirinden uzaklaşmaya başlar. Diş hekimi Ayşe Selimoğlu’na göre erken tedavi edilmezse dişleri içinde tutan çene kemiğinde azalma meydana gelebilir ve dişler kemik desteğini kaybederek sökülüp dökülebilir. İşte bütün bu olumsuzlukları engellemek için uzmanların çok basit bir iki önerisi var. En başta ağız temizliğine dikkat etmeli. Günde en az iki kez uygun bir fırça ve fırçalama yöntemi ile dişler fırçalanmalı. Ayrıca mutlaka diş ipi kullanılmalı ve diş araları temizlenmeli.
Diş eti hastalıklarının sebepleri nelerdir?
* Genetik etkenler
* Lösemi, şeker gibi hastalıklar
* Bazı ilaçlar
* Hamilelik
* Stres
* Dengesiz beslenme
* Sigara kullanımı
Diş eti hastalıkları nasıl anlaşılır?
* Fırçalama sırasında ya da kendiliğinden diş etlerinde kanama olur.
* Diş etleri kırmızı ve şiştir.
* Diş etlerinin konturları bozulmuş ve parlaktır.
* Ağızda kötü koku ve kötü tat mevcuttur.
* Hastalık ilerledikçe diş çekilmeleri olur.
* Tatlı-ekşi ve sıcak-soğuğa karşı hassasiyet oluşur.
http://cumaertesi.zaman.com.tr

SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLARA DOĞAL TEDAVİ YÖNTEMLERİ

2008-01-16T14:18:00.000-08:00

SIK GÖRÜLEN RAHATSIZLIKLARA DOĞAL TEDAVİ YÖNTEMLERİ

DİLEK GÜRAY
En ufak bir baş ağrısı, uykusuzluk, aft, sürekli çatlayan dudaklar, horlama gibi durumlarda hemen doktora mı gitmek lazım? Yoksa bir şeyler mi yapmalı? Sık görülen bu tür rahatsızlıklar için uygulayacağınız basit tedavi yöntemleri ile eski sağlığınıza kavuşabilirsiniz.
İnsanoğlu çıtkırıldım. Vücudunun herhangi bir yerindeki en ufak bir ağrıda veya sıkıntı oluşturabilecek durumlarda doktora gidip gitmeme arasında kalır hep. Çoğu zaman doktora gidecek kadar rahatsızlığını önemsemez; ama bir an önce de eski sağlığına dönmek ister. Basit bir hastalık gibi görünen bu durumlarda aklımıza hemen doğal tedavi yöntemleri gelir. Bu kez de hangi rahatsızlığa ne tür tedaviler uygulayacağınızı bilemezsiniz, eliniz ayağınıza dolaşır. İşte tam bu sırada doğal tedavi yöntemlerini ayağınıza kadar getiren kitaplar girer devreye. Yurtdışında ünlü uzmanların ve danışmanların hazırladığı ve ülkemizde Çitlembik Yayınları’nın okuyucularıyla buluşturduğu “Sık Görülen Rahatsızlıkların Tedavisi - Doğal Yöntemler” kitabı da bu tarz sıkıntılara çare olabilecek nitelikte.
Sağlığımızı doğal yollardan korumak için başvurulacak temel yöntemler; iyi beslenmek, sigara-alkol-uyuşturucu kullanmamak, düzenli egzersiz yapmak ve stresi kontrol altında tutmak olarak bilinir hep. Oysa bunların dışında aromaterapi (bitki kök, sap, yaprak, tohum ve çiçeklerinde kendine özgü birtakım yağlar), çiçek özleri, bitkisel ilaçlar, masaj, naturopati (sıcak ve soğuk banyo, suyun şifa sağlayıcı gücü) gibi daha birçok doğal yöntem mevcut. Geleneksel tıp ile modern tıbbın birbiriyle zıt olduğu görüşleri giderek azalıyor. Artık çoğu uzmanlar bile “Doğal yollardan kendinizi tedavi edemezseniz bize gelin.” çağrısında bulunuyor.
Ağrıları ilaç kullanmadan nasıl dindirebilirsiniz? Kolesterolü düşürmek, uykusuzluktan kurtulmak için neler yapmalısınız? Afttan çektiğiniz kadar hiçbir şeyden çekmediniz. En ufak bir baş ağrısında hemen doktora mı gitmeli, yoksa bir şeyler mi yapmalı? Çatlayan dudakların, horlamanın, dinmek bilmeyen sırt ağrısının pratik çözümü ne olabilir? Başucunuzdan ayırmayacağınız bu kitap ile durumunuza en uygun ve en rahat ettiğiniz tedavi yöntemini seçebilirsiniz. Ama ciddi durumlarda mutlaka bir doktora başvurmayı ihmal etmeyin.
BAŞ AĞRISI
Hemen herkesin arada sırada başı ağrır. Ağrının yeri göz diplerinde, şakaklarda, alında, ensede hatta tüm başta olmak üzere değişir. Baş ağrısının; stres, vücudun susuz kalması, kasların, damarların ve sinirlerin yetersiz beslenmesi, sinüzit, bazı ilaçlar, göz yorgunluğu, kireçlenme, beyin tümörü, menenjit ve yüksek tansiyon gibi sebepleri olabilir.
Baş ağrınızın artmasını önlemek için erkeç sakalı ile çarkıfelek, biberiye veya kesterenin karışımından çay yapıp içebilirsiniz. Ayrıca güzel kokulu bitkisel yağlar da ağrıyı dindirebilir. Ağrınız soğuk algınlığı ya da alerjiden kaynaklanıyorsa okaliptus veya nane yağı kullanabilirsiniz.
Tıbbî yardım ne zaman gerekir? Sık sık nedenini bilmediğiniz baş ağrıları olursa, ani ve şiddetli bir baş ağrısı olursa ve baş ağrısı ile birlikte kusma, ensede sertlik, ateş, döküntü, ışığa hassasiyet, zihin karışıklığı ve görme bozukluğu gerekiyorsa
BAŞ DÖNMESİ
Baş dönmesinin nedeni çoğu zaman beyne kan taşıyan damarlardaki kan basıncının ani düşüşüdür. Uzun süre yemek yememek, diyabetin kontrol edilmediği durumlarda da kan şekeri seviyesi düşer ve baş dönmesi olur. Ayrıca iç kulaktaki rahatsızlıklardan ötürü de baş dönmesi oluşabilir. Bu durumlarda ayaklarınızı yukarı kaldırmak, tam tahıllı ekmekle hazırlanmış sandviç gibi şeyler yemek gerekir.
Ne zaman tıbbî yardım gerekir? Baş dönmesi ile birlikte boyunda ağrı veya sertlik, ateş, kulak veya baş ağrısı olursa; görmenizde bir değişiklik, yüz, el, kol, ayak ve bacaklarınızda uyuşma, çarpıntı, göğüs ağrısı ve nefes darlığı olursa hemen bir uzmana görünmeniz gerekir.

ÇATLAK DUDAK
Olumsuz hava şartları dudakların çatlamasına, kabuk bağlamasına ve acımasına sebep olur. Dudaklarınız çatladığında sık aralıklarla dudak koruyucusu sürmeniz gerekir. Aynı zamanda dudaklarınızı bolca vazelinle ovuşturun. Zeytinyağı sürerek de çatlayan dudaklarınızı rahatlatabilir ve yumuşatabilirsiniz.
Ne zaman tıbbî yardım gerekir? Dudağınızda ya da yakınındaki bir yara bir hafta içinde iyileşmezse, yara kabuk bağlar veya akıntısı olursa mutlaka bir hekime görünmek gerekir.
HAZIMSIZLIK
Hazımsızlık, yemek yedikten sonra ortaya çıkan şişkinlik, sancı ve rahatsızlık hissi gibi semptomları kapsar. Hızlı yemek yemek, fazla yemek, hassasiyetiniz olan buğday unu veya süt gibi ürünler tüketmek, yağlı bir yemekten hemen sonra meyve yemek gaz sorunları, şişkinlik ve sindirim problemleri oluşturabilir. Hazımsızlıktan korunmak için aşırı yemek yemeyin, iki yemek arasının dört saati aşmamasına dikkat edin. Yemek sırasında bir bardaktan fazla sıvı içmeyin.
Ne zaman tıbbî yardım gerekir? Sık sık hazımsızlık çekiyorsanız, sebebi yokken kilo kaybetmeye başlarsanız, iştahınız az, yutmanız zor ve hazımsızlıkla beraber öksürüğünüz de varsa ve sabah uyandığınızda reflü olursa mutlaka bir hekime gitmek gerekir.
DEPRESYON
Stresli olaylar, çözümlenemeyen sorunlar ve geçimsizlik depresyonu tetikler. Boşanma, kayıp ve iflas gibi durumlar da depresyona yol açabilir. Bir insan şayet yakınları ile ilişki kurmakta zorlanıyor, uykusuzluk problemi çekiyor, sürekli yorgun görünüyor, üşüyor, unutkan ve konsantrasyon zayıflığı oluyor, aşırı huzursuz ve iştahsız ise ağır bir depresyon geçirdiğini düşünebiliriz. Depresyonun birçok tedavi yöntemi var. Kişi en başta endişe ve üzüntülerini güvendiği biriyle paylaşırsa rahatlayabilir. Ayrıca bir psikiyatrdan psikolojik destek almak önemli bir tedavi yöntemi. Ayrıca düzenli egzersiz, sağlıklı beslenme, stres oluşturan faktörlerin ortadan kaldırılması, bitkisel ilaçlar kullanmak da depresyonu hafife indirir. Ayrıca bir çorba kaşığı tatlı badem veya üzüm çekirdeği yağına ikişer damla lavanta veya ıtır çiçeği ile bir damla rumi papatya yağı karıştırıp bir arkadaşınızdan size masaj yapmasını isteyebilirsiniz.
Ne zaman tıbbî yardım gerekir? Depresyonunuz iki haftadan fazla sürer ve yukarıdaki öneriler bir işe yaramazsa, intihar etmeyi düşünüyorsanız hemen bir doktora gidin.
HORLAMA
Uyku sırasında boğazdaki kaslar gevşer ve bazı kişilerde solunum yolunun çökmesine sebep olur. Bu yüzden de kişinin akciğerlerine hava gitmesi için derin ve kuvvetli nefes alması gerekir. Bu da yüksek titreşime, küçük dilin ve damağın takırdamasına ve horlamaya yol açar. Sigara içenler, erkekler, orta yaş üzeri insanlar, aşırı kilolular ve alkol alanlar daha çok horlar. Horlamayı önlemek için fazla kilolarınızı vermeniz, sigara içmemeniz, aynı saatte uyumanız, soğuk algınlığına bağlı bir horlama ise yatmadan önce soğuk suya bir damla nane yağı damlatıp gargara yapmanız gerekir.
Ne zaman tıbbî yardım gerekir? Gün içinde aşırı yorgunluk ve uykusuzluk hissederseniz ya da ‘uyku apnesi’ denilen, horlarken nefesinizin durduğu durumlar olursa vakit kaybetmeden doktora görünün.
SIRT AĞRISI
Stres, kötü duruşlar, egzersiz yapmamak, bir şeyi doğru şekilde kaldırmamak ya da taşımamak, uzun süre aynı pozisyonda oturmak ve aşırı kilo sırt ağrısı yapabilir. Sırt ağrılarından kurtulmak için; ağır bir çantayı asla tek elinizle veya tek omzunuzla taşımayın. Otururken sırtınızı dik tutun ve sürekli pozisyon değiştirin. Yerden ağır bir eşya alacağınızda dizlerinizi bükerek alın. Ağrılı bölgeyi gliserin ve acı kırmızı biber tentürü ile ovun.
Ne zaman tıbbî yardım gerekir? Ağrı birkaç gün içerisinde azalmaz veya daha kötüye giderse, ani ve çok şiddetliyse, uzuvlarınızdan birinde hissizlik veya güçsüzlük ortaya çıkarsa
Kaynak: http://cumaertesi.zaman.com.tr

Bilinmeyen yönleriyle Karabekir Paşa

2008-01-12T14:25:00.000-08:00

Bilinmeyen yönleriyle Karabekir Paşa
Cumhuriyeti'nin kurulmasında büyük katkısı olan milli mücadele döneminin önemli isimlerinden Kazım Karabekir'in bilinmeyen yönleri anlatıldı. Okutman Murat Bulut, 6 ay süren bir çalışma sonrasında belgesel film halindeki çalışmanın, bir kültür hizmeti olduğunu ve CD formatında isteyen herkese ulaştırılabileceğini belirtti.
ATATÜRK Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde görevli Okutman Murat Bulut tarafından hazırlanan, "Doğunun Büyük Kahramanı Kazım Karabekir" isimli belgeselde, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasında büyük katkısı olan milli mücadele döneminin önemli isimlerinden Kazım Karabekir'in bilinmeyen yönleri anlatıldı.Okutman Murat Bulut, 6 ay süren bir çalışma sonrasında belgesel film halindeki çalışmanın, bir kültür hizmeti olduğunu ve CD formatında isteyen herkese ulaştırılabileceğini belirtti. Çalışmada, Kazım Karabekir'in "Hayatım" adlı kitabından, kızları Timsal ve Hayat Karabekir'in anılarına ve daha birçok tarihi belgeye yer verdiklerini anlatan Bulut, "Yaptığımız çalışmada, bu toprakların ne kadar büyük zorluklarla kazanıldığını bir kez daha gördük. İnanılmaz fedakarlıklar verildiğini gördük. Gençlerimizin bu bilinçte olması şart" dedi. Bulut'un, "Doğunun Büyük Kahramanı Kazım Karabekir" isimli belgeselinde şu bilgilere yer verildi: "Tarihi belgelere göre, doğuda Erzurum, Erzincan, Kars ve Sarıkamış'ın kurtuluşlarında büyük başarılara imza atan Kazım Karabekir, İstanbul hükümetinin Mustafa Kemal Atatürk'ün tutuklanması yönündeki emrine uymayarak, Atatürk'e 'Paşam ben ve kolordum emrinizdeyiz' diyerek Atatürk'e bağlılığını gösterdi. Erzurum Kongresi'nin toplanmasında önemli rolü olan Karabekir'in bu davranışı, tarihçiler tarafından ileriyi gören ve vizyon sahibi bir komutan olduğu yorumunun yapılmasına neden olurken, Karabekir'in cumhuriyetin kurulmasına da önemli bir katkı sağladığı fikrini oluşturdu. Döneminde yetim kalan Ermeni çocukların eğitimi için Trabzon'da okul tahsisi yapan Kazım Karabekir'e, 'Yetimler babası' lakabının verilmesi de Karabekir'in duyarlılığının önemli örnekleri arasında gösteriliyor. Karabekir'in, Erzurum'un kurtuluşu öncesinde Türk birliklerinin durumunu görmesi için gönderilen Ermeni bir çocukla ilgilenerek, çocuğa, 'Git burada gördüklerini onlara söyle. Yarın Erzurum'a gireceğiz. Eğer direnirler ve karşı koyarlarsa hepsini tutuklayacağız' dediği belirtiliyor. Karabekir'in bu tutumunun Ermeniler'in, Erzurum'u terk etmelerinde önemli rolü olduğu ifade ediliyor."

Kazım Karabekir'in kızları Timsal ve Hayat Karabekir ise babalarının İstanbul'daki evini Kazım Karabekir Paşa Vakfı''na dönüştürerek, babalarının anısını yaşatmaya çalışıyor. Belgeselde, babalarıyla ilgili önemli anıları arasında Van'da yabancı bir generalle, çocukluk yıllarında geçen olaya dikkat çeken Timsal Karabekir, şunları kaydetti:"Dedemizin Van'da görev yaptığı sırada, babamız bir sünnet düğününde yabancı bir generalle konuşur. General, babama ne olacağını sorduğunda, 'asker olacağım'karşılığını alır. Kimin askeri olacaksın? sorusuna ise 'babamın' yanıtını alan general, 'peki bu görevi kaldırabilecek misin?' diye sorar. Karabekir ise 'babam bana taşıyamayacağım yükü vermez' cevabını verir. Durumdan etkilenen yabancı generalin, içerisinde mermiler olan gerçek bir silahı daha sonra hediye etmesi, en çok dikkatimizi çeken anılar arasında yer alıyor."
www.palandokengazetesi.net

UYU, UYU, YE, UYU

2008-01-04T14:04:00.000-08:00

UYU, UYU, YE, UYU”
KOALA ALFABESİ
“UYU, UYU, YE, UYU”
Zeynep Sevde Paksu
Herkesi zehirleyen yaprakları onlar afiyetle yer.
Ağaçları kendi aralarında paylaşır ve
pençeleriyle işaretler koyarlar. Zamanlarının çoğunu,
ağaç dallarında uyuyarak geçirirler.
GÜNLERİNİN ortalama yirmi saatini uyuyarak, geri kalan kısmını da yemek yiyerek geçirirler. Uyumak ve yemek yemek en büyük iki hobileridir. 600 türü bulunan okaliptüs ağaçlarının sadece 20 türünün yapraklarını tercih ederler ve bu yapraklar onların tek besin kaynağıdır. Böylece, uyumaktan ve yaprak yemekten ibaret, olabildiğince sade bir hayat sürerler. Yavrularını akrabaları olan kangurular gibi ceplerinde taşırlar. Bahsini ettiğimiz kahramanımızın adı: koala. Avustralya’nın bu şirin, bir o kadar da tembel hayvanının a’dan z’ye bütün özellikleri hayret verici bir kusursuzluk göstermektedir.
Koalalar isimlerini “içmez” anlamına gelen bir aborijin kelimesinden almışlardır. Aborijinlerin koalalara böyle bir isim vermesinin sebebi, koalaların neredeyse hiç su içmemeleridir. Bütün su ihtiyaçlarını, aynı zamanda tek besin kaynakları olan okaliptüs ağaçlarından elde ederler. Fakat bu ağaçlarda yaprak yiyici böceklerden korunmak için, aynı zamanda bütün canlılar için de ölümcül bir madde olan, özel bir zehir bulunur. Ağacın kendi has aromalı kokusu, yapraklarda ne kadar zehir bulunduğunu koalanın hassas duyularıyla ayırmasını sağlar. Böylelikle topladıkları yaklaşık 9 kg’lık yaprakların arasından zehir seviyesi yüksek olanları ayıklarlar. Ayıklanan yaklaşık bir kilogramlık yaprakları ise afiyetle yedikten sonra tasnif işleminin ardından hâlâ kalmış olan düşük seviyedeki zehiri böbreklerinden salgılanan bir maddeyle arındırırlar. Bundan sonraki aşamada ise bu kalın lifli yaprakların sindirilmesi için özelleştirilmiş kör bağırsaklar devreye girer. Bir koalanın kör bağırsağı yaklaşık 200 cm uzunluğundadır ve okaliptüs liflerini sindirebilmek için milyonlarca bakteri barındırır. Koalalar yapraklar dışında zaman zaman toprak da yerler. Toprak, kısıtlı beslenme seçeneklerinden karşılayamadıkları mineralleri almalarını sağladığı gibi, sert yaprakları kolaylıkla çiğneyebilmeleri için bir nevi diş bileyicisi olmaktadır.
Çoğu hayvanın tırmanmakta zorluk çektiği sert kabuklu okaliptüs ağaçlarına tırmanmak koalalar için oldukça kolay bir iştir. Kalın bir deriyle kaplanmış ayak tabanları, güçlü kol ve bacak kasları, tombul ayakları ve çengele benzeyen pençeleri ağaçtan kayıp düşmelerini engeller. Koalaların çoğu hayvandan farklı olarak el ve ayaklarında beş parmak vardır. Fakat bizim beş parmağımızdan farklı olarak onların iki parmağı baş parmak görevi görür. Bu özel sistem sayesinde ağaçların gövdelerine yapışarak rahat rahat şekerleme yapabilirler. Ayak parmaklarında ise durum biraz farklıdır. Ayaklarındaki birbirine yapışık gibi duran iki parmak koalanın kürkünü taraması, düzeltmesi için biçimlendirilmiştir. Oldukça kalın yünlü kürkleri sayesinde hem soğuktan hem de sıcaktan korunurlar. Aynı zamanda bir yağmurluk vazifesi gören kürk, yağmur yağdığında suyu dışarı püskürterek koalanın hep kuru kalmasını sağlar. Bir koalanın belki de en hayatî uzvu burnudur. Çünkü, burunları bu kadar hassas mizanlarla donatılmış olmasaydı, yaprakların zehir seviyesini tespit edemezlerdi.
Koalalar, üzerinde bulundukları ağaçtan başka bir ağaçta işleri çıktığında, eğer çok üşenirlerse uçarak giderler. Uçarak diyoruz, çünkü aralarında kayda değer bir mesafe bulunan ağaçlar arasında atlayarak gezmek için uçmak yerinde bir tabirdir. Ama kendilerini enerjik hissederlerse de, ağaçtan yere inip yürüyerek de gidebilirler.
Bu sevimli hayvanlar, aynı zaman da çok vatanperverdirler. Topluluklar hâlinde yaşayan koalalar, yaşayabilmek için istedikleri türden okaliptüs ağaçlarının bulunduğu geniş ormanlara ihtiyaç duyarlar. Kendilerine uygun alanı buldukları zaman yerleşirler ve bu toprakları vatanları ilân ederler. Topraklarda her koalanın bir veya daha fazla kendine ait okaliptüs ağacı bulunur. Görünüşte ağaçlar arasında gözle görülebilir bir fark yoktur, ama bir koalaya sorabilme imkânınız olsaydı, hangi ağacın kime ait olduğunu size kolaylıkla söyleyebilirdi. Anne ve yavruları dışında hiçbir koala ağacını diğeriyle paylaşmaya yanaşmaz. Hattâ erkek koalalar arasında sırf bu yüzden kavga bile çıkabilir. Meselâ bir koala, ağacına çıkmak isteyen yabancı bir koalayı yüksek dallardan birinin sonuna kadar kovalayıp diğer ucunda kendisi bekleyerek saatlerce davetsiz misafiri orada hapsedebilir.
Günlerinin 18-22 saat gibi büyük bir bölümünü uyuyarak geçiren koalaların bu tutumları tembellik olarak algılanabilir. Fakat bu şekilde, yedikleri yaprakları sindirebilmek için gereğinden fazla enerji harcamamış olurlar. Uyanık oldukları vakitler daha çok güneş doğumundan az önceki saatlere denk gelir. Geceleri daha faal olarak serin havada daha az su ve enerji harcamış olurlar. Günün büyük kısmında yavaş hareketlerle okaliptüs ağaçlarına tırmanıp uyurlar. Yazın sıcak günlerinde dallardan kolları ve bacakları sarkmış şekilde, kışın ise kocaman tüylü bir top gibi büzülerek uyurlar. Aslında, Avustralya’nın ılıman ikliminde böyle bir günlük program izleyerek bir nevi tasarruf yapan koalalara tembel demek pek de haklı bir tanım değildir.
Bir koalanın dünyaya gelişi oldukça ilginçtir. 34-36 günlük bir gebelik döneminden sonra doğan yavrular kör, sağır ve fasulye tanesi büyüklüğündedir. Yavru doğar doğmaz, insanı hayrete düşüren bir yön tayiniyle doğum kanalından annelerinin karnının üstünde bulunan keseye doğru ilerler. Zaten o şekilde annesinin kesesine yerleşmezse yaşaması imkânsızdır. Yavru koala annesinin kesesine yerleştikten sonra beş ay oradan çıkmaz ve annesinin sütüyle beslenir. Beş ayın sonunda yavaş yavaş keseden kafasını çıkarmaya başlar. Hattâ bu dönemde yavru bir koalayı kafası keseden dışarıya sarkmış şekilde uyurken görmeniz sıradan bir olaydır. Altıncı aya yaklaşırken bebek koala küçük okaliptüs yaprakları ve bunların yanında pap adı verilen ve anne koalanın vücudunda üretilen bir maddeyle beslenmeye başlar. Bol miktarda protein içeren pap, yavrunun yeni yemeye başladığı okaliptüs yapraklarının sindirimine yardımcı olur. Paplar bir nevi anne sütünden okaliptüs yapraklarına geçiş mamasıdır. Yavru sekizinci ayına girdiğinde keseden çıkıp annesinin sırtına tırmanmaya başlar. Bir yaşına gelinceye kadar kâh annesinin sırtında, kâh kesede dolaşır. Sonra da annesinden ayrılarak kendisine ait bir ağaç bulup başının çaresine bakmayı öğrenir.
Eski Avustralya yerlilerinin “uyuşuk hayvan” diye de andıkları koalalar, çoğu hayvan gibi çeşitli sesler çıkararak iletişim kurarlar. Erkek koalalar kendi sosyal rütbelerini ispatlamak için kaba homurtular çıkarırlar. Anne ve bebek koalalar ise erkeklere göre çok daha yumuşak sesler çıkararak anlaşırlar. Bütün koalaların kullandıkları ortak bir dil ise, bir yerleri ağrıdığında bebek ağlamasını andıran sesler çıkarmalarıdır. Ayrıca ağaçlara pençeleriyle çeşitli işaretler koyarak da haberleşirler. Koalalar insanlardan uzak bir ortamda on yaşına kadar yaşayabilirler. Ancak, koalaların özellikle 1900’lü yılların başlarından beri insanlardan uzak bir ortamda yaşaması imkânsızlaşmıştır. O yıllarda Avustralya’da sayısı milyonlarca olan koalalar, 1908-1927 arasında Avrupa’dan insanlar Avustralya’ya göç etmeye başlayınca, bu sayı 100 bine kadar düşmüştür. İnsanlar ya yumuşak kürkleri için onları öldürüyor, ya da onların tek yiyecek kaynakları olan okaliptüs ağaçlarını yok ediyorlardı. Kaynaklara göre o tarihlerde iki milyon koala öldürülmüş, ülkedeki okaliptus ağaçlarının da % 80’i yok edilmişti. Bunun üzerine Avustralyalılar daha fazla koalanın ölmemesi için kanunlar koydular. Günümüzde Avustralya’da koalaları korumak için çeşitli dernekler kurulmuştur. Fakat buna rağmen Avustralya Koala Vakfı’nın yaptığı bir açıklamaya göre, halen yılda 4 bin koala öldürülüyor

Zafer Araştırma Grubu

METOMORFOZ

2008-01-03T09:17:00.000-08:00

METOMORFOZ
Hep Tırtıl olarak mı kalacaksın…
Hep yerde mi sürüneceksin bir böcek gibi… Ne zaman kanatlanacak ve uçacaksın?
İmkânsız mı? “çok geç!” mi diyorsun?
Hayır, sen de bir kelebek olabilirsin!
Kendi kendinin engeli olma… Karar verdin mi? Öyleyse ne duruyorsun? Aş kendini… Kişiliğini yenile… İçinden yeni bir insan çıkar. Yeniden başla…
Her yeni gün yeni bir dünyanın kapısı, sen niçin yepyeni bir kişilik sergilemeyesin!
Bir dene… Olmadıysa bir daha dene!
Yarını niye bekleyesin ki… Bugün başla! Ancak bugüne sahip olabilirsin. Bugün de dün yarındı. Bugünse yarın dün olacak ve sen hala yarını bekliyor olacaksın. Günlerin beklemekle geçecek, ömrün akıp gidecek ve sonra bekleyecek yarınlarında kalmayacak.
Soruların cevap bekliyor. Sorular ruha batmış dikenlerdir. Seni rahatsız ediyor. Sorunlar bekliyor ve canını acıtıyor. Çöz onları. Çözmek rahatlamaktır. Düşünmeden yaşamaksa, yaşamamaktır.
Farklı olmak mı istiyorsun, öyleyse kendin ol. Çünkü her insan orijinaldir, fakat pek az insan kendisi olmayı göze alabilir. Her yer kendini gerçekleştiremeyenlerle dolu
Seni fark etmiyorlar, seni anlamıyorlar, öyle mi? Öyleyse sen kendini anlatamıyorsun, suçu başka yerde arama, bu kolaycılıktır. Gel sen zoru seç.
Zoru başaran farkını fark ettirir.
Başkasının gözüne girmek… Bunun ne önemi var?
Sen kendi gözünden düşme yeter.

GÜNEŞİN SESİ

2008-01-03T09:14:00.001-08:00

GÜNEŞİN SESİ
Güneş her sabah sessizce doğar, her akşam sessizce batar.
Ama zanneder misiniz ki orada, 150 milyon kilometre ötede her şey sessizce olup bitiyor?
Sesinde bir sıcaklığı var. Ama biz hissedemeyiz.
Dünyadaki en dehşetli gürültüleri bile ses enerjisine dönüştürecek olsanız, tesirini fark edemezsiniz.
Oysa Güneşte işler daha farklıdır.
Oysa güneşin merkezinde 15 milyon derece olan sıcaklık, yüzeyinde 6 bin dereceye kadar düşer. Fakat güneşin atmosferinde, birdenbire 2 milyon dereceye fırlar.
Neden yüzeyde 6 bin, atmosferde 2 milyon sıcaklık?
Aradaki fark, işte güneşin gürültüsüdür. Çünkü ses dalgaları, ışık gibi uzayda yayılamaz.
Yayılamayınca, hareket enerjisi kılığına girer ve geri döner.
Ve güneşin atmosferini cehennem gibi ısıtıverir.

Güneş sessizce doğar, sessizce batar. Işığıyla bizi aydınlatır, sıcağıyla bizi ısıtır.
Fakat dehşetli naralarıyla bizi ürkütmez. Binlerce jet motorunun sesini bastıracak bir gürültü içinde hayatımızı bize zindan etmez.
Çünkü ışığıyla, sıcaklığıyla ve sesiyle, güneş bir kanuna göre hareket eder. Ve o kanun sahibinin izni olmadan güneşin bize ne bir faydası dokunur, ne bir zararı.
Eğer “ses dalgaları uzayda yayılmaz” şeklindeki bir kanun çok basit görünüyorsa, her nefeste bizi kuşatan diğer ”basit” kanunlara bir göz atın:
En büyük nimetleri, bize günlük hayatın “basitliği” içinde sunan bir hikmetin büyüklüğünü görmekte güçlük çekmeyeceksiniz.

ŞEFKAT KAHRAMANLARI

2008-01-03T08:59:00.001-08:00

ŞEFKAT KAHRAMANLARI

PENGUENLER
Penguenler hep kışın yumurtlar. Ta ki yavru penguen, bahar mevsiminde hayata gözünü açsın.
Yavrunun yerine, kışın zahmetini baba penguen çeker.
Sıcaklığın eksi 70 dereceye kadar düştüğü kutup kışlarında, üç ay boyunca baba penguen yumurtayı bekler.
Onu ayaklarının arasında, karnının altında sımsıcak tutar.
Ve üç ay boyunca, baba penguen ağzına tek bir lokma atmaz. Kışın başlar orucuna; üç ay sonra iftar eder. Anne penguen açık denizlerden dönüp de nöbeti devralıncaya kadar, baba aç kalır.

KUTUP AYISI
Kutup ayısının yavrusu kışın ortasında dünyaya gözünü
Açar. Fakat o, annesinin karlar ortasında kazdığı sıcacık
Yuvasındadır.
Yavru ayı üç ay boyunca anne sütüyle beslenir.
Anne ise oruçludur. Üç ay boyunca, baba penguen gibi,
O da hiçbir şey yemez. Yine de şefkat dolu memelerden süt eksik olmaz. Ve bir kilo ağırlıkla doğan yavru, bahar geldiğinde, on kiloya ulaşmış olarak dış dünyaya çıkar

BİR ZERRECİK KÂİNAT

2008-01-03T08:56:00.000-08:00

BİR ZERRECİK KÂİNAT
Bir küçücük çekirdek, içinde koca bir ağacı saklar. En ince dal ve en ince yapraklarıyla, her bir çiçeği ve her bir
Meyvesiyle ağacın projesi, o çekirdeğin içindedir.
Çekirdeklerin en küçüğüdür atom çekirdeği. Ondan ise ağaçların en büyüğü çıkar ve bir kâinat olur.
Çünkü bütün kâinatın projesi, santimetrenin yüz milyonda biri çapındaki atom çekirdeğinde saklıdır.
Moleküller ve galaksiler onunla kurulur, Volkanlar ve yıldızlar onunla tutuşur.
Dünya ve içindekiler onunla yapılır.
Dağlar, denizler, çiçekler, kelebekler, canlı ve cansız varlıklar onunla yapılır. Hepsi aynı hesapla, hepsi ince bir hesapla kurulur.

Atomlar, inci taneleri gibi dizilirler moleküller boyunca. Her birinin yeri belli, sırası bellidir. Onları bir arada tutan kuvvet, milyar kere milyar kere milyarda bir hataya yer bırakmayacak bir hassasiyetle hesaplanmıştır.
Sonra, küçükten büyüğe doğru atılır adımlar. Ve tek tek belirir bütün varlıklar.
Onlardan kimi can bulur Rabbinin emriyle. Kimi de canlara hizmetkâr olur.
Kısacası, bir zerreyle bir kâinat kurulur ve her şey yerli yerine oturur.
Ve insan, göklerin ve yerin simasında, kâinat kitabının özetini okur.
“zerreyi yapan her şeyi yapar.”

İNSANLARI NASIL BÜYÜTÜYORLAR

2007-12-31T06:01:00.001-08:00

İNSANLARI NASIL BÜYÜTÜYORLAR.........
Bir Öğrencimin Bana Öğrettikleri Yazan: Doğan Cüceloğlu Kaliforniya'da Long Beach şehrindeki Eyalet Üniversitesi'nde öğretim üyesi olarak ders verirken, aynı sömestrde benim iki dersimi alan bir kız öğrencim dikkatimi çekmeye başlamıştı. Bu genç bayanın şu özelliklerinin farkına varmıştım: Her şeyden önce çok güzel bir kızdı; gözüm gayri ihtiyari ona gidiyordu. İkinci olarak çok iyi bir öğrenciydi; bütün sınav ve ödevlerde en yüksek notu o alıyordu. Ayrıca, çok hanımefendi, çok nezih bir kişiliği vardı. Bölümün bir pikniğinde kız öğrencimin nişanlısıyla tanıştım ve itiraf edeyim, ilk aklımdan geçen, 'Armudun iyisini ayılar yer' düşüncesi oldu. Yukarıda özelliklerini saydığım o güzel kızın bana tanıştırdığı erkek, yirmi yedi-yirmi sekiz yaşlarında, saçı biraz dökülmüş, şişman denecek kadar toplu, çirkin, kısa boylu biriydi. Bu kişiye parası için yüz vermiş olabileceğini düşündüm. Daha sonra öğrendim ki, bu genç adamın parasal gücü yok; başka bir üniversitenin psikolojik danışmanlık bölümünde doktora öğrencisi olarak okula devam ediyor ve ileride akademisyen olarak kariyer yapıp profesör olmak istiyor. Acaba benim güzel öğrencim bu adamda ne bulmuştu? Bir hafta sonra ders çıkışı koridorda öğrencimin yanına yaklaştım ve Sally adıyla anacağım öğrencimle aramızda şöyle bir konuşma geçti: 'Sally, nişanlınla nasıl tanıştığınızı merak ediyorum? 'Bir kilise faaliyetinde aynı komitede çalıştık; o zaman tanıdımkendisini 'Nesi seni etkiledi; hangi özelliklerini sevdin? Sally, bir Amerikalı olarak bu soruyu hiç beklemiyordu. Amerikan kültüründe, bu tür sorular kişinin mahremiyetine tecavüz olarak kabul edildiğinden pek sorulmaz. Amerikan kültürüne göre ben o anda Sally'nin mahremiyetine 'burnumu sokuyordum. Şaşkınlığı geçince çok içten, gözlerinin içi gülerek, 'O şahane bir insan; Ben ondan çok şeyler öğrendim' dedi. O anda ilk hissettiğim şey kıskançlık duygusu oldu. 'Frank bir yetimhanede büyümüş. Yetim olmanın ne demek olduğunu bildiği için, üniversite öğrencisi olunca, yetimhaneden iki çocuğa ağabeylik yapma kararı almış. Haftada on saatini onlara ayırıyor; onlarla buluşup oynuyor, kitap okuyor, onları müzeye götürüyor. Onların iyi gelişmesi için elinden geleni yapıyor. Biri ameliyat oldu, hastanede yatıyor ve Frank şimdi akşamları hastanede kalıyor, geceleri ona bakıyor. Yüzüme tokat yemiş gibi oldum. Utandım. Kendime kızdım. Ben güya en yüksek eğitim düzeyine gelmiş biriydim ve karşımdakini hala dış görünüşe göre yargılıyor ve onu 'ayı' olarak görüyordum. İçimdeki pislikten utandım. Bir süre sonra Sally'nin içinde yetiştiği aile ortamını merak etmeye başladım. Şöyle bir mantık yürüttüm: o adama baktığım zaman ben neden, 'Armudun iyisini ayılar yer' diye düşündüm? Çünkü ben, içinde yetiştiğim ortamda sık sık bu benzetmeyi duyarak büyümüştüm. İçinde yetiştiğim ortam beni nasıl etkilemişse, Sally'nin içinde yetiştiği ortam da onu öyle etkilemiş olmalıydı. Birkaç hafta sonra Sally'e, ailesinin nerede oturduğunu sordum. Los Angeles'in üç yüz elli km kuzeyindeki bir kasabada oturuyorlarmış. Onun ailesiyle tanışmak istediğimi, bunu mümkün olup olamayacağını sordum. 'Kendilerine bir sorayım, eminim sizinle tanışmak isteyeceklerdir, dedi ve iki gün sonra, 'Ailemle konuştum; sizinle tanışmaktan mutlu olacaklarını söylediler,' dedi. Dört-beş hafta sonra San Francisco'ya gidecektim, Sally'nin ailesinin yaşadığı kasaba yolumun üstündeydi, onlara uğrayabilir, onlarla tanıştıktan sonra yoluma devam> edebilirdimBu planımı Sally'e söylediğimde Sally, 'O gün ben de aileme gidecektim; isterseniz beraber gidebiliriz,' dedi. Ailesine haber verdi. Onlar da sabah kahvaltısına gelmemizi söylemişler. Long Beach'ten sabahın altısında yola çıktık ve dokuz buçuk civarında Sally'nin ağabeyi Brian'ın evine vardık. Sally'nin babası George orada buluşmamızı uygun görmüş. Çok güleryüzlü bir aileydi. Brian'ın, en ufağı dört yaş civarında dört çocuğu vardı. Ziyaret ettiğim bu güleryüzlü sıcak ailede, iki olay gerçekten dikkatimi çekti. Bunlardan ilki, Sally'nin babası George'un torunlarıyla konuşurken onların göz hizalarına inmesiydi. Bunu o kadar doğal yapıyordu ki, artık farkına varılmadan yapılan bir davranış olduğu belliydi. Sally'ye, babasının torunlarıyla hep böyle mi konuştuğunu sordum. 'Evet' yanıtını alınca, kendisi çocukken de babasının, onunla göz hizasına inerek mi konuştuğunu sordum. 'Evet, biz böyle biliyoruz. Ağabeyim Brian da çocuklarıyla böyle konuşur; ben de kendi çocuklarımla böyle konuşacağım. Biz böyle biliyoruz', dedi. Tüylerim diken diken oldu. Ben üniversite öğretim üyesiydim ve insan psikolojisi benim uzmanlık alanımdı ama üç çocuğumdan hiçbiriyle göz hizasına inerek konuştuğumu hatırlamıyordum. Kendime kızdım; sonra kendime kızmaktan da vazgeçtim, beni yetiştirenlere kızdım. Sonra onlara kızmaktan da vazgeçtim ve bütün nesilleri yetiştiren kültür ortamına kızdım. Daha sonra kimseye kızmayacağımı anlayarak, oradaki öğrenme fırsatından yararlanmaya karar verdim. Torunlarının önünde diz çökerek konuşan dede George'a 'Beyefendi, çocukların göz hizasına inerek konuşuyorsunuz!' dedim. Bana biraz şaşkınlıkla gülümseyerek, 'Tabii, onlar küçük insanlar!' yanıtını verdi. Öyle bir bakışı vardı ki, bu bakış sanki 'Bu kadar doğal bir şey ki, herhalde bunu herkes yapıyordur; sen yapmıyor musun?' diyordu. O bakışa karşı bütün yaptığım, mahcup bir gülümseme oldu. Bu güleryüzlü sıcak ailede dikkatimi çeken ikinci olay, Sally'nin ağabeyi Brian'ın davranışı oldu. Brian, Pasifik ülkeleriyle ticaret yapan, oldukça varlıklı biriydi. Evlerinin büyüklüğünden, yüzme havuzundan, çiftliklerinden, arabalarının türünden ailenin zenginliği belli oluyordu. Kahvaltıdan sonra saat on bir dolaylarında telefon çaldı ve Brian bir süre telefonla konuştu. Ofisten arıyorlarmış, Koreli bir işadamı Los Anegeles'ta imiş, kendisiyle görüşmek için helikopterle saat 14'te gelmek istiyormuş. Başka bir randevusu olduğunu söyleyerek bu teklifi reddetmiş olan Brian, bize durumu şöyle açıkladı: 'Dört çocuğum var ve her hafta biriyle dört saat başbaşa geçiririm. Bugün dört yaşındaki kızım Mary'le randevum var. Çocuklar çok çabuk büyüyorlar, eğer dikkat etmezsen, bir bakıyorsun, büyümüşler ve onlarla beraber zaman geçirme olanağı kaybolmuş. Brian'ın yaşam vizyonunu sormadım, ama davranışından nelere öncelik verdiği belli oluyordu. Brian için çocukları şüphesiz en az işi kadar önemliydi. Brian'ın yaşamında bununla ilgili bir pişmanlık duygusu, bir 'keşke' olmayacak. Sally'e sordum: 'Baban seninle randevulaşır mıydı?' 'Evet', dedi, 'yalnız benimle değil, her çocuğuyla sırasıyla başbaşa zaman geçirirdi. Ve ilave etti, 'Biz böyle gördük, böyle biliyoruz. Benim çocuğumun da babası böyle yapacak!'. Gülümseyerek, 'Nereden biliyorsun?' diye sordum. 'Biz Frank'le konuştuk' diye cevap verdi. Yine içim cız etti. Daha doğmadan çocuğun gelişme ortamıyla ilgili bir bilinç oluşmuştu. Kendi çocuklarıma içim yandı. Evlenmeden önceki bilincimi, kafamın karmaşıklığını, evlendiğim kıza ettiğim eziyetleri ve ondan da acısı, kendi yavrularıma çektirdiğim acıları düşündüm. Biraz daha düşününce kendimin de acı çektiğini anladım ve bu sefer kendi çocukluğuma içim yandı. Daha sonra babamın, anamın çocukluğuna içim yandı. Ve son durak olarak ülkemin tüm çocuklarına içim yandı. Yine kimseye kızamayacağımı anlayınca, 'bundan sonra ne yapabilirimle ilgili düşünmeye karar verdim. İşte değerli okurum; yazdığım kitaplar, verdiğim seminerler, hazırladığım televizyon programları, 'Ne yapabilirim?' sorusuna verdiğim yanıtların öğeleridir. Sally'nin içinde yetiştiği ortamı görmüş ve anlamış biri olarak onun davranışlarına şimdi daha iyi anlam verebiliyorum. Sally, içinde yetiştiği ailede,> varoluşun beş boyutunu da doya doya yaşayabilmişti. Çocuğun hizasına inerek onunla göz göze konuştuğunuz zaman çocuk, 'Sen varsın, sen doğalsın, sen değerlisin, sen güçlüsün ve sen sevilmeye layıksın', mesajı alır ve çocuğun CAN'ı beslenir. Çocuğuyla randevusuna sadık kalan baba, 'Seninle zaman geçirmek istiyorum, seni özledim', mesajını güçlü olarak verir. Çocuk bu mesajı zihinsel olarak değil, sezgisel olarak alır ve aldığı bu sezgisel mesajlar sayesinde çocuğun hamuru, 'Ben sevilmeye layık biriyim!' diye yoğrulur. Bir ana babanın çocuklarına verebileceği en büyük miras, varoluşun beş boyutunda beslenmiş ve buna inanmış güçlü bir CAN'dır.

ÖĞRENCİ PROBLEMLERİ

2007-12-30T14:45:00.000-08:00

ÖĞRENCİ PROBLEMLERİ
ALİ ÇANKIRILI
Nasıl Yaklaşmalıyız?
Geçenlerde özel bir okulun öğretmenler toplantısına katıldım. Başarının artırılması için neler yapılması gerektiğini tartışıyorlardı. Bazı arkadaşlar disiplinsiz, sorumsuz ve tembel öğrencilerin okulla ilişkilerinin kesilmesi yönünde görüş bildirdiler. Gerekçe olarak bu öğrencilerin devamlı yalan söylediğini, sigara alışkanlıkları olduğunu, ders çalışmadıklarını, söz verdikleri halde bozuk davranışlar sergilemeye devam ettiklerini, diğer öğrencilere kötü örnek olduklarını ifade ettiler. Söz sırası bana geldiğinde dedim ki: “Arkadaşlar, biz eğitimciyiz. Öğrencilerimizin davranış bozukluklarına polis mantığı ile yaklaşmamız doğru değil. Kriminoloji (suç bilimi) açısından ‘Suç işleyen cezasını görmelidir’ mantığı doğru olabilir. Biz eğitimciyiz, öğrenci problemlerini bu yaklaşımla çözemeyiz. Bir öğrencim bana yalan söylediği zaman, onu suçlamam. Kendime, ‘Bu çocuk bana neden yalan söylüyor? Onu doğru söylemekten alıkoyan nedir? Neden bana güvenmiyor?’ sorularını sorarım. Nerede yanlış yaptığımı, neden bu çocukla sağlıklı bir iletişim kuramadığımı araştırırım. Yalan söyleyen öğrenciye ceza vermekle, arkadaşları önünde küçük düşürmekle, disiplin kuruluna vermekle problemi çözmüş olmam.” Okullarda öğrenci problemlerini çözmenin en ideal yolu rehberlik servisini çalıştırmaktır. Çoğu okullarımızda rehberlik ve psikolojik danışmanlık servisi yoktur. Rehberlik hizmetini sınıf öğretmenleri yürütür. Okul yöneticileri rehberlik servisini lüks saydıkları için eğitim fakültelerinin rehberlik bölümünden mezun olan öğretmenler iş bulmakta zorlanıyorlar. Okul yöneticileri rehberlik servisinin gereğine inanmadıkları sürece öğrenci problemlerini çözmek mümkün değildir. Kendileriyle görüştüğümüz rehber öğretmenler, mesleklerine
yeterince değer verilmediğini. psikolojik danışmanlıktan başka her işe baktıklarını, sekreter gibi görev
yaptıklarını söylüyorlar. Onları dinleyince rahmetli Prof. Mümtaz Turhan hocamızın bir tesbiti aklıma geldi. O derdi ki: “Avrupalı gibi giyiniyoruz, Avrupalı gibi eğleniyoruz, Avrupalı gibi tüketiyoruz; ancak Avrupalı gibi düşünemiyoruz. Avrupalı gibi düşünmeyince, Avrupalı gibi üretemiyoruz, Avrupalı gibi buluş yapamıyoruz, taklitçi ve tüketici kalabalıklar olmanın ötesine geçemiyoruz.”
Okuma tembeli bir milletiz. Gazete ve televizyon kültürüyle yetiniyoruz. Öğretmenlerimiz bile kendilerini geliştirecek meslekî yayınları takip etmiyorlar. Yeni öğretim metodlarından haberleri yok. Eski alışkanlıklarını devam ettiriyorlar. Ders kitabının dışına çıkmıyorlar. Ev ödevleriyle çocukları bunaltıyorlar. Anne Babalar Çocuklarını Tanımıyorlar Eğitimcilerimiz okuma tembeli olunca, anne babaların okuma tembeli olması gayet normal. Çocuk psikolojisi bilmeyen anne babalar, çocuklarına nasıl yaklaşacaklarını, nasıl diyalog kuracaklarını bilmiyorlar. Çocuklar aileden çok medyanın, arkadaş grubunun ve eğlence sektörünün tesiri altındadır. Linda ve Richard Eyre’ın
yazdığı bir kitabın kapağında bir düşünüre ait şu sözler yer almaktadır: “Çoğu aileler çocuklarıyla iletişim kuramazlar, onlar sadece monolog yaparak vakit geçirirler.” Nedir monolog? Tek taraflı yaklaşım. Anne baba anlatır, çocuk dinler: “Sen adam olmazsın. Utanmadan bir de yalan söylüyorsun. Ne zaman ders çalışmaya başlayacaksın?” Anne babalar, bu suçlayıcı yaklaşımlarla çocuklarıyla kendi aralarında aşılması zor kalın bir duvar örerler. Çocuklarımıza yeterince zaman ayırmıyoruz. Onları dinlemiyoruz. Endişelerini, korkularını, sevinçlerini paylaşmıyoruz. Gece gündüz koşuşturmaktan, geçim kaygısından onlara ayıracak vakit bulamıyoruz. Neymiş efendim, onlar için çalışıyormuşuz, yemeyip yediriyor, giymeyip giydiriyormuşuz. Hayır, çocuklarımızın bizden istediği bu değil. Onları iyi bir okula göndermek, maddî ihtiyaçlarını karşılamak zaten bizim görevimiz. Çocuklarımız bizden sevgi, anlayış, ilgi bekliyorlar. Herşeye rağmen onlara değer vermemizi, adam yerine koymamızı, duygularını paylaşmamızı istiyorlar. Bunlar çocukların vazgeçemeyeceği ruhsal ihtiyaçlardır.
Ancak ruhsal ihtiyaçları karşılanan çocuklar kendilerini güvende hissederler. Rekabetçi bir dünyada yaşıyoruz. Zayıfa hayat hakkı yok. Yönetim ve ekonomi güçlülerin elinde. Üniversite ve iş imkânlarının kısıtlı olduğu ülkemizde gençler geleceklerinden emin değiller. Önlerine ulaşılması zor
hedefler koyuyoruz. Ellerinden geleni yapıp yapmadıklarına bakmaksızın onlardan en iyisini istiyoruz. Çoğu bu kıyasıya yarıştan yorgun düşüyor, yarıştan çekiliyor, ruhsal bunalımlar geçiriyor. Karne intiharlarını duymayanımız yoktur. Çocuk neden canına kıyar? Çünkü anne ve babasının beklediği böyle bir karne değildir. Bu karne ile eve gittiğinde suçlanacak, aşağılanacak ve ceza görecektir.
Öğrencilerin çoğu, notlarını anne babalarına söylemezler veya gerçekte aldıklarından daha yüksek notlar söylerler. Yalanları ortaya çıkacağı için de veli toplantılarından nefret ederler. Sınavdan korkmayan öğrenci yoktur. Korkunun sebebi zayıf almak değil, anne babanın ve öğretmenin beklentisine cevap verememektir. Danışmanlık yaptığım özel okul, geçen hafta yeni alacağı öğrencilere bir genel sınav uyguladı. Sınavdan geçer not alan öğrenciler okula kayıt yaptırmaya hak kazanacaklar. Bir öğrenci velisi aradı, çocuğunun sınava katılıp katılmadığını sordu. Listeye baktık, çocuk sınava girmemiş. Veli bunu duyunca çok kızdı: “Nasıl olur,” dedi, “ben onu sınava gönderdim?” İşte size tipik bir öğrenci problemi. Sebebi çok basit: Çocuk, geçer not alamayacağı ve anne babasının beklentisine cevap veremeyeceği korkusuyla sınava katılmamış.
Kendileriyle görüştüğümüz çok az anne baba çocuklarından memnun. Daha “Nasılsınız?” demeden başlarlar yakınmaya: “Sorma hocam, notlar iyi değil. Aslında zeki bir çocuk, çalışsa yapar, ama çalışmıyor. Sorumluluk yok. Sıkıştığında yalan söylüyor. İyi arkadaş seçemiyor. Ne söylesek kızıyor. İki dakika oturup konuşamıyoruz. Biz böyle değildik. Nesil gittikçe bozuluyor. Bize bir akıl ver, ne yapmamız gerekiyor?” Neslin bozulduğu tezi doğru değil. Anne baba ile çocuklar arasında iletişim kopukluğu var. Ailede problemli yetişen çocuklar okulda da problem yaşıyorlar. Anne babalar, yaptıkları yanlışların farkında olmadıkları için, problemin okuldan kaynaklandığını zannediyorlar. Çocuğun yaratılıştan zeki olması başarıyı garantilemez. Aile içinde kazanılan duygusal zekâ da en az genetik (yaratılıştan gelen) zekâ kadar önemlidir. Duygusal zekâ, ancak sevilen, değer verilen ve destek gören çocuklarda gelişir. Çocuğun temel eğitim kurumu ailedir. Ailenin veremediklerini ve ihmal ettiklerini okul veremez. Öğrenci problemleri ancak okul ve aile işbirliği ile çözülebilir.
alicankirili@hotmail.com Zafer Dergisi

PATATESİN MACERALARI

2007-12-30T14:22:00.000-08:00

Patatesin Maceraları
Mehlika Tekin
1800’LÜ YILLARDI. Üsküdarda bir manav tezgahının önünde, her halinden zamanın bir hastalığı olan frenk mukallitliğine tutulduğu anlaşılan bir bey, manav efendi ile hararetli hararetli konuşuyor ve fakat, anlaşamıyordu.
“Efendiciğim, şöyle yamru yumru bir şey! Kahverengi mi desem, bakır sarısımı bilemiyorum!? Üzerinde incecik bir kabuk var. Toprağın altında çıkarıldığı için genellikle çamurlu olur. Serttir! Pişirmeden yiyemezsiniz. Amma, şöyle közde iyicene börtletilse, vallahi tadına doyulmaz. Ekmek gibi mübarek! Suda haşlayıp yiyenler de vardır. Fakat bendeniz, közlenmişine müptelayımdır. Ah ah! Paris’te olıcaktımki şimdi. Ah Şanzelizeee..”
Manav bu anlatılanlardan kesinlikle hiçbir şey anlamadı:
“Bre ne soylersın! Kabak mı istersın? Patlıcan mı? Ekmek dersin! Fırına git be yav!”
Velhasıl, manav efendi ile frenkmeşrep bey anlaşamadı. Çünkü sizin de anlayacağınız gibi bey, patates istiyordu. Oysa İstanbul’a patates henüz yeni yeni geliyordu. Gelenler de, şehrin en sosyetik semtlerindeki manavlarda egzotik bir yiyecek olarak satılıyor, lüküs restorantlarda isteyenlere servis ediliyordu. İster inanın ister inanmayın o zamanlar, patates pek fiyakalı bir yiyecek idi.
Patatesin İstanbul’a gelişi aşağı yukarı böyle oldu. Avrupadan geldiği için hemen baş göz üstüne edildi elbette. Keşke, Avrupadan gelen ve baş göz üstüne edilen her şey, patates kadar masum ve faydalı bir nimet olsaydı.
Patatesin bizdeki mazisi nereden bakarsanız bakın, en fazla ikiyüz yıl kadardır. Bugün Anadolu topraklarının öz mahsulüymüş gibi duran patates, aslında Avrupalı bile değildir. Onun asıl vatanı Amerika’dır. Ve oradan Adapazarı’nın bereketli ovalarına kadar gelmesi, oldukça ilginç bir hikâyedir. İşte size bir nimetin sergüzeşti, patatesin öyküsü:
‘KUTSAL’ PATATESİN YOLCULUĞU!

PATATES, ilk olarak Amerika kıtası topraklarında yaratıldı. Inkalar ona biraz fazla önem veriyorlardı. Onlara göre lezzetli patates, aynı zamanda kutsal bir şeydi de.
Kaşif adı verilen İspanyol yağmacılar, Güney Amerika’daki bugünkü adı Peru olan ülkeyi işgal ettiklerinde, İnka hazineleriyle, yerli halkın çok sevip saydığı patatesi de keşfediverdiler. İstilacıların başındaki zalim Pizzaro, yanına birkaç çuval patates alarak, ülkesine döndüğünde sene 1535 idi. Pizzarro, beraberinde getirdiği sandıklar dolusu kanlı altınla birlikte patates çuvallarını da İspanyol kralının önüne seriverdi. Ancak, kral hazretleri:
“Bu altınları anladık da Pizzaro! Şu yamru yumru şeyler de ne? Ta Amerikalardan getire getire bunları mı getirdin kralına!” diye Pizzarro’ya çıkıştı. Böylece patates, Avrupaya ilk ayak bastığında pek bed bir muamele görmüş oldu.
Bu tarihten bir elli yıl sonra, bu sefer de Sir Walter adında bir İngiliz istilacısı Amerikadan çuval çuval patetes yüklenip, ülkesine getirdi. İspanyolların ettiği küfran-ı nimeti, İngilizler patatese karşı yapmadılar. Zaten karnını güç bela doyuran halk, bu mübarek patateslere pek ciddi alâka gösterdi ve sevdi.
Bundan sonraki zamanlarda, Almanya, Fransa, Rusya gibi ülkeler patatese ilgi ve alâka gösterip, ekilmesine ön ayak oldular. Fakat, İngilizlerin aksine kendileri için değil de, hayvanlar için. Çünkü patates, bu ülkelerde uzunca bir süre hayvan yemi muamelesi gördü. Sadece fakir köylüler, arada bir elde avuçta pişirecek bir şey kalmayınca, “Bari patates haşlayalım” diyorlardı. Zaman içinde patatese “Fukara ekmeği” adı bile verildi. Ama onun, zengin fakir bütün sofralarda baş tacı edileceği günler çok uzakta değildi.
FRANSA’DA PATATES İHTİLALİ
PATATESİN dünyaca meşhur Fransız mutfağına girmesi oldukça zor bir süreçtir. 1616 yılında zamanın kralının sofrasına konan patates, aslında en fakir köylülerin bile ellerinin altında bulunuyordu.
İlk zamanlar, halk arasında bu gariban nebatın, uğursuz ve zehirli olduğuna dair tuhaf bir söylenti çıkıverdi. Biçare patatese atılan bu haksız iftiranın onun üzerinden temizlenmesi ise, çok zaman aldı. Üstelik, halkın büyük bir çoğunluğu karnını zor doyururken, patatese karşı sürdürülen bu haksız inat, anlaşılır gibi değildi.
Parmentier adındaki hamiyetfuruş bir kimyager, bu işe bir son vermenin vaktinin çoktan geldiğinin farkındaydı. Oturdu ve patates hakkında krala uzun bir mektup yazdı. Mektubunda özetle şunları söylüyordu:
“Patates aslında bir tür ekmektir. Ama ne değirmenciye, ne de fırıncıya ihtiyaç bırakmayan bir ekmektir. Onu alın, suda haşlayın ya da közde pişirin yeter! Memleketimizde patates ekecek arazi çoktur. Şu sıralar halkı kırıp geçiren kıtlıktan kurtulmaklığımızın yegane çaresi bu patates nimetine sahip çıkmaktır!”
Parmentier’in bu fikirleri kralın çok hoşuna gitti. Çünkü halkın karnını ucuz yoldan doyurmanın bir yolunu bulmak en büyük derdi idi. Ekmek yoksa, patates yesinlerdi! Ancak halkın patatesi sevmesi için biraz daha çaba gerekiyordu.
Kral, millî bayramlarda eline patates çiçeklerinden bir buket alıyor ve onu halkın gözüne gözüne sokuyordu. Paris’in yapma çiçekçileri, patates çiçeklerinden süsler hazırlıyordu. Her yerde bir patates çiçeği rüzgârı esmeye başladı. Zenginler, seralarına patates ekerek, kralın gözüne girmeye çalışıyorlardı.
Ancak, üst tabakanın patatese karşı gösterdiği bu ilgi, aşağılara yansımadı. Kral tarafından emir ile ekilen patatesler, halk tarafından hayvanlara yedirildi ve çöplere atıldı. Halk, patatesi ısrarla red ediyordu.
Parmentier, bu işin böyle olmayacağını anlayınca kolları sıvadı. Paris civarında bir tarla satın alarak patates ekti. Ancak ektiği patatesleri kimse satın almadı. Halk, domuzların bile nazlanarak yediği bu patatesi hâlâ istemiyordu.
Ancak Parmentier, kolay vazgeçecek bir adam değildi. Satın aldığı arazisine tekrar patates ekti. Fakat tarlanın etrafını tellerle çevirdi. Bu da yetmezmiş gibi; silahlı külahlı nöbetçiler tuttu ve her tarafa onlardan dikti. Bu adamlar gündüzleri tarlada kuş uçurtmuyorlardı. Kaza ile çitten içeriye girenler cezalandırılıyor, kimse tarlanın civarına yaklaştırılmıyordu. Halk, bu “yasak meyveye” karşı birden bire ilgi duymaya başladı. Geceleri gizlice tarlaya girip, patates çalıyorlardı. Parmentier, nöbetçilere emir vermişti. Gece tarlaya girenlere kimse dokunmadı. Gariban köylüler, yata sürüne tarlaya giriyor, sonra da kucaklarında patateslerle sevine sevine fakirhanelerine koşuyorlardı. Elbette bunca zorlukla elde edilen patatesler, çöpe atılacak yahut ineklere yedirilecek değildi. Pişirildi ve sofranın baş köşesine kondu. Parmentier’in kurnaz plânı bu sefer işe yaradı. Halk patatesi böylece tanıyıp sevmeye başladı.
İşte bundan sonra patates, bütün bir Avrupada yaygınlaşmaya başladı. Ve Avrupalı istilacıların acımasızca soylarını tükettiği Amerikan yerlilerinin ‘kutsal’ patatesi, çok büyük kıtlık zamanlarında Avrupalıların imdadına yetişen aziz bir nimet oldu.
PATATESTE NE VAR, NE YOK?
PATATES mütevazi bir sebzedir. Bir kere toprak altında sessiz sedasız büyümesiyle, mütevaziliği ortadadır. Bütün zamanların en ucuz yiyeceği olması açısında da patates mütevazidir. Sadece görünüşüne bakanları, aldatır patates. Çünkü hiç de alımlı bir hali yoktur. Ne mor patlıcan gibi kendinden emin bir duruşu vardır, ne kabarıp lahanalar gibi şişinir. Kendisi gibi toprağın altında göğeren havuç kadar çarpıcı bir rengi de yoktur biçare patatesin.
Patates mütevazi bir nimettir. Ama bugün dünyada milyarlarca insan karnını patatesle doyurur. Patates, kıtlık ve açlık zamanlarının vazgeçilmez yiyeceğidir.
Bu ucuz, kolay yetişen mütevazi nimetin faydaları da çoktur. Sadece karın doyurmaktan öteye, insan vücuduna hatırı sayılır oranda yararlıdır.
Önemli bir nişasta kaynağı olan patates, aynı zamanda yüksek miktarda protein içerir. Üstelik patatesteki proteinin içerdiği aminoasitler, beslenme açısından son derece önemlidir. Bu aminoasitlerin neredeyse tamamı, bebek mamalarında kullanılır ve ilaç sanayiinin vazgeçilmezlerindendir. Patatasteki proteinin %71’inden faydalanılabilir.
Patates C vitamini açısından da önemli bir kaynaktır. Ayrıca, Karbonhidrat, B vitamini, Kalsiyum, Demir, Potasyum ve Bakır bakımdan da zengindir.
%20’si Karbonhidrat olan patates,—reklamdaki teyze’nin tavsiye ettiği gibi yağda kızartılmış cips olarak yemediğiniz sürece!—kolestrol içermez. Son olarak 100 gr. patates 40 kalori içerir.
GELELİM PATATESİN FAYDALARINA
BÖYLE zengin bir gıda deposu olarak yaratılan patatesin acaba sağlığımıza ne gibi faydaları vardır. Şimdi ona bir bakalım:
Yüksek tansiyonu, kalp krizini, damar tıkanıklığını önleyici etkisi vardır.
Kansere karşı da etkilidir. Böbrek sorunlarında yardımcı olur. Sağlıklı kilo verdirtir. Şeker hastalarında oluşan görme bozukluklarına iyi gelir. Astım, eklem romatizmaları ve alerjide de etkilidir.
Yorgunluğu giderir. Damarlara esneklik verir, dolaşımı rahatlatır. Ağızdaki mikropları öldürür.
Kızartma yerine közde pişirilen, üzerine tuz ekelemek yerine limon sıkılarak yenilen iki patates, sağlıklı bir öğle yemeğidir.
Gördüğünüz gibi patatesin küçümsencek bir yanı yoktur. Onu mütevazi yaratılışına bakıp, hakir görmeyin. Allah’ın bütün nimetleri gibi, patates de, altından daha değerlidir.
Kaynaklar:
1- http://www.tarihteneski. com/patatesin-tarihi

Cildinizi Genç Tutun

2007-12-30T14:11:00.000-08:00

Cildinizi Genç Tutun
Bazı besinler cildimizi yaşalanmaya karşı koruyup daha canlı ve gergin olmasını sağlarken bazıları da cildin yaşlanmasına neden oluyor.
Cildinizi genç tutan yiyecekler
Soya filizi: Vücudun kendi hormonları kadar etkili. Cildi dolduruyor ve gerginliğini sağlıyor.
Ispanak, lahana: B vitamini bağ dokusunun sıkılığını destekliyor, selüliti önlüyor.
Yeşil çay: Serbest radikallere karşı önemli hücre koruyucu maddeler içeriyor ve böylelikle yaşlılığın doğrudan hücrelerde durdurulmasını sağlıyor.
Su: Hücrelerin ve bağ dokularının dolgu ve destek gereksinimini karşılıyor. Besinlerin hücrelere taşınmasını, atıkların da hücrelerden çıkışını sağlıyor.
Som ve ringa balığı: Vücudun acil ihtiyaç duyduğu ama kendi başına üretemediği doymamış yağ asitleri içeren bu balıklar, hücrelerdeki yaşlılık sürecini yavaşlatarak Anti-aging’de anahtar görevi görüyor.
Sarmısak: Bileşimindeki allizin maddesi kan dolaşımını harekete geçirerek cildi arındırıyor. Böylelikle cilt sağlıklı bir renge kavuşuyor.
Tavuk: Vücudun güzellik hormonları üretmek için ihtiyaç duyduğu yüksek değerde protein içeriyor. Ayrıca kolajen üretimini ve bağ dokusundaki liflerin yenilenmesini destekliyor.
Zeytinyağı: Soğuk preslenmiş hali sağlıklı yaşam için bire bir olan bu yağ, erken yaşlanma ve kırışıklıklar için mükemmel bir silah. Doymamış yağ asitleri hücreleri tehlikelerden koruyor.
Yumurta, süt: Dikkat çekici şekilde "niacin" maddesi içeriyorlar. Bu B vitamini depoları hücre yenilenmesi için vazgeçilmez olarak tanımlanıyor.
Rezene: Haftada birkaç kez sofrada olmalı. Kalsiyum zengini bu ot, ciltte su depolanmasını sağlıyor ve hücre yenilenmesinde görev alıyor.
Avokado: E vitamini açısından oldukça zengin. Böylece serbest radikallere karşı içeriden de etki ediyor.
Elma: Şeker ve ensülin cildi yaşlandırıyor. Buna karşın elma kan şekerini sabitliyor ve ensülin iniş çıkışını engelliyor.
Cidinizi yaşlandıran yiyecekler
Margarin: Kahvaltı ve kızartma yağı olarak sofralarda yer verdiğimiz margarindeki doymuş yağ asitleri cilt hücrelerine zarar veriyor ve vücutta yağ olarak depolanıyor, kısacası şişmanlatıyor.
Kahve: Ensülin oranını artırdığı için cilde zarar veriyor. Ayrıca stres hormonu kortizolü harekete geçiriyor.
Yaşlandıran yiyecekler
Havuç: Havuç, muz, üzüm ve mango gibi meyve ve sebze türleri, yüksek glisemik indeksleri dolayısıyla Perricone’nin yasaklı listesinde yer alıyor. Glisemik indeks, kan şekerinin bir öğünde ne kadar arttığını gösteriyor.
Portakal: Her ne kadar vitamin açısından yüksek bir meyve olsa da şekeri yükseltmesiyle de biliniyor. Bu yüzden sağlıklı C vitamini alabileceğimiz meyveler elma ve limon.
Pizza: Pizzadaki karbonhidrat yağ yakımını engelliyor. Ama haftada bir kez yemek zarar vermiyor.
Alkol alımı cildi yaşlandırıyor
Şekerli besinler kana hızla karışır, ve sizi çabuk yaşlandırır.
Kırmızı et de cildinize zarar verir.
Kızartmalardan uzak durun.
Tuzdan olabildiğince uzak durun
www.internethaber.com

Meyveler ve Faydaları

2007-12-29T14:18:00.000-08:00

PORTAKAL
Kanseri önleyici olarak bilinen bütün maddeleri içeren portakal elmadan sonra Dünya'nın en çok tüketilen meyvesidir. İlk çağların "altın elma"sı portakal, içi ince zarlarla kaplanmış keseciklerle dolu sulu bir meyvedir. Navel portakal, çekirdekli veya hemen hemen çekirdeksiz sarı portakal, kan portakalı, ekşi olmayan portakal olmak üzere başlıca dört gruba ayrılır. Özel kokulu bir yağ içeren ve turunçgiller ailesinden kabul edilen bu meyvenin anavatanı Çin'dir. Daha sonra başta İspanya olmak üzere tüm Akdeniz ülkelerinde, Güney Afrika ve Amerika gibi sıcak bölgelerde üretilmeye başlanmıştır. Portakalın birçok türü ülkemizde de yetiştirilmektedir.
Portakal, önemli bir askorbit asit kaynağıdır. Özellikle C vitamini yönünden oldukça zengin olan portakal, soğuk algınlıklarında, nezle ve gribal enfeksiyonlarda çok faydalıdır. Portakal aynı zamanda içinde çok sayıda antioksidant da bulundurmaktadır.
Bu meyvenin kış aylarında insanların hizmetine sunulması ise yine Yüce Allah'ın insanlara olan fazlındandır. Çünkü insanların bağışıklık sistemini güçlendirmelerine yardımcı olacak vitaminlerce zengin olan portakal, sulu bir meyve olmasıyla da bu tip rahatsızlıklarda karşılaşılan su kaybını telafi etmek için kullanılır.
ELMA
Gülgiller ailesinden olan elma ağacı verimli ve dayanıklı bir ağaçtır. Ilıman iklimlerde yetişen elmanın yaklaşık 25 türü bulunmaktadır. Günde bir-iki elma yiyerek, kalp ve dolaşım sorunlarına karşı korunmuş olursunuz. Elma kolesterolü yok eder ve kabızlığı önler. Protein, vitamin ve doğal kimyasallar sayesinde sindirimi kolaylaştırır ve kan basıncını düşürür. Ayrıca kokusunun rahatlatıcı özelliği vardır. Artrit, romatizma ve gut hastalıklarına karşı faydalı olduğu belirtilen elma, meyvelerin aspirini olarak değerlendirilmektedir. Hoş kokulu, ferahlık verici olmasının yanında besin değeri de son derece yüksektir.
KARPUZ
Karpuz yaz aylarında artan hava sıcaklıklarıyla birlikte vücudun ihtiyaç duyduğu suyu ve glikozu takviye eden bir meyve çeşididir. Anayurdu Afrika'nın tropikal bölgeleridir. Daha sonra ticari gemilerle Akdeniz ülkelerine yayılmıştır.
Bugün dünyada yaklaşık 500 çeşit karpuz yetişmektedir. Bunlar kabuğunun, çekirdeklerinin biçimine, rengine ve ağırlığına göre farklılık gösterir.
Karpuz bol miktarda C vitamini ve antioksidan özelliği ile çeşitli kanser türlerine karşı etkili olan Beta karoten içerir.
İçerdiği yüksek potasyum kalp fonksiyonlarının ve kan basıncının düzenlenmesine yardımcı olur.
Aynı zamanda iyi bir lif kaynağı olduğundan bağırsak hareketlerini düzenler ve bağırsak kanserini önlemede de rol oynar.
Karpuz çekirdekleri de içinde bulunan Cucurbocitrin adlı madde ile kan basıncını düşürmeye ve böbrek fonksiyonlarının düzenlenmesine yardımcı olur.
Yağ ve kolesterol içermediğinden ve kalorisi de düşük olduğundan yaz aylarında yapılan diyetlerde özel bir yeri vardır
ÇİLEK
Çileğin yaklaşık 600 çeşidi bilinmekte ve ülkemizde belli başlı 6 çeşidi yetiştirilmektedir.
Bol sulu olduğunda kanı temizleme özelliği olan çileklerin iştah açıcı, ve cilt hastalıklarında da etkili olduğu bilinmektedir. Aynı zamanda yaprakları ve kökleri de gut hastalığında tonik olarak kullanılmaktadır.
Diğer özellikleri şunlardır:
Böbrek ve sindirim hastalıklarında, yüksek tansiyon ve kolesterolü düşürmede, boğaz ağrıları ve diş etlerinin güçlendirilmesinde faydalıdır. A, B, C vitaminleriyle potasyum, demir gibi mineralleri içermesi açısından besin değeri de oldukça yüksektir. İçerdiği bol su ve vitaminlerle sağlıklı beslenmemizde önemli bir rol oynar.

Kış Aylarında Beslenmeye Dikkat!

2007-12-28T12:43:00.000-08:00

Kış Aylarında Beslenmeye Dikkat!
KONYA (İHA) - Kış aylarında gerek yiyeceklerin çeşitliliğinin azalması, gerekse enfeksiyonel hastalıkların artmasıyla insan metabolizmasının direnci azalırken, çevresel etmenlerin katkısıyla hastalıklar ve çeşitli sağlık problemleri insanı kolayca yakalayabiliyor.

Türkiye Hastanesi Diyet Uzmanı Bahattin Arslan, sağlıklı bir bağışıklık sisteminin kendimizi iyi hissetmemizi, iyi görünmemizi ve enerjimizi daha iyi kullanmamızı sağladığını belirterek, direncimizi düşüren etmenleri şu şekilde sıraladı:

"- Yetersiz ve dengesiz beslenme.

- Turfanda ve katkı maddeleri içeren ve doğal olmayan sebze ve besinlerin kışın çok tüketilmesi.

- Vitamin ve mineral içeriği düşük fastfood gıdaların tüketiminin artması

.- Hareketsizlik ve buna bağlı olarak şişmanlığın artışı.

- Doktor tavsiyesi olmadan kullanılan antibiyotik içerikli ilaçların, bakteri ve virüslerin dirençlerini ve güçlerini arttırması.

- Kışın kapalı ortamlarda uzunca süreler kalınması.

- Çevre kirliliği ve elektromanyetik ışımalara maruz kalma.

- Sebze ve meyvelerin az tüketilmesi.

- Alkol ve sigara tüketimi."Kış aylarında vücut sıcaklığını korumak ve artan enerji ihtiyacını karşılamak için sıcak, yağlı ve kalorili yiyecek ve içeceklerin tüketiminin arttığını, bu yüzden de daha kolay kilo alındığını ifade eden Arslan, bunun da bağışıklık sistemini zayıflattığını ifade etti. Yine çocukların özellikle bu dönemde açıkta satılan simit, börek, döner ve bazı fast food tarzı yiyeceklerden de kolayca enfeksiyon kapabileceğini hatırlatan Diyet Uzmanı Bahattin Arslan, bu yüzden bağışıklık sistemimizi güçlü tutacak veçeşitli enfeksiyonlara karşı direncimizi arttıracak beslenme öğütlerine uymamız gerekeceğini kaydederek şu bilgileri verdi:

"- Antioksidant özelliği olan C vitamini içeren gıdaların bolca tüketilmesi enfeksiyonlardan korunmak ve direnci arttırmak için gereklidir. (Turunçgiller, koyu yeşil yapraklı gıdalar)

- Omage-3 yağ asidinden zengin balığın haftada en az 2 kez tüketilmesi gerekmektedir.

- Yine bağışıklık sistemini güçlendiren ekinezya, mantar, yeşil çayın düzenli tüketilmesinde fayda vardır.

- Antioksidant etkisi olan A vitamini (Balık yağı, süt, yumurta, havuç, kayısı) ve E vitamini (Fındık, ceviz, kuru baklagiller, tahıllar) tüketiminin artırılması gerekmektedir.

- Kereviz, enginar, ıspanak, pırasa gibi kışın doğal ortamlarında yetişen sebzelerin kışın bolca tüketilmesi gerekmektedir.

- Dünya Sağlık Örgütü'nün, günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketilmesi önerisi doğrultusunda marul, havuç ve kırmızı lahana gibi kış sebzeleri ile hazırlanan salataların öğünlerde mutlaka yer alması gerekmektedir.

- Kış mevsiminde tüketimi artan yağlı ve şekerli besinlerin tüketimini azaltmak gerekmektedir.

- Domates, salatalık, sivri biber gibi kışa özgü olmayan turfanda yetişen sebzelerin tüketimi sınırlanmalıdır.

- Kış mevsiminde kemik ve diş sağlığı için gerekli olan D vitamini ihtiyacının karşılanması için güneşli günlerde yürüyüşlere çıkmalı ve bol bol balık tüketilmelidir.

- Probiyotik etkili süt ürünlerinin tüketilmesi gerekmektedir.

- Kahvaltı yapılmalı ve kahvaltıda şu 3 besin (Pekmez, yeşillik, peynir) mutlaka bulunmalıdır.Haftalık besin programı yapılırken:

- Haftada 2 kez balık,

- Haftada 4 kez kuru bakliyat,

- Haftada 1 kez kırmızı et,- Haftada 1 kez beyaz et

,- Haftada 6 kez sebze tüketilmeli, buna hergün yoğurt, meyve, peynir, süt ve salatalar eklenme lidir
www.gencbilim.com